Oktoberfest – największe święto piwa na świecie

Co to jest Oktoberfest? Festyn ludowy z długą historią

Oktoberfest to festyn ludowy znany na całym świecie. W czasie jego trwania do Monachium przyjeżdżają turyści z różnych zakątków globu, którzy chcą poczuć atmosferę imprezy i przy okazji poznać niemiecką kulturę, tradycję, muzykę oraz lokalne zwyczaje.

Festiwal odbywa się w centrum miasta i rozpoczyna odszpuntowaniem beczki z piwem, czyli wbiciem kranu w pierwszą z nich przez burmistrza Monachium. Po wykonaniu tej czynności burmistrz wykrzykuje „O'zapft is!”, co w bawarskim dialekcie oznacza „Odszpuntowana!”.

Za początek istnienia Oktoberfestu uznaje się wyścigi konne zorganizowane po raz pierwszy 12 października 1810 roku z okazji ślubu księcia Ludwika Bawarskiego – późniejszego króla Ludwika I – z Teresą von Sachsen-Hildburghausen. Zawody odbyły się w stylu starożytnych igrzysk olimpijskich, ponieważ książę Ludwik pasjonował się starożytnością. Początkowo Oktoberfest miał charakter sportowy, a impreza cieszyła się naprawdę dużą popularnością wśród mieszkańców. Postanowiono powtórzyć wydarzenie dokładnie rok później – w ten sposób narodziła się tradycja organizowania monachijskiego festynu. W ciągu ponad dwustu lat kilkukrotnie zdarzały się przerwy w organizacji imprezy, spowodowane wojnami oraz epidemiami.

Kiedy jest Oktoberfest i ile trwa?

Monachijski Oktoberfest trwa od 16 do 18 dni. Nie obowiązują stałe daty wydarzenia, ale zaczyna się ono w drugiej połowie września, a koniec przypada na pierwszą niedzielę października. Jeśli zdarzy się, że pierwsza niedziela października przypadnie na 1 lub 2 października, Oktoberfest przedłużany jest do 3 października – wtedy w Niemczech obchodzi się Dzień Zjednoczenia Niemiec.

Do 1872 roku organizowano festiwal wyłącznie w październiku. Chęć wykorzystania ostatnich, słonecznych dni na koniec września przyczyniła się do podjęcia decyzji o zmianie terminów i rozpoczynaniu Oktoberfestu jeszcze przed październikiem. Pierwsze tygodnie imprezy są dziś najbardziej intensywne, a udział w niej bierze rekordowa liczba odwiedzających.

Gdzie odbywa się Oktoberfest? Theresienwiese i 200 lat tradycji

Festiwal piwa odbywa się co roku na terenie Theresienwiese (Błonia Teresy), nazywanym w skrócie przez mieszkańców „Wiesn”. To 40-hektarowy teren położony blisko centrum miasta w dzielnicy Ludwigsvorstadt-Isarvorstadt, a droga z dworca głównego zajmuje około 15 minut pieszo. Na czas Oktoberfestu obszar ten staje się miejscem świętowania, wznoszenia toastów i licznych rozmów z przyjaciółmi i rodziną. Przez cały okres trwania festynu na terenie Theresienwiese rozłożonych jest niemal 40 namiotów, w których oferowane jest piwo, bawarskie specjały, liczne konkursy z nagrodami i inne atrakcje. Główną atrakcją dla rodzin pozostaje diabelskie koło, ale w wesołym miasteczku nie brakuje też karuzel i rollercoasterów.

Najpopularniejszym trunkiem oferowanym w trakcie festiwalu jest piwo. Mogą serwować je wyłącznie monachijskie browary warzące je zgodnie z Bawarskim Prawem Czystości i niemiecką normą: Spaten-Franziskaner-Bräu, Augustiner, Paulaner, Hacker-Pschorr, Hofbräu oraz Löwenbräu.

Odwiedzający mogą skorzystać z oferty 14 hal piwnych, dzielonych na dwie kategorie – hale browarów i namioty gospodarzy Oktoberfestu. Każdy z nich może w swoim namiocie sprzedawać piwo wyłącznie jednego browaru.

Tradycje Oktoberfestu. „O'zapft is!” i parady w bawarskich strojach

Pierwsza beczka z piwem zostaje odszpuntowana przez burmistrza Monachium podczas otwarcia festynu w pierwszą sobotę. Uczestnicy z niecierpliwością obserwują, ile uderzeń będzie potrzebnych tym razem, aby z beczki popłynął złoty trunek. Za dwoma uderzeniami udało się to tylko Christianowi Ude oraz Dieterowi Reiterowi, zaś Thomas Wimmer potrzebował aż dziewiętnastu uderzeń. Czynność ta jest co roku szeroko komentowana przez media. Zgodnie z tradycją pierwszy kufel z piwem otrzymuje premier Bawarii.

