Lwia Skała na Sri Lance – Sigiriya, twierdza króla Kassapy

Sigiriya – krótka historia Lwiej Skały

Sigiriya leży w dystrykcie Matale na Sri Lance, mniej więcej w środku wyspy. Skała jest granitowym ostańcem, czyli zastygłą magmą z komina dawno wygasłego wulkanu. Miękkie otoczenie zwietrzało i osunęło się przez miliony lat, a twardy trzon został na środku równiny. Wietrzenie ułatwiło potem kucie w skale schodów i zbiorników, a zachodzi cały czas. Sigiriya znakomicie prezentuje się z daleka, na rozległej równinie pokrytej tropikalną roślinnością, i dlatego widać ją z wielu kilometrów. Tym samym pełniła funkcję świetnego punktu obserwacyjnego. To też zdecydowało o jej dalszych losach.

Twierdza, stolica i osiemnaście lat świetności

W połowie V wieku naszej ery król Dhatusena, władający Cejlonem, miał dwóch synów. Prawowitym następcą tronu był Moggallana, syn królowej. Kassapa, pochodzący z nieprawego łoża, nie godził się na pogrzebanie swoich ambicji. W 477 roku dokonał przewrotu pałacowego. Zamordował ojca i z pewnością zabiłby też przyrodniego brata, Moggallana jednak zdołał zbiec do Indii.

Zbrodnia popełniona na samym początku panowania wyraźnie odcisnęła się na rządach Kassapy. Każdego dnia spodziewał się, że brat przybędzie na Cejlon, gdy tylko zbierze armię. Paranoicznie obawiał się odwetu. Wolał więc zabezpieczyć się w monumentalnej twierdzy, zdolnej oprzeć się nawet wielomiesięcznemu oblężeniu. Zrezygnował z rezydencji w Anuradhapurze, stolicy Państwa Szyngalezów, a na miejsce nowej fortecy wybrał właśnie Sigiriyę.

Zamek stanął na szczycie wyniosłej skały o świetnej widoczności – Kassapa liczył na to, że szeroki widok pozwoli mu z wyprzedzeniem dostrzec wrogą armię i uniknąć zaskoczenia. Towarzyszył temu system fortyfikacji, fos i wysokich murów obronnych. Na tym król nie poprzestał, bo kazał wykuć zbiorniki na wodę, zbudować magazyny żywności i całą hydraulikę. Jedyną drogą do jego posiadłości były wykute w skale schody, na tyle wąskie, by nie przeszła nimi żadna armia. Tak przygotowany władca mógł przetrwać oblężenie nawet po przegranych potyczkach.

W 495 roku Moggallana zgromadził siły, wylądował na wyspie z wielką armią i pokonał uzurpatora w walnej bitwie. Kassapa popełnił samobójstwo, a zwycięski brat przeniósł stolicę z powrotem do Anuradhapury.

Buddyjscy mnisi na Lwiej Skale

Sigiriya była ważnym miejscem dla mnichów buddyjskich na długo przed Kassapą. Ich klasztory i samotnie mieściły się w tutejszych jaskiniach już w III wieku przed naszą erą, daleko przed jego zbrodnią. Triumfujący Moggallana zwrócił skałę mnichom i służyła im co najmniej do XIV wieku. Sigiriya stała się duchowym i historycznym sercem Sri Lanki, a jej obronne funkcje przestały być widoczne gołym okiem. Upadłe imperia nieuchronnie nikną w gęstwinie drzew. Kolejne i ostatnie wzmianki o upadłej fortecy pochodzą z XV i XVI wieku.

Brytyjscy archeolodzy i lista UNESCO

Może i by o niej zapomniano. W kwietniu 1831 roku major Jonathan Forbes z 78. pułku Highlanders wracał konno z Polonnaruwy i natknął się na zarośnięte dżunglą ruiny. Wielce go ten widok zafrapował, wobec czego dwa lata później wrócił z lepszym ekwipunkiem i dotarł do galerii z lustrzaną ścianą. Wejścia na szczyt jednak nie próbował, bo schody groziły tragedią, a miejscowi odradzali wspinaczkę.

