Czarnogóra to państwo, w którym na zaskakująco małej przestrzeni zmieściło się tyle pięknych i zróżnicowanych krajobrazów, że trudno w to uwierzyć. Wystarczy krótka podróż, by zobaczyć, jak słoneczne śródziemnomorskie wybrzeże zmienia się w scenerię rodem z Alp lub norweskich fiordów.
W Czarnogórze na turystów czekają spektakularne górskie krajobrazy Parku Narodowego Durmitor, zróżnicowana linia brzegowa i lazurowe zatoki Morza Adriatyckiego, a także świetnie zachowane obiekty dziedzictwa kulturowego ze średniowiecznym Kotorem na czele.
Czarnogóra jest jednym z państw bałkańskich, położonym na malowniczym wybrzeżu Morza Adriatyckiego. Jej sąsiadami są Serbia, Kosowo, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja oraz Albania. Choć wciąż pozostaje mniej zatłoczona niż wiele popularnych kierunków południowej Europy, kryje w sobie niezwykłe bogactwo atrakcji. Jeśli marzy Ci się podróż łącząca spektakularną naturę, historię i śródziemnomorski klimat – Czarnogóra może okazać się jednym z najbardziej zaskakujących kierunków w Europie. W tym artykule pokazujemy najciekawsze miejsca i atrakcje Czarnogóry, które warto zobaczyć.
W tym artykule przeczytasz o:
- Z czego słynie Czarnogóra?
- Miasta i zabytki, które warto zobaczyć w Czarnogórze
- Kotor – stare miasto otoczone murami obronnymi w sercu Zatoki Kotorskiej
- Perast – barokowa perła i wyspa Matki Boskiej na Skale
- Budva – starówka z XV-wiecznymi fortyfikacjami
- Sveti Stefan – wysepka-hotel, która stała się symbolem Czarnogóry
- Ulcinj – piracka legenda i orientalny smak południa
- Stary Bar – ruiny miasta pod gołym niebem i najstarsze drzewo oliwne na Bałkanach
- Cetinje – dawna stolica Czarnogóry u stóp gór Lovćen
- Monaster Ostrog – klasztor wykuty w pionowej skale
- Herceg Novi – miasto kwiatów u wejścia do Zatoki Kotorskiej
- Parki narodowe i atrakcje przyrodnicze Czarnogóry
- Park Narodowy Durmitor – Czarne Jezioro, polodowcowe szczyty i górska dzikość
- Kanion rzeki Tara – najgłębszy kanion Europy wpisany na listę UNESCO
- Park Narodowy Lovćen – mauzoleum Njegoša i panorama na morze i góry
- Jezioro Szkoderskie – największe jezioro na Bałkanach i raj dla miłośników przyrody
- Park Narodowy Biogradska Gora – jeden z ostatnich lasów dziewiczych Europy
- Kanion rzeki Morača i monastyr Morača
- Najpiękniejsze plaże Czarnogóry
- Doświadczenia jako atrakcje. Co trzeba zrobić w Czarnogórze?
- Atrakcje Czarnogóry odkryjesz z Rainbow!
Z czego słynie Czarnogóra?
Czarnogóra słynie z niezwykłego połączenia spektakularnej przyrody, bogatej historii i śródziemnomorskiego klimatu. Choć powierzchniowo jest jednym z najmniejszych państw Europy, na tym stosunkowo niewielkim obszarze można znaleźć ogromną różnorodność krajobrazów – od górskich masywów i głębokich kanionów po malownicze wybrzeże Adriatyku. Kraj posiada aż pięć parków narodowych: Durmitor, Lovćen, Biogradska Gora, Jezioro Szkoderskie oraz Góry Przeklęte (Prokletije).
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Czarnogóry jest Zatoka Kotorska, często nazywana najpiękniejszym fiordem południowej Europy, oraz średniowieczne miasteczko Kotor, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Czarnogóra słynie też ze zdumiewającej dzikiej natury – imponującego kanionu rzeki Tara, górskich krajobrazów w Parku Narodowym Durmitor czy Jeziora Szkoderskiego, największego jeziora na Bałkanach.
Miasta i zabytki, które warto zobaczyć w Czarnogórze
Czarnogóra to kraj o niezwykle bogatej przeszłości, której ślady można odnaleźć niemal na każdym kroku. Przez wieki przenikały się tu wpływy rzymskie, bizantyjskie, weneckie i osmańskie, które pozostawiły po sobie ślady w postaci imponujących zabytków. Malownicze i klimatyczne starówki otoczone murami obronnymi oraz budzące respekt twierdze to tylko niektóre z nich. Dzięki temu zwiedzanie Czarnogóry jest nie tylko spotkaniem z piękną przyrodą, ale także fascynującą lekcją żywej historii.