Nieodłącznym elementem otwarcia jest również parada gospodarzy i browarów, przypadająca na pierwszą sobotę festynu. Udział w uroczystym pochodzie biorą właściciele namiotów piwnych, kelnerki i orkiestry dęte. Paradę prowadzi Monachijskie Dzieciątko (Münchner Kindl), a tuż za nim, w powozie, podąża burmistrz Monachium. Pochód zaczyna się w centrum miasta, a kończy na Theresienwiese.

W pierwszą niedzielę festiwalu odbywa się parada strojów ludowych i strzelców (Trachten- und Schützenzug). To okazja, żeby zobaczyć tradycyjne bawarskie stroje – sukienki Dirndl (dla kobiet) oraz skórzane spodnie Lederhosen (dla mężczyzn). Ważną częścią tego wydarzenia jest koncert orkiestr dętych, w których biorą udział muzycy grający później w festiwalowych namiotach. Występ ma miejsce przed budynkiem Ruhmeshalle przy statule Bavarii i jest bezpłatny.

Strój na Oktoberfest – co mówi o tobie kokarda na fartuchu Dirndl

Dirndl i Lederhose nie są strojami stworzonymi specjalnie na potrzeby Oktoberfestu. Ich początki sięgają XIX wieku, kiedy to pełniły funkcję odzieży roboczej bawarskich chłopów i służby. Obecnie są elementem regionalnej tożsamości i podkreślają autentyczny klimat festynu oraz innych świąt.

Pierwsze zmiany w strojach poczyniono w latach 30. XX wieku, kiedy narodowi socjaliści zdecydowali o obniżeniu dekoltu, skróceniu sukienki oraz zastosowaniu gorsetu mocniej podkreślającego talię. Tradycyjne stroje przeżyły swój renesans w latach 70. XX wieku – w czasie Igrzysk Olimpijskich w Monachium w 1972 roku grupa hostess nosiła specjalnie zaprojektowane Dirndle w jasnoniebieskich i białych barwach, spójnych z kolorystyczną symboliką Bawarii. Ze względu na to stroje stały się jeszcze bardziej rozpoznawalne na całym świecie.

Kobiece dirndle to kolorowe sukienki z odcięciem w pasie oraz gorsetem mającym podkreślać talię. Górną część stroju uzupełnia biała bluzka, a sukienkę wzbogaca krótki fartuszek. Sposób przewiązania fartucha kokardą ma określoną symbolikę: lewa strona oznacza pannę, prawa – mężatkę, środek – dziewicę, a kokarda z tyłu należy do wdowy lub kelnerki.

Męskie Lederhose to strój składający się ze skórzanych krótkich spodni z szelkami oraz białej koszuli. Spodnie wykonywane są z wysokiej jakości skóry, najczęściej cielęcej, koziej lub jeleniej, dzięki czemu są trwałe i komfortowe w noszeniu. Zdobi je charakterystyczny haft, który dawniej, ze względu na regionalne wzory, wskazywał na miejsce pochodzenia właściciela. Lederhose nosi się w połączeniu z koszulą w kratę oraz grubymi podkolanówkami. Obecnie coraz częściej decydują się na nie także kobiety.

Jedzenie na Oktoberfeście. Schweinshaxe, Brezel i rytuał pierwszego kufla

Oktoberfest nie bez powodu kojarzony jest przede wszystkim z piwem – to właśnie w czasie tego festynu spożywa się bardzo duże ilości tego trunku. Typowe dla tego okresu jest Oktoberfestbier – tak zwane piwo marcowe, charakteryzujące się fermentacją typu lager. Produkcja tego piwa odbywa się w pierwszych tygodniach wiosny, z ostatnich zapasów zmagazynowanego, zeszłorocznego słodu, a napój leżakuje aż do września. Serwuje się je w litrowych kuflach, tzw. Maß, ważących wraz z zawartością 2,3 kg.

Namioty piwne oraz tradycyjne atrakcje obecne na Oktoberfeście sprzyjają także spożywaniu posiłków na świeżym powietrzu. Odwiedzający mogą skosztować klasycznych potraw bawarskiej kuchni, jak Schweinshaxe (golonka), kilkunastu rodzajów Wurstów (kiełbas) podanych na różne sposoby – w tym śniadaniowej białej kiełbasy Weisswurst – precli znanych pod nazwą Brezel oraz obazdy, czyli klasycznej serowej pasty z Bawarii na bazie sera camembert. Nie może zabraknąć także szpecli (Käsespätzle) – cienkich klusek z regionalnym żółtym serem, prażoną cebulką oraz posiekaną natką pietruszki. Wersja dla mięsożerców często wzbogacona jest o Speck, czyli boczek.