Historię z V wieku n.e. Europejczycy poznali z kroniki Mahawamsa i bardzo chcieli znaleźć posiadłość Kassapy. Łatwo to jednak nie szło, bo ruiny porastała gęsta roślinność. Pierwsze wejście na szczyt Lwiej Skały to dopiero 1851 rok. Systematyczne wykopaliska ruszyły w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku, gdy pracami zajął się H.C.P. Bell, pierwszy komisarz archeologii Cejlonu. Jego ekipa odsłoniła w 1898 roku kamienne łapy lwa, wtedy też zaczęto dokumentować i kopiować malowidła w skalnej galerii. Te daty pokazują, jak trudna była tu każda wspinaczka i każda praca.

Ruiny Sigiriyi do dziś są stanowiskiem archeologicznym. Dziś dobrze poznanym, wtedy zupełnie świeżym – zarówno ze względu na historię, jak i formę. Dalsze prace archeologiczne prowadził już rząd Sri Lanki, a w 1982 roku ruiny objął program Trójkąta Kulturowego. W tym samym roku Sigiriya trafiła na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Legendy Lwiej Skały

Monumentalny blok skalny, pozostałości ogrodów i wreszcie ruiny sprawiały, że mieszkańcy regionu z czasem zaczęli postrzegać Lwią Skałę przez pryzmat wierzeń i mitów. Realna przestrzeń o coraz mniej widocznej funkcji splotła się z systemem religijnym, a upływ czasu zatarł różnice między nimi.

Skarb króla Dhatuseny

Stary król cieszył się poważaniem w narodzie, a zasłynął jako budowniczy systemów irygacyjnych. Rozumiejąc zagrożenie powodzią w czasie pory deszczowej, kazał budować zbiorniki wodne. Największym z nich jest zbiornik Kala Wewa o pojemności 123 milionów metrów sześciennych, który zaopatrywał pola w porze suchej. To wspaniałe myślenie naukowe i ekologiczne – jak korzystać z przyrody, zamiast z nią walczyć.

Kassapa był przekonany, że ojciec ukrył przed nim legendarny skarbiec monarchii. Pod groźbą śmierci zażądał od ojca wskazania jego miejsca. Ojciec poprosił o przewiezienie nad zbiornik Kala Wewa. Tam wszedł do wody, obmył się nią, nabrał jej w dłonie i powiedział – Oto cały mój skarb, ta woda, która daje życie mojemu ludowi, oraz miłość moich poddanych.

Wściekły, upokorzony, ale i świadom zbrodni, u progu której stał, Kassapa nakazał zamurować ojca żywcem.

Pałac jak Alakamanda – król, który chciał być bogiem

Po ojcobójstwie Kassapę ogarnął paranoiczny lęk przed zemstą Moggallany, prawowitego następcy tronu, oraz przed potępieniem ze strony wpływowego buddyjskiego duchowieństwa w stolicy Anuradhapurze. Życie w ciągłym strachu przed mieczem sprawiedliwości skłoniło go do fizycznego oddzielenia się od zwykłych ludzi. W tej izolacji zaczął dostrzegać tropy znane z lankijskiego systemu religijnego – wierzono, że bóg bogactwa Kubera mieszka w Alakamandzie, wspaniałym pałacu zawieszonym w chmurach. Sam miał się mianować królem-bogiem, znane są także inskrypcje, w których tytułował się królem Alaki. Jeśli potraktujemy te słowa poważnie, zrozumialsze staną się malowidła, do czego jeszcze wrócimy. Zapamiętajmy też imię Kubera.

Ostatnia bitwa Kassapy

Władca upodabniający się do boga nadal obawiał się swojego brata. Jego lęki były jednak słuszne, bo Moggallana w istocie ani na chwilę nie przestał tworzyć wielkiej armii i planu zajęcia wyspy. Zwłaszcza ostatnia bitwa uświadomiła skrytobójcy, kim się stał, bo w gruncie rzeczy okazał się okropnie samotny.

Kassapa także zgromadził armię. Choć całe panowanie poświęcił twierdzy nie do zdobycia, wybrał wyjście w pole. Gdyby bowiem Moggallana zajął resztę wyspy poza tym ostańcem, sytuacja obrońców skały także byłaby dramatyczna. Legenda głosi, że król zszedł z twierdzy i ruszył na słoniu bojowym prosto na wrogą armię. Teren był trudny, Kassapa więc skierował słonia w bok. Jego żołnierze zrozumieli ten manewr opacznie i uznali, że władca właśnie ucieka. A może to tylko kronikarz próbuje nas przekonać, że zdecydowało zrządzenie losu? Tak czy inaczej armia Kassapy zaczęła się wycofywać, a część wojowników przeszła na stronę brata. Kassapa został sam. Zanim popełnił samobójstwo, ponoć po raz ostatni poprawił koronę. Ta chwilę później przypadła Moggallanie.

