Tbilisi - stolica Gruzji. Atrakcje, zabytki, czyli co warto zobaczyć

Gruzja to niesamowita mieszanka fascynującej kultury, przejawiającej się choćby w fakcie posiadania własnego pisma i alfabetu, długowiekowej historii oraz pięknych widoków. Sublimacją tego wszystkiego jest Tbilisi, stolica kraju, w której jak w soczewce skupiają się wszystkie najciekawsze historie związane z tym nietuzinkowym krajem. Jakie zabytki szczególnie warto zobaczyć w Tbilisi? Jakie miejsca odwiedzić i z jakich atrakcji skorzystać? O tym więcej w artykule.

Stolica Gruzji - jak to się zaczęło?

Tbilisi to miasto o długiej i bogatej historii, a jego początki sięgają okresu starożytnego. Pierwsze osady na terenie obecnego Tbilisi powstały w okolicach IV tysiąclecia p.n.e. Z powstaniem miasta wiążą się liczne legendy, jedna z nich opowiada m.in. o królu Wachtangowi I Gorgasali, który założył Tbilisi po tym, jak podczas polowania na tych terenach znalazł gorące źródło. Być może jest w tym część prawdy, współcześnie Tbilisi i jego najbliższa okolica słyną z licznych źródeł termalnych a najbardziej znane z nich – Abanotubani to miejsce, gdzie można zrelaksować się w łaźniach siarkowych. Ciekawa rzecz, że to właśnie termalne źródła przyczyniły się do nazwy miasta – Tbilisi w języku gruzińskim oznacza po prostu Ciepłe Miejsce.

Historia Tbilisi

W ciągu dziejów Tbilisi było pod władzą różnych imperiów, w tym Persów i Rzymian. W VI wieku miasto zostało zdobyte przez Cesarstwo Bizantyjskie, a w 736 r. przez Arabów, którzy utworzyli tu Emirat Tbilisi. Władza muzułmańska trwała aż do 1122 roku, kiedy to król Dawid IV zdobył Tbilisi i uczynił to miasto stolicą Gruzji. W XII i XIII wieku miasto rozkwitało jako ważny ośrodek kultury, nauki a przede wszystkim było znaczącym ośrodkiem handlowym, łączącym Bliski Wschód z Europą. Niestety w kolejnych latach Tbilisi znacznie podupadło, głównie za sprawą spustoszenia go przez Mongołów, zaś w wieku XVII i XVIII wieku Tbilisi było areną walk między Imperium Osmańskim a Persją o kontrolę nad tymi ternami. W XIX wieku Gruzję anektowała Rosja. W 1918 r. Gruzini uzyskali niepodległość, ale niestety nie na długo – już w 1921 r. kraj ten został włączony do ZSRR. Na ponowną niepodległość musiano poczekać aż do 1991 r. kiedy rozpadł się Związek Radziecki.

Tbilisi - co zobaczyć na początek?

Podczas wakacji w Gruzji zdecydowanie warto odwiedzić Tbilisi - jest przepięknie położoną miejscowością, otoczoną górami. Znajdziesz w niej wiele ciekawych zabytków, które zachwycą nawet najbardziej wybrednego turystę. Na czele atrakcji Tbilisi znajduje się Stare Miasto, położone na brzegu rzeki Kury, słynące z uroczych kawiarni, sklepików i tradycyjnych targów, gdzie można skosztować regionalnych przysmaków i poczuć ducha historycznego Tbilisi. 

Wąskie brukowane uliczki prowadzą do licznych zaułków, gdzie znajdują się kolorowe i niedawno odrestaurowane domy, typowe dla tego regionu. Charakterystyczne balkony, nazywane verandami, wychodzą na ulice, a malownicze kościoły, cerkwie i synagogi uzupełniają unikalny krajobraz tego miejsca. Jedną z najbardziej urokliwych uliczek jest Leselidze, pełna tradycyjnych sklepików, galerii i kawiarni. To idealne miejsce, do którego warto wybrać się na spacer, romantyczną kolację, ale też i na zakup pamiątek.