Smak Oktoberfestu można w pewnym stopniu zabrać ze sobą do domu. Na fanów tej tradycji czekają ręcznie zdobione piernikowe serca, które spożytkowane w zaciszu domowym, stanowić będą smaczną przekąskę umożliwiającą chwilowy powrót do wspomnień z pobytu na festynie.

Kelnerki na Oktoberfeście – symbol festynu. Ile kufli uniosą naraz?

Kelnerki serwujące piwo to nieodłączny element monachijskiego festynu. Ich obecność jest silnie związana z historią tego święta, a bawarskie stroje – z potrzebą szerzenia tradycji i kultury regionu. Do obowiązków w czasie trwania święta piwa należy przyjmowanie zamówień, obsługa dużej liczby gości i serwowanie piwa w litrowych kuflach. Kelnerki często przenoszą 10-18 kufli naraz, co wymaga koordynacji ruchowej, stałej pracy mięśni oraz umiejętności balansowania ciałem. Trzymają kufle za ucha, ustawiając je w rzędach oraz jeden na drugim, aby obsłużyć jak najwięcej gości.

Podczas trwania festynu odbywają się konkursy polegające na noszeniu jak największej liczby kufli naraz. Rekord ustanowiony w 2017 roku należy do Olivera Strümpfla – przeniósł aż 27 kufli na dystansie 40 metrów.

Do najbardziej znanych w internecie kelnerek należą Verena Angermeier oraz siostry Stefanie Baumann i Maria Linner. Pokazują one w mediach społecznościowych kulisy tej pracy, opowiadają o obowiązkach i typach klientów. Wszystkie podkreślają, że praca przy Oktoberfest wymaga dużo siły – zarówno fizycznej, jak i psychicznej.

Ciekawostki o Oktoberfeście. Zagubione protezy i własne biuro rzeczy znalezionych

Poniżej kilka faktów o monachijskim festynie, które rzadko trafiają do oficjalnych opisów wydarzenia – od skali kradzieży kufli po listę najdziwniejszych zaginionych przedmiotów.

• Co roku znika około 4 tysięcy przedmiotów – w festiwalowym biurze rzeczy znalezionych lądują nie tylko telefony, portfele i parasole, ale też protezy, aparaty słuchowe, szyny dentystyczne, kajdanki, a nawet pojedyncze buty czy spodnie. Większość z nich nigdy nie wraca do właścicieli – tylko część osób w ogóle zgłasza się po odbiór.

• Próba wyniesienia kufla raczej się nie uda – mimo dziesiątek tysięcy takich prób rocznie organizatorzy łapią większość zwiniętych Maßów już przy wyjściu z terenu festynu. Oryginalny kufel można po prostu kupić w sklepie z pamiątkami, bez ryzyka mandatu i bez konieczności ukrywania go pod kurtką.

• Frekwencja w ostatnich latach – rekord padł w 2023 roku (około 7,2 miliona odwiedzających), w 2024 było 6,7 miliona, a edycja 2025 została przedwcześnie zakończona z powodu alarmu bombowego. Mimo to Oktoberfest pozostaje największym festynem ludowym świata.

Oktoberfest to dopiero początek. Poznaj niemieckie tradycje podczas wyjazdów do Niemiec z Rainbow!

Przez kilkanaście wrześniowych i październikowych dni Theresienwiese zamienia się w wielkie miasto namiotów, w których brzmi muzyka orkiestr dętych, a goście w Dirndlach i Lederhosenach wznoszą toasty litrowymi kuflami. Do tego dochodzi zapach precli i pieczonej golonki, parady w historycznych strojach, kolorowe wesołe miasteczko i ten szczególny gwar, który niesie się po całej Bawarii. Atmosfera, którą trzeba poczuć osobiście – żaden opis ani zdjęcie nie oddają jej w pełni.

A poza Monachium Niemcy mają do zaoferowania znacznie więcej – średniowieczne uliczki Norymbergi, zamki nad Renem, Czarny Las, Berlin pełen historii i kultury. Wycieczki objazdowe po Niemczech z Rainbow pozwalają zobaczyć kraj z różnych stron, nie tylko od strony bawarskiego festynu.

Zarezerwuj wakacje w Niemczech i sam przekonaj się, dlaczego do Monachium co roku ściągają miliony gości z całego świata.