Kotor – stare miasto otoczone murami obronnymi w sercu Zatoki Kotorskiej
Malowniczy Kotor to jedna z największych atrakcji Czarnogóry. To portowe miasto położone nad malowniczym brzegiem Zatoki Kotorskiej od wielu lat przyciąga rzesze turystów z całego świata. Zatoka posiada cechy norweskich fiordów i jest niekiedy określana mianem najdalej na południe wysuniętego fiordu Europy. Otoczony z trzech stron majestatycznymi górami Kotor wygląda jak miasto zaklęte w czasie.
Dzieje Kotoru sięgają czasów antycznych. W czasie swojej długiej historii miasto znajdowało się pod panowaniem m.in. rzymskim, bizantyjskim, arabskim, węgierskim oraz weneckim. To właśnie około 400-letnie panowanie Republiki Weneckiej ukształtowało współczesny wygląd Kotoru – typową wenecką architekturę i potężne umocnienia, które przetrwały dwa tureckie oblężenia. W 1979 roku Kotor został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako Region Przyrodniczy i Kulturowo-Historyczny oraz jako część Weneckich Fortyfikacji z XV–XVII wieku.
Miasto jest znane jako jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w całej Europie. Charakterystyczne wąskie uliczki prowadzą do nieregularnych placów i wspaniałych zabytków, takich jak Katedra św. Tryfona – wspaniały przykład architektury romańskiej z XII wieku, gotycki pałac Palata Drago z XV wieku czy XVII-wieczny Pałac Książęcy, rezydencja weneckich zwierzchników miasta. Nad starym miastem góruje Twierdza św. Jana, która łączy się z miejskimi murami obronnymi. Chociaż dotarcie do warowni wymaga nieco wysiłku i wspinaczki, to zdecydowanie warto zadać sobie ten trud. Ze szczytu tzw. Samotnej Góry (oficjalna nazwa to Góra/Wzgórze św. Jana)roztaczają się bowiem przepiękne widoki na miasto i Zatokę Kotorską.
Poza wspaniałymi zabytkami i malowniczymi krajobrazami, Kotor słynie z dużej populacji kotów, które stały się symbolem miasta. Znajdują się tu kilka kocich sklepów i muzeum kotów, a także Plac Kotów.
Perast – barokowa perła i wyspa Matki Boskiej na Skale
Kolejnym miejscem wartym odwiedzenia na wybrzeżu Zatoki Kotorskiej jest miasto Perast, które przez wielu uważane jest za jedno z najpiękniejszych miejsc w regionie. W 1979 roku miasto zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako część Przyrodniczego i Kulturowo-Historycznego Regionu Kotoru.
Podobnie jak w przypadku Kotoru, historia Perastu sięga starożytności. W XV stuleciu miasto znalazło się pod kontrolą Republiki Weneckiej. Portowe miasto było głęboko związane z tradycjami morskimi – już w XIV wieku istniała tu stocznia, która funkcjonowała przez następne 400 lat. Istniała tu również słynna szkoła morska, w której kształcili się przyszli dowódcy floty cara Rosji Piotra I Wielkiego. Perast przeżywał okres największej świetności w XVII i XVIII wieku. Wówczas powstała większość widocznych dzisiaj barokowych zabytków charakterystycznych dla stylu weneckiego – liczne katolickie i prawosławne świątynie oraz pałace, które niegdyś należały do najbogatszych rodów miasta. W przeciwieństwie do Kotoru Perast nie posiada murów obronnych. Miasto chronił zespół 9 wież obronnych oraz Forteca św. Krzyża z XVI wieku.
W zatoce w pobliżu miasta znajdują się dwie małe wyspy. Na Sveti Đorđe (Wyspie Świętego Jerzego) stoi benedyktyński klasztor św. Jerzego, którego pierwotna zabudowa powstała już w IX wieku. Druga wyspa – Gospa od Škrpjela, czyli Wyspa Matki Boskiej na Skale – to jedyna sztuczna wyspa na Morzu Adriatyckim. Jej powstanie wiąże się z legendą: w XV wieku dwaj rybacy znaleźli na wystającej z wody skale obraz Matki Boskiej. Wizerunek trzykrotnie umieszczano w kościele w Peraście, ale za każdym razem obraz wracał na skałę. W końcu na jej miejscu postanowiono usypać wyspę i wznieść kościół. Widoczną dziś świątynię zbudowano w 1630 roku na miejscu XV-wiecznej budowli.
Budva – starówka z XV-wiecznymi fortyfikacjami
Budva to kolejne średniowieczne miasto oraz centralny punkt tzw. Riwiery Budwańskiej – 35-kilometrowego pasa wybrzeża Czarnogóry słynącego z pięknych plaż. Budva pojawia się w mitologii greckiej – według legendy założycielem miasta miał być Kadmos, fenicki książę i założyciel greckich Teb, z których został wygnany.
