Przejdź do treści
Widok na las i jezioro Tonle Sap ze świątyni Phnom Bakheng w Kambodży przy pochmurnym niebie.

Kambodża otwiera po 14 latach renowacji świątynię Mebon Zachodni w Angkorze

Opublikowano: 10 listopada 2026, 16:10

Król Kambodży Norodom Sihamoni i prezydent Francji Emmanuel Macron otworzą 16 listopada 2026 roku odrestaurowaną świątynię Mebon Zachodni (West Mebon) w Parku Archeologicznym Angkor. Ta XI-wieczna budowla stoi na wyspie pośrodku największego zbiornika wodnego Angkoru, około 8 km od Angkor Wat.

Jak podała 8 listopada państwowa agencja prasowa Kambodży AKP, ceremonia odbędzie się po zakończeniu 20. szczytu Frankofonii w Phnom Penh. Macron przyjeżdża do Kambodży z wizytą państwową 14-16 listopada. Kambodżańskie MSZ przypomina, że poprzednio prezydenci Francji byli tu w 1966 roku (Charles de Gaulle) i w 1993 roku (François Mitterrand).

Jak odbudowano świątynię na wodzie

Prace ruszyły w 2012 roku. Prowadziły je wspólnie kambodżański urząd APSARA, który zarządza Angkorem, oraz Francuska Szkoła Dalekiego Wschodu (EFEO). Według AKP kosztowały około 12 mln dolarów. Największym problemem była woda. Dyrektor generalny APSARA Hang Peou tłumaczy, że plac budowy trzeba było osuszyć bez opróżniania zbiornika. Zbiornik wciąż nawadnia okoliczne pola i dostarcza wodę do Siem Reap.

Wokół świątyni postawiono grodzę, dzięki której prace mogły trwać także w porze monsunowej. Materiały dowożono łodziami. Przed rozpoczęciem robót przygotowano szczegółowe modele 3D. Wschodnia część budowli była przechylona tak, że groziła zawaleniem. Hang Peou szacuje, że przy regularnej konserwacji świątynia przetrwa teraz 50-150 lat albo dłużej.

Jak mówi architekt Cheam Pross, kierownik techniczny prac, przy renowacji pracowało 140 osób, w większości kambodżańskich kamieniarzy. Stosowali anastylozę, czyli składanie budowli z oryginalnych kamieni, uzupełnianych nowymi tam, gdzie dawnych brakowało. Wyszkolonych rzemieślników było za mało, dlatego w latach 2023-2025 fundacja ALIPH sfinansowała naukę nowych kamieniarzy w warsztatach Artisans d’Angkor.

Starożytna kamienna świątynia Chau Say Tevoda w kompleksie Angkor w Kambodży, otoczona drzewami.

Studnia, w której znaleziono posąg Wisznu

Mebon Zachodni powstał w połowie XI wieku za panowania króla Udayadityavarmana II i był poświęcony Wisznu. Otaczają go mur i 16 wież. Wewnątrz jest kolejna sadzawka z wysepką. W samym środku świątyni znajduje się studnia. W symbolice khmerskiej woda wokół świątyni przedstawiała pierwotny ocean otaczający świat bogów. Według wielu badaczy studnia służyła też do pomiaru poziomu wody, bo jej tafla była spokojniejsza niż w otwartym zbiorniku.

W tej studni konserwator Angkoru Maurice Glaize znalazł w 1936 roku fragmenty brązowego posągu leżącego Wisznu. Do znaleziska doprowadził sen jednego z mieszkańców wioski, któremu ukazał się Budda z prośbą o uwolnienie z ziemi. Posąg miał pierwotnie ponad 5 metrów długości i jest największą rzeźbą z brązu znalezioną w Angkorze.

Posąg Wisznu od 2024 roku jest poza Kambodżą. We Francji przeszedł badania i restaurację. Od 30 kwietnia do 8 września 2025 roku był główną atrakcją wystawy brązów z Angkoru w paryskim Muzeum Guimet. Następnie pokazywano go w Stanach Zjednoczonych. Do początku 2027 roku zostaje w Asian Art Museum w San Francisco. Po tym terminie ma wrócić do Muzeum Narodowego Kambodży w Phnom Penh.

Jak dotrzeć na wyspę i ile kosztuje wstęp

Zbiornik West Baray ma 8 km długości i 2,1 km szerokości. Według Hang Peou woda opada w nim wyraźnie tylko przez trzy miesiące w roku i wtedy na wyspę można dojść pieszo. Przez resztę roku dopływa się tam łodzią. APSARA informowała w październiku, że turyści już przyjeżdżają fotografować odnowioną budowlę. Godzin zwiedzania i zasad wstępu na wyspę po inauguracji urząd do 10 listopada nie ogłosił.

Wstęp do Parku Archeologicznego Angkor wymaga karnetu od państwowego operatora Angkor Enterprise. Jednodniowy kosztuje 37 dolarów, czyli około 145 zł według średniego kursu NBP z 5 listopada 2026 roku. Trzydniowy kosztuje 62 dolary (około 242 zł) i można go wykorzystać w dowolne trzy dni w ciągu tygodnia. Inauguracja przypada na początek pory suchej, która w Kambodży trwa zwykle od listopada do kwietnia.

Świątynie Angkoru to stały punkt wielu wycieczek objazdowych po Kambodży, na przykład biura podróży Rainbow. Zwiedzający, na których powołuje się APSARA, zwracają uwagę, że wygląd Mebonu Zachodniego zmienia się w ciągu dnia, od wschodu do zachodu słońca.

Wróć