Stare Miasto w Tibilisi

Przeczytaj także:

Gruzja – miejsce, w którym gościnność spotyka się z fantastycznymi smakami

Tbilisi - zwiedzanie Twiedzy Narikala

Będąc w Tbilisi koniecznie udaj się do najbardziej ikonicznego symbolu miasta - Twierdzy Narikala. To starożytny kompleks obronny, którego historia sięga IV wieku, jednak większość tutejszych fortyfikacji pochodzi z przełomu XVI i XVII wieku. Twierdza, usytuowana na stromym wzgórzu, pomiędzy łaźniami siarkowymi i ogrodem botanicznym, składa z dwóch części otoczonych murem (można się do niej dostać pieszo lub kolejką linową). Na niższym dziedzińcu znajduje się odrestaurowany w 2010 r. kościół św. Mikołaja. Zabudowania samej fortyfikacji usytuowane są poziom wyżej, skąd też rozpościera się wspaniały widok na panoramę miasta i otaczające je góry.

Twierdza Narikala w Tibilisi

Atrakcje stolicy Gruzji - Narodowy Ogród Botaniczny

Powyżej twierdzy, w wąwozie Tsavkisis-Tskali usytuowany jest Narodowy Ogród Botaniczny Gruzji (do niedawna nosił on nazwę Ogrodu Botanicznego Tbilisi). Zajmuje on powierzchnię 161 ha i posiada zbiór ponad 4,5 tys. gatunków roślin charakterystycznych przede wszystkim dla południowego Kaukazu. Jego historia obejmuje ponad trzy stulecia. Po raz pierwszy został opisany w 1671 roku przez francuskiego podróżnika Jeana Chardina, ale wiele wskazuje na to, że był on założony już w 1625 r.

Czy wiesz, że...

najstarsza dzielnica Tbilisi to Abanotubani? Znajdziesz w niej m.in. łaźnie siarkowe, a także interesującą architekturę z typowymi dla tego miejsca ceglanymi kopułami. Planując podróż do Gruzji, zdecydowanie warto więc zawitać do dzielnicy Abanotubani.

Łaźnie na Starym Mieście w Tibilisi

Pomnik Matki Gruzji - jedna z ważniejszych atrakcji Tbilisi

Niedaleko twierdzy Narkila, w najstarszej, zachodniej części miasta na szczycie grzbietu górskiego Sololaki, znajduje się monumentalny 20-metrowy posąg przedstawiający kobietę. To Pomnik Matki Gruzji (Kartlis Deda) - statua będąca symbolem Tbilisi, którą wzniesiono tu w 1958 r. z okazji jubileuszu 1500-lecia Tbilisi, i która dziś jest jedną z największych atrakcji miasta. Widoczna z daleka aluminiowa statua, jest zwrócona twarzą w stronę miasta, w lewej ręce trzyma puchar wina, zaś w prawej dzierży miecz. Symbolika jest dość oczywista – winem Matka Gruzja wita przyjaciół, natomiast miecz przeznaczony jest dla wrogów.

Pomnik Matki Gruzji w Tibilisi

Zabytki Tbilisi - kościoły

Podczas zwiedzania Gruzji i Tbilisi, nie można pominąć też tutejszych kościołów. Najbardziej charakterystyczna jest Świątynia Metechi, należąca do Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego. Została zbudowana w XIII wieku za panowania króla Dymitra II w pobliżu dawnej rezydencji królewskiej nad skalistym urwiskiem wznoszącym się nad rzeką Kurą. Nie można ominąć też Soboru Trójcy Świętej, która tak naprawdę jest głównym soborem Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego (znajduje się tutaj siedziba Katolikosa – Patriarchy Gruzji) i zarazem największą budowlą sakralną Zakaukazia. Świątynia jest stosunkowo nowa – jej budowę rozpoczęto w 1995 r. z zamiarem uczczenia 2000-lecia chrześcijaństwa – ale na trwałe weszła już w panoramę miasta.

Sobór św. Trójcy w Tibilisi

Zwiedzanie Tbilisi - Aleja Rustawelego

Goszcząc w Tbilisi, koniecznie trzeba się przespacerować Aleją Rustawelego – najdłuższą ulicą w mieście, przy której znajdują się m.in. stary parlament i Muzeum Narodowe. Przy jej wschodnim końcu usytuowany jest Plac Wolności (Tawisuplebis Moedani), który początkowo nosił nazwę placu Erywańskiego (w czasach Związku Radzieckiego jego patronem był Lenin), gdzie swoją siedzibę ma ratusz miejski. Plac był centralnym miejscem wielu demonstracji, m.in. o niepodległość Gruzji i w trakcie Rewolucji Róż, pokojowych protestów, które w listopadzie 2003 r. doprowadziły do ustąpienia prorosyjskiego prezydenta Eduarda Szewardnadze i zastąpienia go przez prozachodniego reformatora Micheila Saakaszwilego.