W swojej długiej, sięgającej V wieku p.n.e. historii Budva była władana m.in. przez Ilirów, Greków, Rzymian, Bizantyjczyków oraz monarchię Habsburgów, ale najtrwalszy ślad zostawili tu Wenecjanie. Podobnie jak w przypadku Kotoru oraz Perastu, to właśnie panowaniu Republiki Weneckiej Budva zawdzięcza piękną starówkę.
Położone na skalistym półwyspie stare miasto jest otoczone murami obronnymi, które – chociaż pochodzą głównie z czasów weneckich – powstały na starożytnych fundamentach pamiętających grecką kolonizację. Mury łączą się z cytadelą, w skład której wchodzą habsburskie koszary oraz ruiny kościoła Santa Maria de Castello, od którego pochodzi pierwotna nazwa umocnień.
Zwiedzając starówkę, warto udać się na plac, przy którym stoi m.in. kościół Santa Maria in Punta – najstarsza istniejąca budowla w mieście, wybudowana w 840 roku. We wnętrzu świątyni znajdują się cenne ikony oraz obrazy z XV i XVI wieku namalowane przez weneckich mistrzów. Przechowywany jest tam również uważany za cudowny obraz Madonna de Punta.
Budva to nie tylko kurort i piękna starówka. To również miasto żywej kultury. Co roku w okresie letnim odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Teatralny, w ramach którego spektakle rozgrywane są w historycznej cytadeli. Festiwal obejmuje również pokazy sztuki, recytacje poezji oraz koncerty muzyczne.
Sveti Stefan – wysepka-hotel, która stała się symbolem Czarnogóry
Około 6 kilometrów na południowy zachód od Budvy, na adriatyckim wybrzeżu znajduje się skalista wysepka połączona ze stałym lądem wąską groblą. Całą powierzchnię wyspy pokrywa urokliwe, zabytkowe miasteczko Sveti Stefan, które wygląda jak żywcem wyjęte z XV wieku. To właśnie wtedy, z obawy przed tureckimi najazdami, na wysepce powstała ufortyfikowana osada. W XIX wieku zamieszkiwało ją około 400 osób.
Szybko dostrzeżono niezwykłe walory wypoczynkowe tego miejsca. W latach 30. XX wieku przy wyspie zbudowano letnią rezydencję dla królowej Marii Karađorđević, a w latach 50. całe średniowieczne miasteczko przekształcono w luksusowy kurort. Sveti Stefan cieszył się popularnością wśród ówczesnych światowych elit – przebywały tu Marilyn Monroe, Sophia Loren, Kirk Douglas czy Elizabeth Taylor – ale okres jego świetności minął wraz z upadkiem Jugosławii. Na początku bieżącego stulecia międzynarodowy przetarg wygrała sieć Aman Resorts, która zachowując zabytkową architekturę, stworzyła ekskluzywny kompleks hotelowy.
Zwiedzanie miasteczka jest możliwe, ale pod kilkoma warunkami – na wyspę można się dostać jedynie jako gość hotelowy, po rezerwacji stolika w restauracji lub wykupując zwiedzanie z przewodnikiem.
Ulcinj – piracka legenda i orientalny smak południa
Zwiedzając malownicze czarnogórskie wybrzeże, warto zatrzymać się w Ulcinju. Tu zamiast weneckich wpływów poczujemy orientalne dziedzictwo Imperium Osmańskiego, które kształtowało to miasto przez ponad 300 lat.
Ulcinj to jedna z najstarszych osad w Czarnogórze. Założona przez Ilirów w V wieku p.n.e. została potem zdobyta przez Rzymian, a po rozpadzie Imperium stała się częścią Cesarstwa Bizantyjskiego. W XV wieku miasto zdobyli Wenecjanie, a w 1571 roku wpadło w ręce tureckie. Ulcinj cieszyło się złą sławą jako siedlisko piratów – to właśnie stąd wyruszyła wyprawa, która złupiła Perast w 1624 roku. Kres temu śródziemnomorskiemu odpowiednikowi Tortugi położono dopiero w XVIII wieku.
Długie panowanie Imperium Osmańskiego w dużej mierze ukształtowało współczesny charakter miasta. Z czasów tureckich pochodzą liczne zabytki: łaźnie, meczety, mauzolea oraz wieża zegarowa. Nieocenionym zabytkiem Ulcinju jest położone na skalistym klifie stare miasto – mieszanka ciasnych brukowanych uliczek, renesansowych i barokowych kamiennych domów, kameralnych miejskich placów, świątyń oraz umocnień, których fragmenty powstały aż 2500 lat temu. Najwyższym punktem starówki jest górująca nad miastem Wieża Balšicia – jedna z najbardziej reprezentacyjnych średniowiecznych budowli w Czarnogórze.
