Wielka Brytania wakacje

Wielka Brytania to niezwykle ciekawy kraj wyspiarski, z imponującą ilością zabytków, przepięknymi krajobrazami i parkami narodowymi. Skupiające w sobie de facto 4 kraje Zjednoczone Królestwo to prawdziwy tygiel kultur oraz tradycji. Mnogość monumentalnych budowli i muzea pełne niezwykle cennych artefaktów dobitnie świadczą o imperialnej przeszłości kraju. O Wielkiej Brytanii zwykle myślimy w kategoriach stereotypów – dżentelmenów z parasolem, królowej czy popołudniowej herbatki, warto jednak przyjechać tu i przekonać się, jak różne oblicza ma ten kraj.

• Oficjalna nazwa kraju to Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, a jego powierzchnia wynosi 820 km². W skład Zjednoczonego Królestwa wchodzi Anglia, Walia, Szkocja i Irlandia Północna. Stolicą kraju jest Londyn.
• W Wielkiej Brytanii mieszka niecałe 67 mln osób, z czego większość (ponad 80 proc.) w Anglii.
• Kraj jest monarchią parlamentarną. Od 1952 r. na tronie Wielkiej Brytanii zasiada urodzona w 1926 r. Elżbieta II.
• Najwyższym szczytem kraju jest położony na terenie Szkocji Ben Nevis (1.345 m n.p.m.).
• Od X 2021 r. by wjechać na terytorium Wielkiej Brytanii, podróżny musi mieć paszport ważny przez cały okres pobytu w kraju. Jeśli wybieramy się tam w celach turystycznych, nie jest wymagana wiza.
• Gniazdka elektryczne są inne niż w większości krajów Europy (3 prostokątne bolce), dlatego warto zabrać ze sobą przejściówkę.
• Głównym językiem używanym w Wielkiej Brytanii jest angielski, ale w poszczególnych częściach królestwa możemy usłyszeć też szkocki, walijski i irlandzki.
• W Wielkiej Brytanii obowiązuje ruch lewostronny.
• Stosuje się tu inny system metryczny – odległość mierzy się w milach (1 mi = 1,609 km), yardach (1 ya = 91,44 cm), stopach (1 ft = 30,48 cm) i calach (1 in = 25,4 mm), objętość w pintach (1 pt = 0,568 l), kwartach (1 qt = 1,136 l) i galonach (1 gal 4,546 l) a wagę w funtach (1 lb = 0,454 kg).

Walutą obowiązującą w kraju jest funt brytyjski (GBP), który dzieli się na 100 pensów. Najlepiej od razu kupić funty w Polsce i zabrać ze sobą. Płatność kartą jest bardzo rozpowszechniona, a bankomaty występują dość powszechnie.

1 EUR = 0,83 GBP

1 USD = 0,74 GBP

1 PLN = 0,18 GBP

1 GBP = 5,49 PLN

Duży wpływ na klimat Wielkiej Brytanii ma Ocean Atlantycki – temperatury są raczej umiarkowane przez większość roku, a opady występują bardzo często, szczególnie w północnej i zachodniej części kraju. Najbardziej deszczowa jest zachodnia Szkocja, gdzie rocznie notuje się aż 200 dni deszczowych, najmniej natomiast pada na południowym wschodzie, np. w Cambridge czy Londynie (600-615 mm).

Średnie temperatury w Londynie wynoszą zimą 8-9°C w dzień i 3°C w nocy, wiosną i jesienią 12-16°C w dzień i 4-9°C w nocy, latem 22-24°C w dzień i 12-14°C w nocy. Mimo że w Londynie pada dość często, nawet latem, deszcze występują głównie w postaci mżawek lub przelotnych opadów.

W Szkocji, Walii i Irlandii Północnej temperatury przez większość roku są podobne do tych w Londynie, wyjątkiem jest lato, które jest średnio o 4-5°C chłodniejsze.

Najlepszą porą na wizytę w Wielkiej Brytanii jest lato, czyli miesiące od czerwca do sierpnia. Mimo że wówczas również pada, pomiędzy okresami deszczu zwykle pojawia się słońce.