Interesujące muzea i inne atrakcje Tbilisi

Tbilisi jest także siedzibą wielu interesujących muzeów. Wiele z nich znajduje się w malowniczych, zabytkowych budynkach, które same w sobie są warte odwiedzenia.

Muzea

Koniecznie trzeba się wybrać do Muzeum Narodowego Gruzji, gdzie znajdują się najważniejsze eksponaty związane z historią i kulturą tego niezwykłego kraju. Równie ciekawe jest też Muzeum Sztuki Gruzińskiej prezentujące najciekawsze dzieła artystów gruzińskich, takie jak malarstwo, rzeźba, fotografia, tkaniny artystyczne, ceramika czy sztuka ludowa.

Most Pokoju

Na turystycznej mapie podróży po Tbilisi, koniecznie uwzględnij także zbudowany w 2010 roku Most Pokoju. To niebanalna, futurystyczna konstrukcja ze stali i szkła o długości 150 metrów. Choć pozornie nie pasuje do zabudowy stolicy Gruzji, most ten szybko stał się jednym z najbardziej charakterystycznych punktów miasta i jednym z jego symboli. Most najpiękniej prezentuje się wieczorową porą, gdy jest efektownie oświetlony, dlatego najlepiej udać się na jego zwiedzanie po zmierzchu.

Most Pokoju w Tibilisi

Park rozrywki

Podróżując po Tbilisi, koniecznie zajrzyj do lokalnego parku rozrywki znajdującego się na wzgórzu Mtatsminda widocznym w wielu punktach miasta. To właśnie w tym miejscu mieszkańcy Tbilisi chętnie oglądają choćby sylwestrowe pokazy fajerwerków. Zlokalizowany na wzgórzu park rozrywki powstał w latach 30. XX wieku. Znajdziesz w nim m.in. diabelski młyn o wysokości 65 metrów - dzięki niemu możesz podziwiać stolicę Gruzji z najwyższego, dostępnego w niej punktu widokowego.

Diabelski Młyn w parku w Tibilisi

Morze Tbiliskie

W północno-wschodniej części Tbilisi znajduje się Morze Tbiliskie, zbiornik wody będący rezerwuarem wody dla stolicy (napełniany jest wiosną, po roztopach, a wodę zużywa się latem i jesienią). Na jednym ze szczytów górującym nad tym zbiornikiem usytuowano Kronikę Gruzji (lub inaczej Pomnik Historii Gruzji), bardzo ciekawy, aczkolwiek nigdy nieukończony pomnik składający się z 16 filarów, na których usytuowano płaskorzeźby przedstawiające gruzińskich władców i bohaterów narodowych oraz wiele motywów związanych z chrześcijaństwem, religią dominującą w tym kraju. To idealne miejsce, żeby na chwile odpocząć od miejskiego gwaru!

To również może Cię zainteresować:

Co warto zobaczyć w Gruzji – 12 najważniejszych atrakcji
Gruzja – co warto wiedzieć przed podróżą?

Data Publikacji: 24.10.2023
autor artykulu zdjecie

Artykuł autorstwa: Redakcja Rainbow

Eksperci z branży turystycznej – piloci wycieczek, animatorzy, rezydenci i przewodnicy i wielu innych specjalistów, którzy dzielą się swoimi doświadczeniami i wiedzą zdobytą podczas niezliczonych podróży. W tekstach łączą praktyczne wskazówki z fascynującymi historiami i ciekawostkami z różnych zakątków świata. Ich opowieści to nie tylko przewodniki po popularnych kierunkach, ale przede wszystkim autentyczne relacje osób, które na co dzień pracują z turystami i poznają opisywane miejsca od podszewki.

Zobacz inne o:

Podobne artykuły

krajobraz kierunku
Rodos – atrakcje. Co warto zobaczyć na greckiej wyspie słońca?Rodos leży na styku Europy i Azji, między Morzem Egejskim a Morzem Śródziemnym. To największa wyspa Dodekanezu – archipelagu rozsianego u wybrzeży Azji Mniejszej – i jedna z najsłoneczniejszych wysp Grecji. Historia jest tu wszędzie: w murach Starego Miasta, w joannickich zamkach na szczytach skał, w pozostałościach antycznych akropoli i tureckich meczetach po sąsiedzku z włoską architekturą lat 30. Co więcej, Rodos to wyspa, na której naprawdę da się połączyć dwa wakacyjne tryby – długie dni na plaży i rzetelne zwiedzanie, bez kompromisu w żadną stronę. Sezon trwa tu od kwietnia do października, a różnorodność krajobrazów – od szerokich, piaszczystych plaż wschodu po dzikie, górzyste wybrzeże zachodu – sprawia, że każdy znajdzie tu swój kierunek. W tym artykule znajdziesz najważniejsze atrakcje wyspy: średniowieczną stolicę, Akropol w Lindos, joannickie zamki, Dolinę Motyli, Termy Kalithea, Prasonisi i całą resztę. Plus lokalne smaki – wina z Embony, suma, miody z Siany, melekouni z Pefkos.
krajobraz kierunku
Sardynia – atrakcje. Co warto zobaczyć na włoskiej wyspie?O Sardynii pisze się zwykle plażami: La Pelosa, Cala Goloritzè, Szmaragdowe Wybrzeże – pocztówkowy zestaw, który redukuje wyspę do jednego, wąskiego pasa wybrzeża. Trochę za wąsko. Bo Sardynia to też góry Supramonte, kaniony głębokie na czterysta metrów, pasterskie wsie Barbagii, gdzie ludzie dożywają stu lat i mówią językiem, którego nie sposób pomylić z włoskim, i kamienne wieże z epoki brązu stawiane tu jeszcze przed założeniem Rzymu. Plaże są fenomenalne – nie zamierzam udawać, że jest inaczej. Tylko że to dopiero początek. Tę drugą Sardynię – ze średniowiecznymi miasteczkami na klifach, parkami narodowymi, w których zwierzęta nie boją się ludzi, i pradawnymi wieżami, w których do dziś wieje wiatr – opisuję dalej.
krajobraz kierunku
Berat – miasto tysiąca okien w Albanii. Co warto zobaczyć?Białe domy wspinające się tarasowo po zboczu wzgórza, ciemnobrązowe wykusze patrzące w jednym kierunku, a nad wszystkim – mury twierdzy pamiętającej starożytność. Berat w środkowej Albanii to widok, który zapada w pamięć od pierwszego spojrzenia. Leży nad rzeką Osum, u stóp masywu Tomorr, a jego zabytkowe centrum w 2008 roku zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako rzadko zachowany przykład miasta z czasów osmańskich. Berat nazywany jest miastem muzeum nieprzypadkowo. Jego historia sięga IV wieku p.n.e., a w architekturze i kulturze splatają się wpływy iliryjskie, rzymskie, bizantyjskie i osmańskie. Przez wieki współistniały tu społeczności chrześcijańskie i muzułmańskie, zostawiając po sobie cerkwie, meczety, klasztory i wille kupieckie skupione na niewielkim obszarze nad Osumem. To również jeden z ważniejszych ośrodków kuchni i winiarstwa w kraju – okoliczne wzgórza dają oliwę i wino, które od pokoleń trafiają na lokalne stoły. W tym artykule przeprowadzę Cię przez wszystkie miejsca, które trzeba zobaczyć zwiedzając Berat – od twierdzy Kalaja, przez dzielnice Mangalem i Gorica, po kamienny most łączący oba brzegi rzeki.
krajobraz kierunku
Majorka – atrakcje. Co warto zobaczyć na największej wyspie Balearów?Urokowi Majorki ulegli Fryderyk Chopin i George Sand, swoje dziedzictwo pozostawili tu Antonio Gaudí czy Joan Miró, a królowa kryminałów Agatha Christie umiejscowiła w Port de Pollença akcję jednego ze swoich opowiadań. Wyspa zachwyca turkusowym morzem, malowniczymi zatokami i długimi piaszczystymi plażami, ale jej największą siłą jest niezwykła różnorodność. Można tu spacerować po średniowiecznych uliczkach Palma de Mallorca, wędrować szlakami po górach Serra de Tramuntana, odkrywać kameralne wioski z artystyczną atmosferą albo wyruszyć w rejs wzdłuż dzikiego wybrzeża. Nic więc dziwnego, że każdy podróżnik znajdzie tu coś dla siebie – od miłośników natury i aktywnego zwiedzania, po osoby szukające beztroskiego relaksu w śródziemnomorskim klimacie. W naszym artykule znajdziesz najciekawsze atrakcje Majorki – miejsca, które warto zobaczyć podczas pierwszej wizyty na wyspie, ale także te mniej oczywiste, pozwalające odkryć jej autentyczne i najbardziej malownicze oblicze.