Stary Bar – ruiny miasta pod gołym niebem i najstarsze drzewo oliwne na Bałkanach
U podnóża gór Rumija, kilka kilometrów od wybrzeża Adriatyku, znajduje się jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Czarnogórze. To ruiny miasta Stary Bar, które zostało opuszczone przez mieszkańców po trzęsieniu ziemi w 1979 roku. To jedna z najstarszych i najważniejszych stref archeologicznych na Bałkanach, z pozostałościami pamiętającymi czasy rzymskie.
Stary Bar przez wieki znajdował się pod wpływem różnych kultur – od Bizancjum, przez Wenecjan, aż po Imperium Osmańskie. Każda z nich pozostawiła tu swój ślad. Dzisiaj spacer ulicami miasta przypomina zwiedzanie rozległego muzeum na świeżym powietrzu. Wśród ruin można zobaczyć fragmenty dawnych fortyfikacji, domy, świątynie oraz jedyny w Czarnogórze akwedukt, który przez stulecia dostarczał wodę mieszkańcom. Jego uszkodzenie podczas trzęsienia ziemi było bezpośrednim powodem opuszczenia Starego Baru.
Kilometr na południe od ruin rośnie niezwykłe drzewo oliwne – Stara Maslina, której wiek oszacowano na ponad 2200 lat. Gruby, poskręcany pień oraz rozłożysta korona sprawiają, że drzewo wygląda jak żywy pomnik historii. Co niezwykłe, to jedno z najstarszych drzew w Europie wciąż wydaje owoce, z których produkowana jest oliwa. Stara Maslina to nie jedyne leciwe drzewo oliwne w regionie – w okolicy rośnie jeszcze siedem innych, których wiek ocenia się na 500-700 lat.
Cetinje – dawna stolica Czarnogóry u stóp gór Lovćen
Położone w niewielkiej kotlinie u podnóża gór Lovćen, Cetinje przez wieki było politycznym, kulturowym i religijnym centrum Czarnogóry. Choć dziś funkcję stolicy przejęła Podgorica, Cetinje wciąż pozostaje symboliczną kolebką czarnogórskiej państwowości i jednym z najważniejszych historycznie miejsc na mapie kraju.
W porównaniu do nadmorskich miejscowości, których historia sięga starożytności, Cetinje jest miastem stosunkowo młodym. Powstało pod koniec XV wieku, kiedy lokalny władca Ivan Crnojević przeniósł tu swoją siedzibę, szukając schronienia przed ekspansją Imperium Osmańskiego. Prawdziwy rozkwit miasta rozpoczął się w 1878 roku, kiedy zostało stolicą niepodległej Czarnogóry.
Większość zabytków, które można podziwiać spacerując po Cetinje, pochodzi z czasów najbardziej dynamicznego rozwoju miasta – od lat 70. XIX wieku do I wojny światowej. Charakterystyczne dla krajobrazu miasta są zabytkowe budynki dawnych ambasad i konsulatów z tego okresu. Warto odwiedzić dawną rezydencję królewską, w której mieści się muzeum poświęcone monarchii. W Cetinje znajdziemy również znacznie starsze zabytki – przede wszystkim klasztor oraz cerkiew wołoską, oba zbudowane w połowie XV wieku.
Dawna stolica Czarnogóry zachwyca również okolicą. Zaledwie 5 km od miasta znajduje się jaskinia krasowa Lipska Pećina – jedna z największych jaskiń na Bałkanach.
Monaster Ostrog – klasztor wykuty w pionowej skale
Na zboczu masywu Ostroška Greda, na wysokości ponad 900 metrów, wznosi się jeden z najważniejszych prawosławnych ośrodków kultu na Bałkanach. Monaster Ostrog to kompleks dwóch klasztorów – dolnego, z XIX-wieczną cerkwią Świętej Trójcy, oraz górnego, dosłownie wbudowanego w pionową skalną ścianę. To w górnym klasztorze znajdują się relikwie św. Wasilija Ostroškog, do których pielgrzymują wierni z całych Bałkanów. Widok klasztoru wtopionego w jasną skałę robi wrażenie niezależnie od wyznania – to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Czarnogórze.