Anglia:

• Londyn – stolica kraju z wieloma niesamowitymi zabytkami, np. średniowieczną twierdzą Tower, Pałacem Buckingham, w którym mieszka królowa, XVIII-wieczną Katedrą św. Pawła, gotyckim Opactwem Westminsterskim, czy Pałacem Westminsterskim z Big Benem.
• Windsor – położone niedaleko Londynu i malowniczo usytuowane nad Tamizą miasto z zamkiem, który służy jako siedziba królów od 1110 r.
• Oxford – urokliwe miasto słynące z najstarszego uniwersytetu w anglojęzycznym świecie, zwane miastem rozmarzonych wież.
• Cambridge – miasto słynące ze średniowiecznej zabudowy z drugim (po Oxfordzie) najstarszym uniwersytetem w kraju.
• Stonehenge – słynne megalityczne kamienne kręgi, pochodzące z epok neolitu i brązu, prawdopodobnie związane z kultem Słońca i Księżyca.
• Canterbury – miasto znane z otoczonego murami średniowiecznego centrum i z imponującej, gotyckiej katedry, która jest jedną z dwóch siedzib duchowego zwierzchnika kościoła anglikańskiego.

Szkocja:

• Loch Ness – jezioro kojarzące się przede wszystkim z mieszkającym tu potworem.
• Edynburg – stolica Szkocji z prezbiteriańską Katedrą św. Idziego, imponującym zamkiem na wzgórzu, spod którego rozciąga się wspaniały widok na miasto, XVI-wiecznym Pałacem Holyrood i głównym traktem starówki – Royal Mile.
• Glasgow – portowe miasto ze średniowieczną katedrą, słynnym placem George Square, wieloma ciekawymi muzeami i gwarną ulicą Buchanan Street.
• Wiadukt Glenfinnan – 21-przęsłowy wiadukt kolejowy zbudowany na przełomie XIX i XX w., znajdujący się w pięknej dolinie o tej samej nazwie. Nakręcono tu wiele filmów, m.in. z serii Harry Potter.
• Orkady i Szetlandy – malownicze archipelagi wysp położone na Oceanie Atlantyckim.

Walia:

• Zamki Conwy i Caernarfon – imponujące XIII-wieczne zamki w północnej Walii.
• Park Narodowy Snowdonia – malowniczy park narodowy obejmujący pasmo gór Snowdon, a także liczne doliny, średniowieczne zamki i wiele szlaków pieszych.
• Park Narodowy Pembrokeshire Coast – obejmujący klifowe wybrzeże i pobliskie wyspy park narodowy z licznymi koloniami głuptaków, maskonurów i burzyka popielatego.
• Cardiff – stolica Walii z gotyckim zamkiem.

Irlandia Północna:

• Grobla Olbrzyma – fragment wybrzeża ze słynnymi kolumnami bazaltowymi.
• Belfast – stolica Irlandii Północnej z Katedrą św. Anny, ciekawym zamkiem i licznymi budynkami z epoki wiktoriańskiej i edwardiańskiej.
• Zamki Dulnuce i Carrickfergus – średniowieczne zamki.

Każde większe miasto w Wielkiej Brytanii posiada własny port lotniczy. Z Polski do Anglii najłatwiej i najtaniej jest polecieć do Londynu na lotnisko Luton (LTN), Stansted (STN) lub na Gatwick (LGW). Tanie linie lotnicze mają w ofercie połączenia na te lotniska z większości miast Polski.  Lot trwa średnio 2,5 godziny.

Alternatywą są loty do Leeds-Bradford (LBA), Liverpoolu (LPL), Birmingham (BHX), Bristolu (BRS) czy Manchesteru (MAN).

Jeśli wybieramy się do Szkocji, możemy polecieć do Edynburga (EDI), Aberdeen (ABZ) lub Glasgow (GLA).

W starożytności wyspę zamieszkiwali Celtowie, którzy przybyli tu z centralnej lub wschodniej części Europy. W 43 r. n.e. większość Brytanii (bez dzisiejszej Szkocji) podbili Rzymianie. W VI w. terytoria Anglii zostały zajęte przez Anglosasów, a po bitwie pod Hastings w 1066 r. przez Normanów.

W latach 1337-1453 trwała wojna między Anglią a Francją, która przeszła do historii jako wojna stuletnia. XV wiek przyniósł wewnętrzną walką o tron między dynastiami Lancasterów i Yorków (tzw. Wojna Dwóch Róż), w efekcie, której władzę przejął Henryk VII z dynastii Tudorów. Jego syn, Henryk VIII postanowił uniezależnić kościół angielski od władzy papieskiej, tworząc tym samym nowy odłam chrześcijaństwa – anglikanizm.