Sigiriya i opowieść o Rawanie

Z Lwią Skałą wiąże się jeszcze jedna historia, choć z daleka. Opowieść o królu Rawanie należy do tradycji epickiej, której początki są znacznie wcześniejsze niż historycznie poświadczone panowanie Kassapy. Rawana, legendarny władca Lanki, jest jednym z najważniejszych bohaterów indyjskiego eposu Ramajana. Przedstawiany jest jako potężny władca, wojownik, uczony i wielbiciel boga Śiwy. Jednocześnie był przeciwnikiem Ramy, księcia Ajodhji, którego tradycja hinduistyczna uważa za wcielenie boga Wisznu.

Miał ogromną wiedzę, niezwykłe zdolności i wielką władzę, ale pycha i pożądanie poprowadziły go do katastrofy, gdy porwał żonę Ramy i zamknął ją w swoich włościach na Sri Lance. Rama przybył z wielką armią, odbił żonę i zabił Rawanę.

Na Sri Lance wiele miejsc przypisuje się dziś Rawanie – jaskinie, góry, świątynie, wodospady i ruiny. Lokalna tradycja daje mu też niezwykłe technologie, w tym latający pojazd, prezent od wspomnianego Kubery. Wszystkie te podobieństwa sprawiły, że miejscowi zaczęli sobie niejako wyobrażać historię Rawany na Lwiej Skale. Porządek mitologiczny zbiega się tu z historycznym i tworzy ludową opowieść o pysze, która gubi ambitnych.

Skąd wzięła się nazwa Lwia Skała

Nazwa skały-fortecy przetrwała wieki. Słowo Sigiriya pochodzi ze starożytnego języka syngaleskiego, od sinha (lew) i giri (skała, góra), co dosłownie oznacza „Lwią Skałę”. Miejscowi, którzy oglądali ten zabytek przez setki lat, widzieli bowiem niezwykłe wejście do pałacu, znajdujące się w połowie drogi. Do dziś przetrwały ogromne kamienne łapy lwa. Dawniej jednak to przedstawienie było dokładniejsze, bo tors i głowę wymurowano z cegły i pokryto tynkiem. Ktoś, kto się wspinał na szczyt, musiał poniekąd przejść przez lwa. Możemy sobie tylko wyobrazić, jak piorunujące wrażenie robiło to przed laty. Upływ czasu okazał się nieunikniony i z całej konstrukcji zachowały się tylko łapy. Ponieważ wędrówka na samą górę jest dość długa, zobaczenie figury lwa przynosi turystom wielką ulgę – jesteśmy wtedy prawie na ostatnim odcinku.

Co do zaś samego lwa – w Azji, a konkretnie w Indiach, rzeczywiście żyje odrębny od afrykańskiego podgatunek lwa, który odłączył się dziesiątki tysięcy lat temu. Na Sri Lance wymarł jeszcze w prehistorii. I tak kultura Sri Lanki uznaje tego wielkiego kota za symbol siły, a zwłaszcza potęgi przypisywanej królom, którzy zasiadali na tronie w Anuradhapurze.

Królewskie ogrody i dolny pałac u podnóża Sigiriyi

Sigiriya Rock to jednak coś więcej niż forteca i pałac na szczycie. U dołu znajduje się wspaniały kompleks pałacowy, a zwiedzanie dolnej części to przede wszystkim spacer. Warto wiedzieć, że ze względu na archeologiczną specyfikę tego miejsca Sri Lanka otacza je szczególną troską. Do naszych czasów świetnie zachowała się dolna część architektury i zieleni Lwiej Skały. Naprawdę trudno na świecie znaleźć przykłady tak starych zespołów ogrodowych, w których nawet dzisiaj widać zamysł projektantów.

Ogrody wodne i baseny kąpielowe

Sigiriya zdumiewa turystów z całego świata swoimi zaawansowanymi systemami hydraulicznymi. Kassapa kontynuował irygacyjne dzieło ojca. Ogrody wodne u dołu skały z jednej strony miały funkcję estetyczną, z drugiej dbały o retencję i nawadnianie. Do dziś jest tu więc wspaniale zielono.