Herceg Novi – miasto kwiatów u wejścia do Zatoki Kotorskiej
U samego wejścia do Zatoki Kotorskiej leży Herceg Novi, miasto o burzliwej historii i bujnej śródziemnomorskiej roślinności, dzięki której zyskało przydomek „miasto kwiatów”. Na niewielkim obszarze starówki zachowały się ślady kolejnych władców – od średniowiecznej twierdzy Forte Mare, przez osmańską wieżę zegarową Sahat Kula, po austriackie fortyfikacje. Herceg Novi to też doskonały punkt wypadowy do zwiedzania dalszych zakątków zatoki.
Parki narodowe i atrakcje przyrodnicze Czarnogóry
Choć niewielka, Czarnogóra może poszczycić się bogatym dziedzictwem kulturowym i historycznym, ale niewątpliwie największą atrakcją tego kraju jest natura. Majestatyczne góry, głębokie kaniony, dzikie rzeki oraz malownicze jeziora – to właśnie tutaj znajdują się jedne z najpiękniejszych obszarów chronionych na Bałkanach.
Szczególne miejsce na liście przyrodniczych atrakcji Czarnogóry zajmują parki narodowe: Park Narodowy Durmitor ze spektakularnym kanionem rzeki Tara, Park Narodowy Biogradska Gora chroniący jeden z ostatnich lasów pierwotnych w Europie, a także Park Narodowy Lovćen, Jezioro Szkoderskie i Góry Przeklęte (Prokletije) – najmłodszy z parków, ustanowiony w 2009 roku, obejmujący fragment jednego z najbardziej dzikich i niedostępnych pasm górskich Bałkanów.
Park Narodowy Durmitor – Czarne Jezioro, polodowcowe szczyty i górska dzikość
Majestatyczne górskie szczyty, hale, kaniony, krystalicznie czyste jeziora polodowcowe, rzeki, lasy oraz systemy jaskiń – to wszystko znajdziemy w Parku Narodowym Durmitor, jednym z najbardziej spektakularnych obszarów przyrodniczych w Czarnogórze. W 1980 roku park, wraz z kanionem rzeki Tara, został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Park Narodowy Durmitor położony jest w Alpach Dynarskich w północnej części kraju i zajmuje obszar około 321 kilometrów kwadratowych. Obejmuje masyw górski Durmitor oraz spektakularne kaniony rzek Tara, Sušica i Draga, należące do najbardziej widowiskowych elementów krajobrazu. Ten zróżnicowany krajobraz górski obejmuje wyjątkowo szeroki zakres wysokości wahający się od 450 do ponad 2500 m n.p.m. Na terenie parku znajduje się aż 50 szczytów o wysokości powyżej 2000 m n.p.m.
Park Narodowy Durmitor zamieszkuje wiele gatunków zwierząt, w tym duże drapieżniki, takie jak niedźwiedzie brunatne, wilki oraz żbiki. Możemy tu również zaobserwować orły przednie oraz 130 innych gatunków ptaków, w tym głuszca oraz cietrzewia. Występuje tu również wiele gatunków roślin. Szczególnie cenny jest majestatyczny starodrzew sosny czarnej, w którym występują ponad 400-letnie okazy o wysokości ponad 50 metrów.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w parku jest tzw. Czarne Jezioro (Crno Jezero) – największe polodowcowe jezioro w Durmitorze, które składa się z dwóch części połączonych ze sobą wąską cieśniną. Latem często wysycha, tworząc dwa oddzielne zbiorniki wodne. Czarne Jezioro stanowi świetną bazę wypadową na rozpoczęcie górskich wędrówek. A możliwości jest sporo. Park oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe.
Kanion rzeki Tara – najgłębszy kanion Europy wpisany na listę UNESCO
Będąc w Parku Narodowym Durmitor, nie można przegapić spektakularnego cudu natury, jakim jest kanion rzeki Tara. Rozciągający się na długości ponad 80 kilometrów kanion osiąga miejscami ponad 1300 metrów głębokości, co czyni go najgłębszym kanionem w Europie i jednym z najgłębszych na świecie.
Wyrzeźbiony przez rzekę Tara kanion zachwyca krajobrazami łączącymi strome klify z turkusową wodą, uznawaną za jedną z najczystszych w Europie. Oprócz skalnych występów w kanionie znajdziemy piaszczyste plaże oraz liczne jaskinie. Kanion rzeki Tara to również unikalny ekosystem będący siedliskiem zagrożonej wyginięciem głowacicy.
Kanion to wymarzone miejsce dla miłośników sportów wodnych i adrenaliny. Liczne bystrza czynią go idealnym miejscem do kajakarstwa górskiego oraz raftingu.
Park Narodowy Lovćen – mauzoleum Njegoša i panorama na morze i góry
W południowo-zachodniej części kraju, zaledwie 13 kilometrów od Cetinja, leży Park Narodowy Lovćen. To nie tylko ostoja dzikiej przyrody, ale i ważny element tożsamości narodowej Czarnogórców, gdzie poczujesz prawdziwego ducha tego narodu.
