Inne

Poznaj historię Gambii

Najmniejszy afrykański kraj jakim jest Gambia może pochwalić się historią, o której wzmianki sięgają piątego wieku p.n.e. Wtedy to odwiedził ją kartagiński żeglarz Hannon, który odbył wyprawę wzdłuż wybrzeży Afryki Zachodniej i w relacji ze swej podróży po raz pierwszy opisał Gambię – opis dotrwał do naszych czasów, choć tylko w greckim przekładzie. Hannon wrócił podobno triumfalnie do Kartaginy rydwanem ciągniętym przez sześć lwów z bogatym ładunkiem kości słoniowej, afrykańskiej broni i egzotycznych zwierząt. Zapłacił za to życiem, gdyż mieszkańcy miasta uznali, że człowiek, którego słuchają dzikie zwierzęta, jest niebezpieczny. Gambia tymczasem mogła przez kolejne wieki żyć nadal swoim życiem z dala od Europy. Kolejne relacje dotyczą dopiero IX i X wieku naszej ery, gdy o Gambii opowiadali arabscy handlarze podróżujący przez Saharę z niewolnikami, złotem i kością słoniową.

Przeklęte położenie


Położenie nad oceanem oraz żeglowna rzeka płynąca w głąb terytorium Afryki stało się dla Gambii przekleństwem. Pierwszymi osadnikami w tym regionie były handlujące ludy plemiona Mandinga, które rozpowszechniły na tych terenach Islam. Gambia stanowiła łakomy kąsek dla sąsiadów, na przestrzeni wieków była część Ghany i Songhaj, średniowiecznego państwa istniejącego do XVI wieku, a także częścią terytorium Mali.

Mroczny okres w historii tego Państwa zapanował jednak wtedy, gdy terenami i mieszkańcami zainteresowali się Europejczycy. Ich obecność nie zwiastowała niczego dobrego. Pierwszym nowożytnym Europejczykiem, który dotarł do ujścia rzeki Gambia, był już w 1455 roku włoski żeglarz w służbie portugalskiej, A. Ca’da Mosto. Z nim przybyli inni Portugalczycy. Portugalia szybko rozwinęła morskie szlaki handlowe i przejęła kontrolę nad handlem, traktując Gambię jako punkt przeładunkowy i świetny punkt wylotowy do handlu z Europą. Portugalczycy sprowadzili ze sobą bawełnę i orzeszki ziemne, wywozili natomiast masowo złoto, kość słoniową i ludzi. W kolejnych wiekach o kontrolę nad ujściem rzeki Gambii współzawodniczyć mieli Portugalczycy, Hiszpanie i Holendrzy, a później Anglicy i Francuzi.

Kunta Kinte


Czarną kartę historii Gambii stanowi niewolnictwo. Przez cztery wieki z tych terenów wywieziono do Europy i Ameryki prawie trzy miliony ludzi – a z całego kontynentu porwano ich dwanaście milionów. To właśnie z Gambii pochodził najsłynniejszy dzięki książce Alexa Haleya i filmowi „Korzenie” niewolnik – legendarny Kunta Kinte. Porwany za młodu i wysłany w kajdanach na plantację bawełny w Wirginii, w rzeczywistości najprawdopodobniej nigdy nie istniał, jednak jego postać zadomowiła się w lokalnej kulturze Gambii tak, jak w naszej Janosik. Dopiero w 1807 roku Imperium Brytyjskie zakazało procederu niewolnictwa.

Brytyjskie rządy


W 1581 roku kolejne mocarstwo kolonialne, czyli Wielka Brytania odkupiła prawa handlowe do terenów dzisiejszej Gambii od Portugalczyków. W drugiej połowie siedemnastego wieku pojawili się na pewien czas Francuzi i rozpoczęła się wieloletnia walka o wpływy handlowe pomiędzy mocarstwami, którą w 1783 roku wygrali Brytyjczycy i to oni przejęli wszystkie prawa do handlu na strategicznej rzece Gambii. Wtedy to tytoń i proch strzelniczy sprzedawano za złoto, kość słoniową i niewolników. Przez dwieście lat Gambia była kolonią brytyjską. (W latach 1651 – 1661 część terenów obecnej Gambii była nawet kolonią Księstwa Kurlandii, ówczesnego lenna I Rzeczypospolitej – ziemie u ujścia rzeki Gambii kupił bowiem kurlandzki książę Jakub Kettler.)