Ogrody wodne urządzono w bardzo regularny, geometryczny sposób. Są tu baseny, kanały, sadzawki, fontanny, wyspy, pawilony i kamienne przejście, a całość zaplanowano symetrycznie wzdłuż osi wschód-zachód. Baseny kąpielowe służyły mieszkańcom i świcie – w gorącym klimacie Sri Lanki możliwość ochłody miała ogromne znaczenie.

Szczególne wrażenie robią fontanny i to gratka dla inżynierów. Ich starożytni poprzednicy, rozumiejący grawitację i ciśnienie wody, zaprojektowali prosty system. Gromadzono deszczówkę, nadmiar wpuszczano w kanały i rury, a dzięki różnicy poziomów woda wypływała następnie przez otwory fontann. Hydraulika działała bez żadnych pomp. Fontanny zresztą nadal ożywają w czasie pory deszczowej!

Od wody zależał też rytm życia rezydencji. W porze deszczowej król spędzał czas na szczycie, w porze suchej schodził do dolnego pałacu, gdzie zgromadzono zapasy wody. Podobno mieszkało tu pięćset konkubin króla, a przewodnicy dopowiadają, że w dolnym pałacu działały nawet salony piękności.

Ogrody skalne i boczne alejki

Przenosimy się kawałek dalej i nagle to samo miejsce prezentuje się zgoła inaczej. Spacerujemy po skałach, głazach i wąskich przejściach, mijamy ogromne formacje skalne, poruszamy się schodkami i ścieżkami. Wbrew pozorom to także przemyślany projekt króla, który miał robić wrażenie. Boczne alejki czasem prowadzą donikąd, czasem do urokliwych miejsc sprzyjających kontemplacji, a wieczorem także pod nastrojowe zachody słońca. Skały rzucały cień i tworzyły kameralną przestrzeń. Kompleks pałacowy miał funkcję obronną, ale też pozwalał spędzać spokojny czas w otoczeniu pięknej natury. Wiele z tych miejsc pokryto inskrypcjami i w kolejnych stuleciach służyło wspomnianym buddyjskim mnichom.

Malowidła Sigiriyi – wizerunki kobiet w skalnej galerii

Uwagę turystów przykuwają zwłaszcza malowidła pochodzące z V wieku n.e. i dobrze zachowane do dzisiaj. Na ścianach skalnych, w osłoniętej niszy ponad sto metrów nad równiną, przetrwały freski przedstawiające kobiety. Biżuteria, fryzury i stroje przekazują informację o ich wysokim statusie. Być może to konkubiny króla? Istnieje też inna interpretacja. Jeśli przyjmiemy, że Kassapa rzeczywiście uważał się za boga lub bliskiego bogu, wtedy staje się jasne, że postaci przedstawione na freskach to istoty niebiańskie.

Warto zwrócić uwagę na sposób wykonania malowideł. Odpowiednio prowadzone kontury i zmieniane odcienie farb sprawiają wrażenie wypukłości. Malowidła pokrywały kiedyś znacznie większą część zachodniej ściany Lwiej Skały, prawdopodobnie w setkach postaci. Do naszych czasów przetrwała tylko niewielka część, czyli 22 zachowane freski. W galerii obowiązuje zakaz fotografowania z lampą błyskową, bo światło szkodzi pigmentom.

Nasi dalecy przodkowie i krewni byli podobni do nas – chętnie zwiedzali dawne budowle, podziwiali piękne widoki, wreszcie zostawiali swoje imiona i podpisywali się w księgach gości. Tak wykorzystano lustrzaną ścianę. Była wykonana z cegły pokrytej białym tynkiem i przez to tak gładka, że mijający ją król widział w niej swoje oblicze. Dziś lustrzana ściana jest pokryta różnymi inskrypcjami. Zwiedzający, którzy przychodzili tu między VI a XIV wiekiem, zostawiali na niej swoje refleksje. Pisali poeci, gubernatorzy, gospodynie domowe. Przytoczymy parę inskrypcji, bo w tamtejszych językach są to wiersze.

Jak gęsi, które zobaczyły jezioro, słuchałem jej przesłania.

Jak pszczoła, która ujrzała rozwinięty kwiat lotosu, tak moje zdezorientowane serce zostało pocieszone.

Na ścianie zachowało się około 1500 wierszy, głównie o tematyce miłosnej, zwróconych do kobiet z fresków. Kilkaset z nich odczytali i wydali badacze, a największą pracę wykonał tu Senarat Paranavitana. Mężczyźni zachwycali się malowidłami, a kobiety entuzjazmu podobno nie podzielały.

Dziewica o jelenich oczach ze zbocza góry budzi gniew w moim umyśle. W dłoni trzyma sznur pereł, a w oczach wyraża rywalizację.

Najbardziej zabawna jest naszym zdaniem ta inskrypcja.

Jestem Budal. Przybyłem z setkami ludzi, by zobaczyć Sigiriję. Ponieważ wszyscy inni pisali wiersze, ja tego nie zrobiłem.

Wejście na Lwią Skałę – 1200 schodów i lwie łapy

Zwiedzanie Lwiej Skały to obowiązkowy element każdej wycieczki na Sri Lankę. Choć twierdza miała być niezdobyta, turysta bez problemu dostanie się na szczyt. Wystarczy przejść około 1200 schodów. Wędrówka nie jest trudna technicznie, ale wymaga wysiłku. Przez wąskie schody, miejscami kręte, trzeba poruszać się ostrożnie, bez pośpiechu. Podczas wspinaczki obejrzymy wspomniane malowidła, bo skalna galeria leży w połowie drogi na szczyt. Przyda się wygodne obuwie, przewiewne ubranie, nakrycie głowy i zapas wody.

Na ostatnim odcinku czekają metalowe schody, zbudowane dla ułatwienia wędrówki na szczyt. Przez setki lat bezlitosnej ekspozycji na czynniki zewnętrzne oryginalne kamienne schody uległy zniszczeniu. Chociaż to ingerencja w zabytek, władze Sri Lanki chciały ułatwić turystom wstęp do tego miejsca. Do galerii z freskami prowadzą z kolei spiralne schody z metalu, zamontowane tu jeszcze w latach trzydziestych XX wieku. Schodząc ze skały, możemy zobaczyć zupełnie inne pomieszczenia, a nawet skałę w kształcie kobry.

Bilety, godziny i pora dnia

Bilety do Sigiriyi sprzedaje Centralny Fundusz Kultury, który opiekuje się zabytkami wyspy, a kupimy je w kasie przy wejściu albo wcześniej przez stronę funduszu. Cena biletu dla turystów z Europy to kilkadziesiąt dolarów, a osoby z krajów Azji Południowej i dzieci płacą mniej więcej połowę tej kwoty. Cennik przelicza się razem z kursem rupii, więc aktualną cenę biletu warto sprawdzić przed wyjazdem. Bilet obowiązuje jednego dnia i na jedno wejście, a kasy pracują od 7.00 do 17.00.

Na zwiedzanie całego zabytku dobrze zarezerwować około 2-3 godzin. Zwiedzanie zaczyna się przy ogrodach wodnych u podnóża, a kończy na szczycie. Najprzyjemniej wejść na skałę tuż po otwarciu albo późnym popołudniem, bo w środku dnia słońce praży tu bez litości. Lwia Skała leży przy trasie przez centrum wyspy, więc jej zwiedzanie wypada zwykle w trakcie objazdu Sri Lanki, a pod kasy dojedziemy z okolicznych hoteli tuk-tukiem.

Górny pałac na szczycie – kompleks pałacowy Kassapy

Ruiny górnego pałacu zajmują aż 1,6 hektara powierzchni. Gdy tylko staniemy na szczycie Sigiriyi i zobaczymy pozostałości bastionu oraz tropikalny pejzaż, już można zapomnieć o zmęczeniu wspinaczką. Teraz pora usiąść na murze, uzupełnić wodę i patrzeć przed siebie. Ten widok jest nagrodą za całą wspinaczkę. Można sobie wyobrazić, jak pewny czuł się król Kassapa, gdy stawiał tę fortecę.

Górny pałac może jednak rozczarować turystów, przyzwyczajonych do zwiedzania europejskich rezydencji, w których uwodzą nas gobeliny, meble, sztukaterie. Tu zachowało się przede wszystkim to, co znajdowało się przy ziemi – fundamenty, tarasy, mury oporowe, wykute w skale zbiorniki i kamienne elementy. Widzimy kilkadziesiąt centymetrów misternie odkopanych fundamentów, a budynek był wielokrotnie wyższy. Pałac na szczycie zbudowano bowiem w dużej mierze z drewna, choćby na słupy i podpory, a ten materiał przetrwał najkrócej.

Kompleks pałacowy wyludnił się po inwazji. Zdecydował o tym gniew brata, ale też bardzo wysokie koszty utrzymania całego systemu i uciążliwa logistyka. Jeszcze w V w. n.e. Lwia Skała straciła funkcję stolicy, stąd nieuchronna degradacja. Wietrzenie skały trwa nadal, dlatego wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO oznacza tu stały nadzór konserwatorski.

Warto dodać, że mieszkają tu makaki. Częstują się bananami turystów, a na wszelkie próby nawiązania bliższej znajomości reagują zębami, więc przekąski lepiej trzymać w plecaku i zachować dystans.

Pidurangala Rock – Sigiriya z przeciwległej skały

Pidurangala Rock znajduje się zaledwie kilometr od Lwiej Skały. Również jest granitowym ostańcem. Wspinaczka na to wzniesienie zajmuje około 45 minut, a na ostatnim odcinku prowadzi przez głazy, więc przydają się wolne ręce. Wstęp opłacamy przy świątyni u podnóża i jest to raczej datek dla mnichów niż cena biletu do atrakcji, bo chodzi o kwotę rzędu kilku dolarów w rupiach. Z wioski Sigiriya podjedziemy tu tuk-tukiem w kilka minut.

Warto się tu wybrać, ponieważ widok z Pidurangala Rock na przeciwległą Sigiriyę jest spektakularny – dopiero ta perspektywa pokazuje ogrom Lwiej Skały. Ze szczytu widać też, jak skała wystaje nad dżunglę środkowej Sri Lanki. Polecamy to miejsce także po najlepsze zdjęcia. Nie bez powodu Lwia Skała należy do najczęściej fotografowanych obiektów na Sri Lance. Zobaczyć Lwią Skałę z Pidurangala Rock o zachodzie słońca to wspomnienie na wiele lat, a największym powodzeniem cieszy się tu wschód słońca, kiedy skała wynurza się z porannej mgły. Poza tym w okolicy jest jeszcze parę innych punktów widokowych.

Lwią Skałę i inne atrakcje Sri Lanki odkryjesz z Rainbow!

Sigiriyę warto zwiedzać razem z pozostałymi zabytkami Trójkąta Kulturowego. Kilkanaście kilometrów dalej leży Dambulla z pięcioma świątyniami jaskiniowymi, gdzie posągi Buddy stoją pod barwnie malowanym stropem groty. W zasięgu krótkiej podróży znajdują się też dawne stolice wyspy – Polonnaruwa oraz Anuradhapura. We wszystkich tych miejscach widać ten sam kunszt inżynieryjny co w ogrodach Kassapy. Zbiorniki i kanały sprzed kilkunastu wieków do dziś nawadniają okoliczne pola ryżowe.

Sri Lanka jest niewielka, a przejazdy między atrakcjami są krótkie. Jeszcze tego samego dnia po zejściu ze szczytu Lwiej Skały można wyruszyć jeepem na safari w Parku Narodowym Minneriya i podglądać dzikie stada słoni w naturalnym środowisku. Kawałek dalej krajobraz przechodzi w mgliste góry z plantacjami herbaty oraz w Kandy ze słynną Świątynią Zęba, najważniejszą świątynią buddyjską wyspy. Przejazd nad wybrzeże zajmuje kilka godzin, dzięki czemu zwiedzanie i plażowanie naturalnie łączą się w jeden wyjazd. Do tego dochodzi lokalna kuchnia, w której aromatyczne curry zapada w pamięć równie mocno co sama historia wyspy.

Lwią Skałę, Dambullę, Kandy i stada słoni w Minneriyi zobaczysz z Rainbow w ramach jednej trasy po dawnym Cejlonie. W ofercie są też warianty z pobytem nad oceanem po objeździe, więc po zwiedzaniu zostaje czas na plażę. Programy i terminy znajdziesz na stronie wycieczek objazdowych po Sri Lance, a hotele pobytowe sprawdzisz na stronie Sri Lanki.