Park Narodowy Lovćen obejmuje centralną i najwyższą część pasma górskiego o tej samej nazwie. Obszar chroniony obejmuje 64 km kwadratowe, a wysokość terenu waha się od 939 do 1749 m n.p.m. Położony na granicy dwóch zupełnie odmiennych ekosystemów – morza i lądu – Lovćen kształtowany jest przez oba klimaty, a specyficzne połączenie warunków spowodowało rozwój różnorodnych systemów biologicznych.
Będąc w parku, warto wspiąć się na szczyt Jezerski Vrh, z którego rozciąga się piękny widok na Zatokę Kotorską, Adriatyk i okoliczne pasma górskie. Wzdłuż trasy znajdziemy liczne punkty widokowe na zachwycającą zatokę.
Obowiązkowym punktem wizyty w Parku Narodowym Lovćen jest mauzoleum Piotra II Petrovicia-Niegosza – biskupa, poety i władcy Czarnogóry – wzniesione na szczycie Jezerskim. Oprócz sarkofagu władcy wnętrze zdobi mozaika złożona z 200 tysięcy pozłacanych płytek. Położenie na wysokości 1660 m n.p.m. czyni je najwyżej położonym mauzoleum na świecie.
Jezioro Szkoderskie – największe jezioro na Bałkanach i raj dla miłośników przyrody
Na pograniczu Albanii i Czarnogóry leży majestatyczne Jezioro Szkoderskie – największe jezioro w Europie Południowej. Niegdyś ulubiony kierunek rodziny królewskiej, dzisiaj Jezioro Szkoderskie zachwyca turystów swoim naturalnym pięknem, dziką przyrodą, okolicznymi zabytkami i licznymi formami aktywnego wypoczynku.
To jezioro krasowe, którego powierzchnia zmienia się zależnie od pory roku – 370 km kwadratowych latem i 540 km kwadratowych zimą. Nie jest głębokie – średnia głębokość wynosi zaledwie 5 metrów. Po stronie czarnogórskiej posiada status parku narodowego, a po albańskiej – rezerwatu przyrody.
Jezioro Szkoderskie słynie z niezwykłej bioróżnorodności. To istny raj dla ornitologów, którzy zaobserwować mogą tu aż 270 gatunków ptaków, w tym jedne z ostatnich w Europie populacji pelikanów. Międzynarodowa organizacja BirdLife International uznała Jezioro Szkoderskie za ostoję ptaków IBA (Important Bird Area). Warto pamiętać, że najlepsza pora na obserwację ptaków to zima lub jesień! W jeziorze żyje także wiele gatunków ryb, w tym 7 gatunków endemicznych oraz wielka różnorodność gatunków mięczaków.
By w pełni nacieszyć się urokiem Jeziora Szkoderskiego, najlepiej podziwiać okolicę z poziomu wody – wypożyczając kajak, łódkę lub deskę SUP. Organizowane są również rejsy łodzią, dzięki którym można zwiedzić rozsiane po jeziorze liczne wysepki. Znajdują się na nich średniowieczne klasztory oraz fortyfikacje. Jednym z najciekawszych zabytków jest dawne tureckie więzienie Grmožur, znane jako czarnogórski Alcatraz.
Park Narodowy Biogradska Gora – jeden z ostatnich lasów dziewiczych Europy
Biogradska Gora to najbardziej wysunięty na północ i najmniejszy park narodowy w Czarnogórze. Ten niewielki obszar skrywa jednak niesamowitą różnorodność flory, fauny, pierwotnych ekosystemów i krajobrazów.
Na powierzchni 52 km kwadratowych znajdziemy m.in. szczyty górskie o wysokości ponad 2000 m n.p.m., sześć krystalicznie czystych jezior polodowcowych, rwące strumienie oraz zielone pastwiska. W Biogradskiej Gorze znajduje się również dziedzictwo kulturowe i historyczne, na które składają się zabytki sakralne, obiekty dziedzictwa narodowego i stanowiska archeologiczne.
Biogradska Gora jest domem dla 50 gatunków ptaków, 10 gatunków ssaków i 350 gatunków owadów. W parku rośnie również 220 różnych gatunków roślin. Jego największą atrakcją jest jeden z ostatnich w Europie lasów pierwotnych, w którym rosną ponad 500-letnie drzewa. W samym środku tej dziewiczej puszczy o powierzchni 16 km kwadratowych znajduje się największe jezioro polodowcowe w parku. W czasie zwiedzania obowiązkowym punktem programu powinien być spacer wokół jeziora, który pozwoli poczuć ducha pierwotnej puszczy i nacieszyć się jej pięknem.