W 1602 r. rządy przejęła władająca Szkocją dynastia Stuartów, a Anglia i Szkocja zostały tym samym połączone unią personalną. W wieku XVII Wielka Brytania rozpoczęła ekspansję kolonialną, stając się tym samym morskim imperium, które konkurowało o nowe tereny z Hiszpanią, Portugalią i Francją. W okresie największej świetności (pod rządami królowej Wiktorii) Wielka Brytania posiadała kolonie rozsiane po całym świecie, należały do nich m.in. Gibraltar, Kanada, Indie, Cypr, Egipt, i większość wschodniej Afryki.

Pierwsza i druga wojna światowa osłabiły potęgę kraju, imperium rozpadło się i większość kolonii uzyskała niepodległość. W 1945 r. Wielka Brytania została członkiem założycielem ONZ, wstąpiła też do NATO, EWG i Unii Europejskiej. W 2016 r. w publicznym referendum Wielka Brytania zdecydowała o wystąpieniu z Unii, co nastąpiło ostatecznie w 2020 r.

Fish and chips – jedno z najpopularniejszych dań tutejszej kuchni, czyli ryba z frytkami.

Haggis – tradycyjny szkocki pudding z owczych podrobów, cebuli i owsa zaszytych i gotowanych w owczym żołądku.

Cawl – walijski gulasz z mięsa i warzyw.

Black pudding – brytyjska wersja kaszanki, czyli wędlina z podrobami i krwią.

Yorkshire pudding – dodatek do mięs w sosie i pieczeni, rodzaj pieczonych racuchów w kształcie czarek z ciasta podobnego do naleśnikowego.

Scotch pie – nieduża okrągła tarta wypełniona mięsem, zazwyczaj baraniną.

Cottage pie – zapiekany placek z wołowiną i tłuczonymi ziemniakami.

Scotch eggs – jajko zawinięte w mięso mielone i otoczone bułką tartą, smażone w głębokim tłuszczu.

English breakfast – typowe tutejsze śniadanie, na które składają się zazwyczaj: sadzone jajko, bekon, fasola, kiełbaski i chleb tostowy.

Beef Wellington – polędwica wieprzowa otoczona grzybowym farszem lub pasztetem zapiekana we francuskim cieście.

Pie and mash – placek z mieloną wołowiną polany sosem z pietruszki.

Steak and kidney pie – zapiekany placek z wołowiną, nerkami, cebulą i sosem.

Apple pie – tarta z jabłkami, podawana często z lodami i bitą śmietaną.

Trifle – deser złożony z warstw ciasta biszkoptowego, owocowej galaretki, owoców i sosu na bazie żółtek i mleka zwanego custard.

Bara brith – walijskie ciasto z owocami aromatyzowane herbatą.

Do Wielkiej Brytanii można wwieźć 200 papierosów, 4 litry alkoholu wysokoprocentowego bądź 42 litry piwa lub 18 litrów wina. Kwoty powyżej 10 tys. GBP należy zadeklarować.

W sklepach: bagietka 0,75 GBP, bułka 0,30 GBP, puszka coli 0,70 GBP, czekolada 0,50 GBP, piwo 1,50 GBP, woda 0,17 GBP, wino od 3,80 GBP, Jameson Irish Whiskey 24 GBP, lody 1,70 GBP, masło 1,75 GBP.

W restauracjach: szkockie jajka 16 GBP, kanapki 16-22 GBP, sałatka cezar 13 GBP, fish and chips 20 GBP, burgery 20-24 GBP, desery 14-15 GBP, kieliszek wina 9-16 GBP, piwo 7 GBP, kawa 6 GBP, herbata 6 GBP, mała woda 5 GBP, jedzenie uliczne na wynos (pizza, burgery, falafel, makaron) 4,5-8 GBP.

Paszport ważny przez cały okres pobytu w kraju.

Parasol, ubrania przeciwdeszczowe, ciepłą odzież.

Produkty spożywcze: czekolada Cadbury, herbata w ozdobnych pudełkach (np. z wizerunkiem budki telefonicznej lub Big Bena), gin, sherry, krówki (fudge), ciasteczka shortbread, szkocka whisky, Cairn O'Mohr (szkockie wino owocowe), walijski ser.

Produkty użytkowe: markowe ubrania, koszulki brytyjskich drużyn piłkarskich, zestawy filiżanek do herbaty, parasol, wyroby z tartanu (szalik, koc, szkocka spódniczka).

Produkty dekoracyjne: gadżety z flagą brytyjską lub z Harrym Potterem (magnesy, breloczki, kubki itp.), miś Paddington, dekoracyjne walijskie drewniane łyżeczki.