W 1807 roku Brytyjczycy proklamowali Gambię kolonią i założyli nowe miasto (Bathurst, dzisiejszą stolicę, Bandżul). Stopniowo, dławiąc opór Afrykanów, Brytyjczycy opanowywali tereny wzdłuż rzeki i wyspy w jej ujściu, przejmując strefy wpływów. Gambia pozostawała również pod zarządem gubernatora Sierra Leone, ale w 1888 roku ostatecznie otrzymała status odrębnej kolonii brytyjskiej.

Wolność


Po drugiej wojnie światowej kraje afrykańskie odzyskiwały wolność – Gambia stała się krajem niepodległym 18 lutego 1965 roku. Początkowo była monarchią konstytucyjną, a kwietniu 1970 roku przywódca największej partii kraju Dawda Kairaba Jawara proklamował powstanie republiki i został jej prezydentem. W lipcu 1981 roku doszło do pierwszego, nieudanego zamachu stanu. Na czele buntowników stanął Kukoi Samba Sanyang, który korzystając z nieobecności prezydenta Jawara (bawiącego na weselu księcia Karola z Dianą) przejął na pewien czas kontrolę nad krajem. Jawara wrócił do władzy, a zamach ułatwił zbliżenie Gambii i Senegalu. Gambia, otoczona z trzech stron przez senegalskie terytorium, była poniekąd skazana na swojego jedynego sąsiada. W wyniku wydarzeń z 1981 roku, doszło do powstania Senegambii.



Senegambia


Termin Senegambia pojawił się już w czasach kolonialnych, gdy Anglicy i Francuzi mocowali się o jak największe wpływy w tej części Afryki. Pierwszą próbę unifikacji, podjętą przez Europejczyków, była Senegambia brytyjska. Anglicy, którzy przejęli w 1758 roku główne ośrodki handlowe należące do Francji, utworzyli Senegambię. Rozpoczęły się konflikty pomiędzy mocarstwami, którym kres położył dopiero pokój wersalski z 1783 roku – Gambia przypadła wtedy w udziale Brytyjczykom, obszar dzisiejszego Senegalu, Francuzom. Ten podział utrwaliło porozumienie z 1889 roku. A ponieważ podział kolonialny przekładał się na granice współczesnych krajów Afryki, dało ono początek dwóm nowym państwom. Gdy Senegal ogłosił niepodległość w 1960 roku, pięć lat później, w jego ślady poszła Gambia.

W Senegalu i w Gambii mieszkały podobne grupy etniczne, stąd wiele ich problemów zazębiało się, podobnie działo się w sprawach handlowych. Odżył więc pomysł unii, o którym mówiono już w latach 60-tych. Tym bardziej, że więcej łączyło Gambię z Senegalem niż dzieliło. 1 lutego 1982 roku powstała Senegambia, na czele której stanął prezydent Senegalu, a prezydent Gambii został wiceprezydentem Senegambii. W parlamencie konfederacji 30% stanowili Gambijczycy, a 70% Senegalczycy. Żywot tej unii był jednak krótki (chociaż i tak trwała najdłużej spośród wszystkich unii państw w Afryce). Nie doszło też do pełnego zjednoczenia – Gambijczycy obawiali się wchłonięcia przez znacznie większy Senegal. Koniec konfederacji nastąpił 30 września 1989 roku.



Współczesność


Jawara pozostał prezydentem Gambii do czasu drugiego wojskowego zamachu stanu w 1994 roku. Nową głową państwa został wtedy Yahya Jammeh, który ogłosił plan przemian demokratycznych w kraju. Mimo że ma dość silne lokalne partie opozycyjne, Gambia jest teraz jednym ze spokojniejszych państw Afryki, z, wielopartyjną republiką z jednoizbowym parlamentem, w której konstytucja gwarantuje obowiązek ochrony praw człowieka.
Zdjęcie samolotu
Data Publikacji: 27.08.2018

Polecane wycieczki

zdjęcie-oferty
4.5/6  8 ocen
[object Object]
zdjęcie-oferty
[object Object]
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
4.2/6  38 ocen
[object Object]
zdjęcie-oferty
[object Object]
zdjęcie-oferty
[object Object]
Wypoczynek • Gambia: Banjul
zdjęcie-oferty
4.6/6  80 ocen
[object Object]
zdjęcie-oferty
4.0/6  19 ocen
[object Object]
zdjęcie-oferty
[object Object]
zdjęcie-oferty
3.5/6  41 ocen
[object Object]
zdjęcie-oferty
4.9/6  26 ocen
[object Object]
[object Object]

Podobne artykuły

krajobraz-kierunku
Pogoda, klimat i temperatury na Maderze Madera to jedna z najpiękniejszych wysp Oceanu Atlantyckiego, która ze względu na swoją bogatą szatę roślinną nazywana jest często pływającym ogrodem. Znajdziemy tu naturalne lasy wawrzynowe, paprocie drzewiaste, kwitnące na pomarańczowo drzewa tulipanowca, różne gatunki storczyków, wielobarwne hortensje, liczne lilie i fiołki. Symbolem wyspy jest jednak strelicja królewska, zwana potocznie rajskim ptakiem, którą można tu spotkać dosłownie na każdym kroku. Dodatkowym atutem wyspy jest przyjemna temperatura panująca tu przez cały rok – zimą, na poziomie morza, temperatury rzadko kiedy spadają poniżej 20°C a latem, tylko sporadycznie przekraczają 25 stopni w cieniu. Z tego powodu Maderę określa się często krainą wiecznej wiosny. Zobacz jakiej pogody możesz spodziewać się podczas wczasów na Maderze w poszczególnych miesiącach i kiedy najlepiej wybrać się tam na wakacje.
krajobraz-kierunku
Kwarantanna po powrocie do Polski z zagranicy. Ile trwa, jak jej uniknąć i ile kosztuje test po powrocie? Rezerwując wczasy na pewno zastanawiasz się, czy każdy powrót z wakacji oznacza kwarantannę. Jak uniknąć 7 dni siedzenia w domu po powrocie z zagranicy? Czy przed powrotem do Polski trzeba zrobić test i ile on kosztuje? Czy można zrobić go na lotnisku w Polsce? Co zmienia się w przepisach dotyczących podróży w strefie Schengen i poza nią? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedzi w poniższych artykule.
krajobraz-kierunku
Pogoda, temperatury i klimat w Egipcie. Kiedy jechać na wczasy? Kilka tysięcy lat historii Egiptu oraz fakt, że to najludniejszy kraj muzułmański i jeden z największych w całej Afryce, sprawiają, że dosłownie na każdym kroku można się tu spotkać z czymś ciekawym i nietuzinkowym. Czeka tu na nas wiele interesujących zabytków, przepiękna, często jeszcze dziewicza i bardzo zróżnicowana przyroda (od pustyni po rafy koralowe), niskie ceny, wspaniałe wypoczynkowe miejscowości i słynni ze swojej gościnności mieszkańcy. Do tego wszystkiego piękna słoneczna pogoda, i to w dodatku w okresie, kiedy w Europie jest zimno i pada! Zobacz, kiedy najlepiej wybrać się na wczasy do Egiptu i jakiej pogody można się tam spodziewać w poszczególnych miesiącach.
krajobraz-kierunku
Pogoda i średnie temperatury w Hurghadzie Jeszcze do niedawna Hurghada była niewielką osadą rybacką, dziś to cieszący się ogromną popularnością egipski kurort z wieloma hotelami o zróżnicowanym standardzie, barami, dyskotekami i restauracjami. Miasto kusi przybyszów pięknymi plażami, słoneczną pogodą, szmaragdowym ciepłym morzem i piękną rafą koralową. Każdy znajdzie tu coś dla siebie – rodziny znakomite parki wodne i inne atrakcje dla dzieci, miłośnicy sportów wodnych okazje do kitesurfingu i windsurfingu, a osoby chcące poczuć lokalny klimat targ w dzielnicy El Dahar. Hurghada jest też znakomitym punktem wypadowym do zwiedzania najważniejszych zabytków Egiptu– można udać się stąd na wycieczkę do Luksoru i do Kairu. Zobacz jakiej pogody możesz spodziewać się podczas wczasów w Hurghadzie w poszczególnych miesiącach roku i kiedy najlepiej wybrać się tam na wakacje.