Kanion rzeki Morača i monastyr Morača
Morača to kolejna rzeka w Czarnogórze, której zawdzięczamy malownicze, głębokie kaniony. Kanion rzeki Morača biegnie z północy na południe i łączy Park Narodowy Durmitor z Podgoricą, a następnie łączy się z rzeką Zetą i wpada do Jeziora Szkoderskiego.
Najbardziej malowniczy i zarazem najgłębszy fragment kanionu to Platije, gdzie różnica wysokości między dnem a szczytem wynosi 1000 metrów. Przez 45 kilometrów kanion ciągnie się wzdłuż odcinka drogi E65 łączącej stolicę Czarnogóry z Belgradem. Jadąc drogą prowadzącą po skalnej półce, można podziwiać niesamowite widoki.
Na północ od kanionu znajduje się jeden z najsłynniejszych średniowiecznych zabytków Czarnogóry – prawosławny klasztor założony w 1252 roku przez serbskiego władcę Stefana Vulkanovicia. Kompleks składa się z cerkwi soborowej Wniebowzięcia Bogurodzicy, małego kościółka św. Mikołaja oraz budynków klasztornych. Szczególnie cennym elementem klasztoru są freski z XIII wieku przedstawiające życie proroka Eliasza.
Najpiękniejsze plaże Czarnogóry
Chociaż Czarnogóra kojarzy się przede wszystkim z górami i dziką przyrodą, jej adriatyckie wybrzeże skrywa jedne z najpiękniejszych plaż na Półwyspie Bałkańskim. Można tu znaleźć zarówno długie, piaszczyste plaże idealne do wypoczynku, jak i niewielkie, ukryte zatoczki otoczone skałami i śródziemnomorską roślinnością.
Wielka Plaża i Ada Bojana – najdłuższa plaża nad Adriatykiem
Przy mieście Ulcinj rozciąga się jedna z najdłuższych plaż w Europie – Wielka Plaża. Ta rozciągająca się na 14 kilometrów plaża składa się z niezwykle drobnego piasku o średnicy od 0,1 do 5 mm, który zawiera wiele składników mineralnych. Plaża znajduje się na chronionym obszarze naturalnym, w otoczeniu wydm i lasu łęgowego.
Wielka Plaża słynie z doskonałych warunków do kitesurfingu – jednych z najlepszych na adriatyckim wybrzeżu. Wieją tu silne boczne wiatry, idealne dla osób rozpoczynających przygodę z tym sportem. W przybrzeżnych wodach nie występują silne prądy morskie, co czyni kąpiel w morzu bezpieczną.
W sąsiedztwie Wielkiej Plaży znajduje się Ada Bojana – wyspa stworzona przez deltę rzeki Bojany uchodzącej do Morza Adriatyckiego. Ta trójkątna wyspa o powierzchni 4,8 km kwadratowych to popularne miejsce turystyczne z pokrytą drobnymi kamyczkami plażą o długości 3 kilometrów. Panują tu świetne warunki do pływania i uprawiania sportów wodnych. Na wyspie znajdują się również restauracje serwujące owoce morza.
Zatoka Kotorska i Budva
W przeciwieństwie do Ulcinju Zatoka Kotorska nie słynie z długich plaż, lecz z urokliwych i kameralnych miejsc rozsianych w różnych częściach zatoki.
Najpopularniejszym miejscem jest plaża Kotor, która dzięki położeniu w zatoce słynie ze spokojnych wód – idealne miejsce dla rodzin z dziećmi. Naturalny krajobraz plaży obejmuje cytrusy i drzewa, co dodaje jej spokojnego, malowniczego charakteru.
Jedną z najpiękniejszych plaż w regionie znajdziemy w mieście Perast. Chociaż jest mała, zachwyca widokiem na wyspy Gospa od Škrpjela i Sveti Đorđe. To idealne miejsce na spokojny, romantyczny wypoczynek.
Wspaniałe plaże znajdziemy również na wybrzeżu Budwy. 25-kilometrowe wybrzeże oferuje wiele pięknych miejsc na wypoczynek nad morzem w pięknych okolicznościach przyrody. Szczególnie niezwykła jest plaża Mogren, składająca się w zasadzie z dwóch odrębnych plaż połączonych skalnym tunelem. Można do niej łatwo dotrzeć promenadą ze starego miasta w Budvie.
Jedno z najpiękniejszych miejsc plażowych w Czarnogórze znajduje się przy wyspie Sveti Stefan. Obok wyspy, wzdłuż wybrzeża rozciąga się dwukilometrowy pas z różowawymi piaszczystymi plażami: Sveti Stefan, Miločer Beach i Queen's Beach.
Doświadczenia jako atrakcje. Co trzeba zrobić w Czarnogórze?
