ikona-burger
napis-rainbow
ikona-telefon

Wróć

Bogactwa natury

Gambia – ptasi raj. Wywiad z Jackiem Karczewskim, prezesem Stowarzyszenia Ptaki Polskie

Dorzecze rzeki Gambii to raj dla ornitologów. Ptaki spotyka się tam dosłownie wszędzie i nawet nie będąc znawcą, można zachwycać się ich bogactwem i ciągłą obecnością. Ich podobizny widnieją na banknotach, na budynkach, a nawet na etykietach lokalnego piwa. Wiele hoteli oferuje swoim gościom specjalne punkty obserwacji ptaków (np. hotel Sunset Beach w Kotu), bardziej wnikliwi mogą wybrać się na specjalne wyprawy z przewodnikiem, na przykład odnogami rzeki Gambii, gdzie wśród mangrowców i lasów galeriowych mogą z bliska przyjrzeć się wielu gatunkom. Uzbrojeni w lornetkę i cierpliwość możemy obserwować wspaniałe okazy. Rozmawiamy o tym z panem Jackiem Karczewskim, prezesem fundacji Ptaki Polskie.

Gambia to podobno kraj – marzenie dla ornitologia

Faktycznie, a dzieje się tak nie tylko ze względu na uwarunkowania przyrodnicze, choć te są rzeczywiście niezwykle sprzyjające. Rzeka Gambia z dziką deltą, której słodkie wody wpadają do oceanu, stanowi magnes dla ptaków. Jednak Gambia przyciąga ornitologów również dlatego, że ma świetne warunki geopolityczne. Gambia to stosunkowo mały kraj, najmniejszy w Afryce, ale jednocześnie wyjątkowo bezpieczny. Łatwo tam o przewodnika, hotel i transport. Inne ptasie raje w Afryce nie są tak dostępne. Jest tam też o wiele mniej polowań niż w sąsiednim Senegalu, stąd w Gambii panują lepsze warunki dla „ptasiarzy”. Na małej przestrzeni w krótkim czasie i w przyzwoitych warunkach, nie tracąc czasu na przejazdy, można obserwować ogromne bogactwo ptaków. Na tym małym obszarze żyje ponad 576 gatunków – egzotycznych, ale i naszych rodzimych, które tam zimują.

Które z naszych polskich ptaków spędzają zimę w Gambii?

Całkiem ich sporo, bo większość ptaków europejskich to migranci, z których absolutna większość leci na zimę do Afryki. Są to jaskółki, bociany, cyranki – jedyne kaczki, które latają tak daleko na południe – a także podgorzałki płaskonose, bataliony, rydzyki, jaskółki, pliszki żółte i słowiki.



A jakie są najbardziej niezwykłe dla nas okazy, które można tam zaobserwować?

Żurawie koroniaste, koronniki, absolutnie piękne zjawiskowe ptaki. Warto podziwiać je dla efektów estetycznych, ich uroda która przykuwa wzrok. Warto poszukać turako – kilka ich gatunków występuje w Afryce, są znane z oszałamiających barw – to ptaki tropikalnego lasu. Oszałamiające barwy mają też nektarniki, afrykański odpowiednik kolibrów. Odżywiają się nektarem kwiatów, jak kolibry są lśniące metalicznie, kolorowe; tworzą prawdziwe wizualne efekty specjalne. W tym rejonie Afryki żyją też błyszczaki, kuzyni naszych szpaków o przepięknych piórach i metalicznych barwach.

A jakich okazów szukałby Pan jako prawdziwy pasjonat?

Dla mnie ogromną radością byłoby spotkanie bociana siodłatego. Jest to wielkie i dostojne ptaszysko, od stóp do czubka głowy ma wzrost człowieka, a rozpiętość skrzydeł 2,70 m. Ma kolorowy dziób i żółtą narośl jak siodło u nasady dzioba – stąd jego nazwa. Samce mają żółte oczy, a samice brązowe. Ta odmiana bociana jest największa na świecie. Chciałbym też spotkać Marabuty, te z kolei są jeszcze większe – rozpiętość ich skrzydeł to 3,70 m, niektórzy mówią nawet o 4 metrach. Fascynują ponieważ są wielkie i uważa się je za najbrzydsze ptaki świata – mają nagą twarz, zwisa im u nasady szyi z karku coś jakby gigantyczne ohydne podgardle. Znane są też z brzydkiego charakteru, połykają wszystko co im się nawinie pod ich duży dziób, zajadają się padliną. Były używane ze skutkiem śmiertelnym w obrządkach magicznych, są naprawdę niezwykłe. Wśród tamtejszych ptaków jest bardzo wiele odmian drapieżnych, z nich na pewno chętnie zobaczyłbym słynnego sekretarza. Jest to ptak dostojny, szponiasty, z wyglądu przypominający bociana. Przechadza się niby spokojnie, szukając jedzenia na ziemi, a gdy już znajdzie ofiarę to silnym kopnięciem ją uśmierca. To by było moje wymarzone znaleziska.



Czy obserwujemy ptaki dla ich wyglądu, czy też zachowania, a może śpiewu?

Ze śpiewem jest tak, że w Europie nie mamy może ptaków najbrzydszych jak marabuty, oszałamiających jak błyszczaki czy turako, ale my mamy coś czego tam nie ma – to u nas najpiękniej śpiewają ptaki, to my mamy prawdziwe ptasie radio! Wiosną śpiewają u nas, a tam spędzają zimę, jednak już nie wyśpiewują tam takich melodii jak tu. To jest związane z krajobrazem i środowiskiem – cudne śpiewy w dżungli mogły by być mało skuteczne, dżungla tłumi subtelne dźwięki, tam trzeba ryknąć, gwizdnąć, wykrzyczeć monosylaby! Swoją drogą takich pieśni jakie snuje skowronek w Polsce my nie doceniamy, bo w porównaniu z ptakami jesteśmy niestety głusi... Dopiero nowoczesna technologia pozwala zobaczyć wykresy dźwięków, więc w dżungli nastawmy się na inny rodzaj wrażeń.

Jak najlepiej obserwować ptaki będąc laikiem?

Można na nie czekać, to fajny sposób obserwacji. Siadamy na moście – najsłynniejszy w Gambii jest Most Kotu, mekka ptasiarzy z całego świata – warto posiedzieć tam godzinę czy dwie. Po chwili ptaki z okolicy przyzwyczają się do naszej obecności, nie będą nas traktować jako intruza i podchodzą, często na zaskakująco mały dystans. Oczywiście dla pełnej obserwacji luneta byłaby najlepsza, ale ma tę wadę – im dłużej trzeba chodzić – tym jest cięższa. Musi więc wystarczyć lornetka, a poza lornetką – cierpliwość.



Czego nie powinno się robić podczas obserwacji ptaków?

Tego, co wszędzie w naturze, czyli nie wolno zakłócać ich spokoju, straszyć, zachowywać się agresywnie, zaglądać do gniazd szczególnie tych pochowanych i zamkniętych, wybierać jaj, piskląt – ale prawdziwi miłośnicy ptaków tego nie zrobią. Wokół ptaków istnieje zresztą spora strefa kryminalna, są łowione, zabijane dla piór – na różne sposoby pozyskiwane. Sto lat temu panowała na nie moda, trwały całe wojny o pióra, teraz na szczęście rzadziej to się dzieje, ale trwa za to nielegalny handel. Warto o tym pamiętać i nie skusić się na żadnego rodzaju tego typu „pamiątki” z Gambii.

Zdjęcie samolotu
Data Publikacji: 04.04.2018

Polecane wycieczki

zdjęcie-oferty
Last Minute!
4.6/6  80 ocen
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
4.2/6  38 ocen
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
4.9/6  27 ocen
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
4.4/6  25 ocen
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
Wypoczynek • Gambia
zdjęcie-oferty
Last Minute!
5.4/6  60 ocen
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
3.5/6  42 oceny
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
Last Minute!
4.0/6  19 ocen
Wypoczynek • Gambia: Banjul

Podobne artykuły

krajobraz-kierunku

7 powodów, dla których warto wybrać Dominikanę

Dominikana jest jednym z najbardziej zróżnicowanych geograficznie krajów na Karaibach, ze wspaniałymi górskimi krajobrazami, pustynnymi obszarami porośniętymi buszem, przepiękną architekturą kolonialną i mnóstwem rajskich plaż. Położona na północnym krańcu Morza Karaibskiego Dominikana oferuje niezrównane wakacyjne doznania. Ta rajska wyspa z przyjaznymi i gościnnymi mieszkańcami, zdumiewającą przyrodą, intrygującą historią i bogatą kulturą ma wiele do zaoferowania turystom z różnych grup docelowych, od dziewiczych plaż w Puerto Plata po tętniące życiem Punta Cana. Dzięki luksusowym kurortom z ofertą wczasów w formule all-inclusive na Dominikanie, rozsianych wzdłuż całego wybrzeża, jest to świetne miejsce na rodzinne wakacje. Zarówno dorośli, jak i dzieci nie będą się tu nudzić nawet przez ułamek sekundy. Dominikana jest także idealnym miejscem na zorganizowanie ślubu w niezwykle romantycznej scenerii lub na wymarzony miesiąc miodowy. Jednym słowem, to idealne miejsce na wypoczynek dla każdego. Bez względu na to, czy lubisz spędzać urlop na wodnych szaleństwach i wylegiwaniu się na plaży, czy preferujesz aktywny sposób spędzania wolnego czasu. Dominikana ma wszystko co potrzebne do tego, aby przeżyć wspaniałe wakacje.
krajobraz-kierunku

Zakynthos – najpiękniejsze miejsca, które trzeba zobaczyć

Zakynthos, trzecia co do wielkości wyspa w archipelagu Wysp Jońskich, leży na Morzu Jońskim, zaledwie 16 kilometrów od zachodniego wybrzeża Peloponezu. Północno-zachodnie wybrzeże wyspy charakteryzują wyrastające z krystalicznie czystego, turkusowego morza strome klify i białe, żwirowe plaże, natomiast linia brzegowa na południu wyspy jest zdecydowanie bardziej płaska, usiana złotymi, piaszczystymi plażami. W głębi lądu, w centrum wyspy, znajduje się żyzna równina porośnięta pięknymi gajami oliwnymi, sadami cytrusowymi i sosnowymi lasami.
krajobraz-kierunku

Mitologia i Cyklady

Wyprawa na Cyklady to podróż do źródła mitologii greckiej. To wyspy Apollona, Posejdona, Dionizosa i wielu innych greckich bogów i herosów. Cyklady powstały mityczny sposób – według mitów greckich Posejdon, bóg mórz, nie mogąc ścierpieć zachowania nimf jednym szalonym gestem zamienił je właśnie w wyspy. I tak powstały Cyklady.
krajobraz-kierunku

Wyspy Greckie - ile ich jest i które musisz zwiedzić?

Wyspy greckie to idealne miejsce na wymarzone wakacje zarówno dla tych, którzy pragną relaksu na plaży, jak i tych, którzy chcą spędzić czas aktywnie. Nie bez powodu Grecja znajduje się w czołówce najchętniej wybieranych kierunków wakacyjnych przez turystów z Polski. W naszym rankingu prezentujemy najpopularniejsze z greckich wysp, które zachwycają krajobrazami, niesamowitymi zabytkami i wyjątkowymi miejscami do uprawiania sportów wodnych. Zobacz, które z nich szczególnie warto odwiedzić i dlaczego. Spędź wakacje w Grecji i przekonaj się dlaczego turyści tak chętnie do niej wracają.