Zwiedzanie zabytkowych starówek, wypoczynek nad Adriatykiem i obcowanie z dziką naturą to wciąż nie wszystko, co Czarnogóra ma do zaoferowania. Są rzeczy, które trzeba nie tylko zobaczyć, ale również zrobić, by w pełni docenić ten niesamowity i różnorodny kraj.
Spacer po moście Đurđevicia – 400 metrów nad kanionem Tary
Charakterystycznym punktem kanionu Tary jest most koło wsi Đurđevića Tara z 1940 roku. Ta monumentalna konstrukcja z pięcioma łukami o długości 365 metrów wznosi się 170 metrów nad dnem rzeki i pozwala zobaczyć kanion z zupełnie innej perspektywy. Z mostu roztaczają się zapierające dech w piersiach widoki. Po zakończonym spacerze po moście warto odwiedzić znajdujące się obok restauracje, z których można podziwiać widoki i delektować się lokalnymi potrawami.
Serpentyny kotorskie – agrafki z widokiem na zatokę
Jedną z najbardziej widowiskowych tras widokowych w Czarnogórze są słynne serpentyny prowadzące z okolic Kotoru w stronę masywu Lovćen. Ta wąska, kręta droga składa się z wielu ostrych zakrętów typu agrafka, które wspinają się wysoko ponad poziom morza, oferując jedne z najpiękniejszych widoków na Zatokę Kotorską.
Chociaż trasa łączy pełne atrakcji turystycznych Cetinje i Kotor, to dla wielu podróżujących już sam przejazd tą malowniczą trasą to wspaniałe przeżycie i atrakcja sama w sobie. Kierowcy nie będą czuli się poszkodowani. Wzdłuż trasy znajdują się liczne punkty widokowe, gdzie można się zatrzymać i w spokoju podziwiać spektakularne krajobrazy.
Njeguši – degustacja szynki i sera z widokiem na kamienne morze
Na terenie Parku Narodowego Lovćen znajduje się wioska Njeguši, która słynie z wyrobu miejscowych specjałów – wędzonej szynki njeguški pršut oraz sera z mleka koziego njeguški sir. Będąc w wiosce, koniecznie trzeba spróbować njeguški stek – cielęcego lub wieprzowego sznycla nadziewanego lokalną szynką i serem. W miejscowości produkowane są również wysokiej jakości miody oraz wyborny miód pitny.
Kuchnia jest ważnym elementem kultury każdego kraju, dlatego wizyta w Njeguši to obowiązkowy punkt dla każdego, kto chce w pełni poczuć ducha i klimat Czarnogóry. Do Njeguši można dotrzeć malowniczymi serpentynami z nadmorskiego Kotoru albo równie piękną szosą prowadzącą z Cetinja.
Polecane wycieczki
Atrakcje Czarnogóry odkryjesz z Rainbow!
Średniowieczne mury Kotoru, pirackie uliczki Ulcinju, turkusowa woda Tary pędząca dnem najgłębszego kanionu Europy i cisza pierwotnego lasu w Biogradskiej Gorze – a najpiękniejsze jest to, że te wszystkie atrakcje dzieli od siebie zaledwie kilka godzin drogi.
Najwygodniej poznać ten kraj podczas wycieczki objazdowej po Czarnogórze z Rainbow – gotowa trasa, sprawdzony hotel, transport i opieka pilota pozwalają skupić się na tym, co najważniejsze, czyli na zwiedzaniu. Jeśli z kolei marzysz o leniwych dniach nad Adriatykiem, przerywanych wypadami do średniowiecznych miasteczek, sprawdź wczasy All Inclusive w Czarnogórze – idealne połączenie wypoczynku z bałkańskim klimatem. A jeśli trudno Ci wybrać między górami a morzem – w Czarnogórze nie musisz. Wakacje w Czarnogórze z Rainbow pozwolą Ci mieć jedno i drugie. Dlatego nie czekaj – sprawdź naszą ofertę i wybierz propozycję idealną dla siebie!
Artykuł autorstwa: Rafał Gumiński
Z wykształcenia historyk, z zamiłowania podróżnik. Na co dzień pracuje jako redaktor portalu popularnonaukowego Histmag.org, copywriter i dziennikarz naukowy. Interesuje się wszelkimi aspektami historii i przejawami narracji historycznej w przestrzeni publicznej, zwłaszcza w filmach i grach wideo. Kiedy nie pisze, to podróżuje. Najbardziej ceni sobie kontakt z autentyczną kulturą i dziedzictwem odwiedzanego miejsca, które znajduje w zabytkach, kuchni, przyrodzie i ludziach. Chociaż był w wielu miejscach na świecie, to serce zostawił w Irlandii, a duszę w Szkocji.Zobacz inne o: