Krzywa Wieża w Pizie – tajemnice najsłynniejszej pochyłości świata

Krzywa Wieża w Pizie – informacje podstawowe

Krzywa Wieża w Pizie (Torre Pendente di Pisa) w rzeczywistości nie jest wieżą, tylko wolnostojącą dzwonnicą Katedry Metropolitalnej Prymasowskiej Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Zbudowana z białego marmuru dzwonnica reprezentuje styl romański wzbogacony o elementy lokalnego nurtu nazywanego stylem pizańskim, czerpiącego z architektury Bliskiego Wschodu.

Krzywa Wieża jest częścią imponującego kompleksu architektonicznego, jednak ze względu na swój charakterystyczny przechył, to ona cieszy się największym zainteresowaniem turystów.

Gdzie znajduje się Krzywa Wieża?

Miasto Piza, słynące z krzywej budowli, znajduje się w środkowej części Włoszech, w regionie Toskania. Krzywa Wieża w Pizie usytuowana jest na znajdującym się w centrum miasta Piazza dei Miracoli, czyli na Placu Cudów.

Na otoczonym murami placu liczącym 8,87 hektara poza Krzywą Wieżą znajdują się jeszcze trzy inne, zbudowane w tym samym stylu, budowle sakralne: Katedra w Pizie, baptysterium św. Jana w Pizie oraz Cmentarz Monumentalny. Całość tworzy jeden z najwspanialszych kompleksów architektonicznych na świecie.

Z tego względu w 1987 roku kompleks został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wysokość Krzywej Wieży w Pizie

Wymiary Wieży w Pizie muszą być dostosowane do specyfiki tego zabytku. W związku z tym po stronie wysokiej jej wysokość wynosi około 56,70 metrów, a po stronie niskiej około 55,86 metrów. Podane wymiary liczone są od podłoża.

Przez odchylenie różnica w wysokości między wysoką i niską stroną wynosi około 80 centymetrów. Szerokość wieży liczona u podstawy wynosi 2,44 metrów, a jej wagę oszacowano na 14 500 ton.

Ile wynosi odchylenie Krzywej Wieży?

Obecnie kąt przechyłu wieży wynosi 3,97 stopnia, czyli około 4,5 metra. Nie jest to rekord w historii tego zabytku. W 1990 roku odchylenie wieży wynosiło aż 5,5 stopnia, czyli około 5,3 metra, jednak dzięki pracom stabilizacyjnym w latach 1990-2001 zredukowano przechył do obecnego poziomu.

Historia Krzywej Wieży w Pizie – 200 lat budowy i walka z grawitacją

Historia Krzywej Wieży rozpoczęła się w XII wieku. Ta marmurowa konstrukcja powstała dzięki sukcesom wojennym i handlowym Pizy – ale te same wojny sprawiły, że budowa trwała około 200 lat, przerywana i wznawiana wielokrotnie.

W międzyczasie toczona była inna walka – walka z grawitacją. Rozpoczęła się już podczas budowy i z przerwami trwa do dzisiaj. Dzięki pracom stabilizacyjnym z końca XX i początku XXI wieku można uznać, że została wygrana.

Dlaczego wieża w ogóle powstała?

Wiek XI i XII to okres największej potęgi Pizy, a właściwie Republiki Pizy. To właśnie wtedy, jako jedna z czterech głównych republik morskich Włoch, Piza była jednym z ważniejszych ośrodków handlowych i militarnych w regionie Morza Śródziemnego.

Wyrazem siły, dobrobytu i prestiżu miało być wybudowanie wolnostojącej dzwonnicy dla Katedry w Pizie, która pomieści aż siedem dzwonów. Powstanie kolejnej imponującej budowli o charakterze sakralnym miało podkreślać wizerunek Republiki Pizy jako ośrodka kultury i religii. Dzwonnica, poza oddziaływaniem wizualnym, miała wzywać wiernych na nabożeństwa.

Etapy budowy Wieży przedzielone wojnami

Pierwszy etap rozpoczyna się w 1173 roku, kiedy pod okiem architekta i rzeźbiarza Bonanno Pisano rozpoczęto budowę wieży i położono fundamenty. Do 1178 roku budowla posiadała już trzy z ośmiu planowanych kondygnacji. Przy budowie drugiej kondygnacji robotnicy zauważyli, że wieża zaczyna się przechylać w kierunku północnym, dlatego przy budowie następnego piętra starano się rekompensować pochylenie poprzez nieznaczne podwyższanie kolumn i łuków po przechylającej się stronie.

Prace przerwano w trakcie budowy czwartej kondygnacji w 1178 roku. Powodem było dalsze przechylanie się wieży oraz ciągłe angażowanie się Republiki Pizy w wojny z Genuą, Florencją, Lukką i innymi włoskimi republikami. Paradoksalnie uznaje się, że dzięki tej niespodziewanej przerwie wieża się nie zawaliła – grunt pod fundamentami zdążył osiąść i utwardzić.

Po prawie 100-letniej przerwie prace nad wieżą zostały wznowione w 1272 roku pod kierownictwem Giovanniego di Simone. Podczas budowy starano się zrekompensować przechylenie, budując kolejne kondygnacje w taki sposób, aby po jednej stronie wieży piętra były wyższe, a po drugiej niższe. Zmiana środka ciężkości spowodowała, że wieża zmieniła kierunek i zaczęła się odchylać w kierunku południowym. Do 1278 roku wieża posiadała już sześć ukończonych kondygnacji. Prace ponownie zostały wstrzymane z powodu braku rezultatów w stabilizacji oraz przegranej bitwy z Genuą pod Melorią. Siódme piętro ukończono w 1319 roku.

Ostatni etap budowy obejmuje okres między 1360 a 1370 rokiem, kiedy dobudowano ostatni poziom – komnatę dzwonniczą. Za datę ostatecznego ukończenia wieży uznaje się rok 1372.

Dlaczego Krzywa Wieża jest krzywa? Powody przechylania się

Charakterystyczne dla Krzywej Wieży w Pizie przechylenie spowodowane jest głównie przez błędy konstrukcyjne oraz właściwości gleby. Fundamenty wieży zostały osadzone na głębokości zaledwie 3 metrów w gruncie składającym się głównie z gliny, piasku, iłów i muszli. Taka mieszanka jest miękka i podatna na osiadanie pod wpływem ciężaru.

Zbyt płytkie osadzenie fundamentów w niestabilnym gruncie spowodowało, że nie były one w stanie równomiernie i stabilnie utrzymać nacisku powstającej masywnej konstrukcji. Fundamenty pod wpływem ciężaru zaczęły osiadać, powodując przechył zabytku.

Nie jest do końca jasne, czy próby rekompensowania odchylenia na początkowych etapach budowy poprawiły sytuację, czy ją pogorszyły – większa masa mogła zwiększyć nacisk. Jedno jest pewne: gdyby nie przerywanie prac budowlanych z powodu wojen, wieża by się zawaliła. Przerwy umożliwiły glebie pod fundamentami osiąść i utwardzić się.

Ratowanie zabytku w XX i XXI wieku

Według pierwszego precyzyjnego pomiaru wykonanego w 1911 roku, stopień przechylenia wynosił 5,25°. Od tego czasu wieżę nieustannie monitorowano. Niestety z badań wynikało, że przechył zwiększa się z roku na rok. Podejmowano liczne próby przywrócenia pionowej orientacji, jednak działania te w większości tylko pogarszały sytuację.

Pod koniec lat 80. XX wieku odnotowano największy w historii przechył wynoszący prawie 5,5°. 7 stycznia 1990 roku wieżę zamknięto dla odwiedzających i rozpoczęto najbardziej intensywne w historii prace stabilizujące. Aby odciążyć wieżę, usunięto ciężkie dzwony. Starano się uszczelnić i wzmocnić fundamenty. Dla utrzymania stabilizacji trzecie piętro owinięto kablami, które zakotwiczono w stabilnym podłożu. Prewencyjnie nakazano ewakuację domów znajdujących się w zasięgu upadającej dzwonnicy.

W latach 1993-1995 umieszczono 870 ton ołowianych obciążników po północnej stronie wieży, aby zmniejszyć przechył. Działania te odniosły sukces, jednak skutkiem ubocznym było zwiększenie naprężenia w konstrukcji – objawiało się to pękaniem ścian. Dalsze działania skupiały się na gruncie. Zastosowano tzw. ekstrakcję gleby – metodę polegającą na ukośnym wywiercaniu otworów pod fundamentami i wybieraniu ziemi spod mniej osiadającej strony wieży. Dzięki temu puste przestrzenie stopniowo się zaciskały, powodując powolne osiadanie wieży i jej prostowanie. Przez kilka lat pracy wydobyto ponad 70 ton ziemi.

15 grudnia 2001 roku uznano, że wieża jest stabilna i może zostać ponownie otwarta dla zwiedzających. Na tym praca się jednak nie kończyła – przez działania stabilizacyjne, wpływ warunków pogodowych, upływ czasu oraz turystykę, zabytek wymagał dalszych prac konserwatorskich i renowacyjnych.

Niezwykle ważną osobą w walce o losy Krzywej Wieży był profesor Michele Jamiolkowski, polskiego pochodzenia włoski inżynier i geolog. W latach 1990-2001 był prezesem Międzynarodowego Komitetu Ochrony Krzywej Wieży w Pizie i znacząco przyczynił się do stabilizacji wieży. W późniejszych latach kierował zespołem zajmującym się odrestaurowaniem wieży, dając gwarancję stabilności na następne 300 lat.

Najważniejsze elementy Krzywej Wieży. Na co zwracać uwagę podczas zwiedzania?

Choć cała Krzywa Wieża jest imponującą konstrukcją, to są pewne elementy, na które warto zwrócić szczególną uwagę podczas zwiedzania.

Kolumnady i galerie na siedmiu kondygnacjach

W wyglądzie zewnętrznym wieży dominują kolumnady i łuki, jednak poszczególne kondygnacje różnią się od siebie pod względem architektonicznym. Na najniższe piętro składa się 15 półkolumn oraz tzw. ślepe arkady, czyli łukowe wnęki w murze, które przylegają do ścian i pełnią funkcję dekoracyjną, tworząc wzór.

Wyższe kondygnacje to tzw. loggie – otwarte wnęki w budowli, które wraz z kolumnadami tworzą charakterystyczne galerie. Zwieńczenia kolumn są ozdobne i klasyczne. Ozdobne łuki i ślepe arkady to elementy charakterystyczne dla stylu pizańskiego. Wszystkie te zabiegi architektoniczne mają dodać masywnej budowli lekkości i delikatności.

Ostatnia kondygnacja, będąca dzwonnicą, jest już wzbogacona o elementy gotyckie. Na murach wieży znajduje się również kilka płaskorzeźb, z których jedna przedstawia statki i port – może to być nawiązanie do Pizy jako potęgi morskiej.

Siedem dzwonów na szczycie

Na szczycie wieży znajduje się dzwonnica mieszcząca siedem dzwonów. Jest to przestronne, naturalnie oświetlone pomieszczenie, które pozwala przyjrzeć się dzwonom z bliska. Liczba dzwonów jest nieprzypadkowa, ponieważ każdy dzwon odpowiada jednej z nut skali muzycznej. Kiedy dzwony biły, tworzyły muzyczną kompozycję.

W przeszłości każdy dzwon przypisany był do konkretnego dnia liturgicznego. Dzwony mają różne rozmiary, a także posiadają swoje indywidualne nazwy.

294 stopnie do pokonania

Aby obejrzeć dzwonnicę i słynne 7 dzwonów, najpierw trzeba pokonać około 294 marmurowych, wyszlifowanych przez czas i miliony turystów stopni. Droga nie jest łatwa, ponieważ wewnętrzny korytarz jest wąski, a schody układają się w kształt spirali. W trakcie wchodzenia czuć nachylenie budynku, które wraz z pokonywaniem kolejnych pięter nasila się.

Widok z wieży na Piazza dei Miracoli (Plac Cudów)

Wysiłek wynagradza niesamowity widok, który rozpościera się z dzwonnicy. Na pierwszym planie widać Plac Cudów i znajdujące się na nim marmurowe zabytki, otoczone kontrastującą z nimi zieloną trawą. Dalej otaczające Plac Cudów niskie domy z czerwonymi dachami, wąskie uliczki, które doprowadzą do przepływającej przez miasto rzeki Arno. Przy dobrej pogodzie w oddali można dostrzec wzgórza oraz błękitny pas morza.

Krzywa Wieża w Pizie – wnętrze. Jak wygląda w środku?

W porównaniu do bogatej zewnętrznej dekoracji, wnętrze wieży sprawia wrażenie surowego. Środek to głównie pusta przestrzeń w kształcie wydrążonego cylindra ze spiralnymi, marmurowymi, wąskimi schodami prowadzącymi przez kolejne piętra. Wyjątek stanowią parter i ostatnie piętro – dzwonnica.

Zwiedzanie zaczyna się od parteru, czyli dużego okrągłego pomieszczenia nazywanego La Sala del Pesce – salą rybną. Nazwa wzięła się od płaskorzeźby na ścianie przedstawiającej rybę, która jest nawiązaniem do symboliki chrześcijańskiej.

Poszczególne kondygnacje nie mają sufitu, co pozwala z poziomu sali rybnej spojrzeć w górę i zobaczyć wydrążone wnętrze wieży w prawie całej okazałości. Celem wspinaczki jest znajdująca się na szczycie dzwonnica, w której można podziwiać słynne dzwony z bliska oraz wyjść na punkt widokowy.

W wieży znajdują się otwory i charakterystyczne dla stylu romańskiego małe okna, które rozświetlają wnętrze oraz pozwalają podziwiać zewnętrzne kolumny i okolicę.

Piazza dei Miracoli – kompleks, którego częścią jest Krzywa Wieża

Krzywa Wieża w Pizie jest częścią większego kompleksu architektonicznego znajdującego się na Placu Katedralnym (Piazza del Duomo), popularnie nazywanym Placem Cudów (Piazza dei Miracoli). Nieoficjalna nazwa placu wzięła się od słów włoskiego pisarza i poety Gabriele D'Annunzio, który w swojej powieści opisał plac słowami Prato dei Miracoli – „łąka cudów” lub „pole cudów”.

Poza Krzywą Wieżą w skład kompleksu wchodzą: Katedra w Pizie, baptysterium św. Jana w Pizie oraz Cmentarz Monumentalny. Wszystkie budowle uznawane są za arcydzieła architektury średniowiecznej. Zbudowane w podobnym stylu współgrają ze sobą, tworząc harmonijną całość.

Katedra w Pizie (Duomo di Pisa),

Katedra Metropolitalna Prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zbudowana w 1092 roku, jest najstarszą z budowli znajdujących się na Placu Cudów. Podobnie jak Krzywa Wieża, miała pokazać potęgę i dobrobyt Republiki Pizy. Budowla uznawana jest za arcydzieło architektury romańskiej, wzbogaconej o elementy stylistyczne architektury lombardzko-emilskiej, klasycznej, bizantyjskiej i arabskiej.

Tę ostatnią widać szczególnie po przestrzennym, przywodzącym na myśl meczet wnętrzu oraz eliptycznej kopule. Obecność dwóch podniesionych empor w nawie głównej, z ich solidnymi, monolitycznymi kolumnami z granitu, jest wyraźnym znakiem wpływów bizantyjskich. Od zewnątrz Katedra zachwyca misternie rzeźbioną marmurową fasadą i licznymi ozdobami z brązu, pochodzącego z wypraw wojennych.

Najsłynniejszą rzeźbą z brązu jest tzw. Gryf z Pizy, którego powstanie przypisuje się wyprawom z XI i XII wieku. Na początku XIX wieku oryginalna rzeźba, którą obecnie można oglądać w muzeum katedralnym, została zdjęta z dachu i zastąpiona kopią.

Wiele zdobień i artefaktów wewnątrz świątyni zostało bezpowrotnie zniszczonych podczas pożaru w 1595 roku. Do najcenniejszych zabytków, które przetrwały, należy mozaika przedstawiająca twarz św. Jana – ostatnie znane dzieło Cimabuego, wykonane w 1302 roku. Twarz św. Jana jest częścią mozaiki „Chrystus na tronie z Dziewicą i św. Janem” znajdującej się w absydzie katedry. Pożar przetrwała również bogato zdobiona marmurowa ambona z XIII wieku, pokryta niezwykle szczegółowymi rzeźbieniami autorstwa Giovanniego Pisano przedstawiającymi epizody z życia Jezusa Chrystusa.

Baptysterium św. Jana w Pizie (Battistero di San Giovanni)

Baptysterium św. Jana w Pizie zostało zbudowane jako miejsce przeznaczone do udzielania chrztu świętego. Charakterystyczna kopuła swoim kształtem pierwotnie miała nawiązywać do Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie. Na szczycie kopuły znajduje się figurka św. Jana Chrzciciela.

Wchodząc, warto zwrócić uwagę na płaskorzeźby nad wejściem. Przedstawiają sceny z życia świętego Jana, a także wizerunki aniołów i apostołów. W surowym wnętrzu baptysterium wyróżnia się przede wszystkim bogato zdobiona chrzcielnica, pośrodku której znajduje się rzeźba św. Jana Chrzciciela wykonana z brązu.

Mieści się tam również misternie wyrzeźbiona ambona, na której przedstawione zostały sceny z życia Jezusa. Motywy chrześcijańskie przeplatają się z motywami mitologicznymi i symbolicznymi za sprawą postaci Herkulesa oraz lwów znajdujących się u podstawy ambony.

Cmentarz Monumentalny (Camposanto Monumentale)

Cmentarz Monumentalny (Camposanto Monumentale) jest ostatnią budowlą powstałą na Placu Cudów. Został wybudowany, aby zebrać w jednym miejscu pochówki i sarkofagi rozsiane wokół katedry. Na cmentarzu chowani byli najznakomitsi obywatele miasta: profesorowie, rektorzy i członkowie najwybitniejszych rodzin.

Podczas zwiedzania należy przede wszystkim zwrócić uwagę na starożytne rzymskie sarkofagi i pomniki nagrobne oraz naścienne freski. Między XI-XIII wiekiem praktykowane było ponowne wykorzystanie starożytnych sarkofagów, dzięki czemu po przekształceniu cmentarza w muzeum archeologiczne stały się one cennymi elementami kolekcji.

Na uwagę zasługują również pochodzące z różnych okresów freski przedstawiające przede wszystkim sceny biblijne, mitologiczne i historyczne. Do najważniejszych należą Sąd Ostateczny, Piekło, Triumf Śmierci i Tebaida.

Poza wymienionymi na placu znajdują się również dwa muzea: Muzeum Sinopias i Muzeum Katedralne.

Legendy i mity związane z Krzywą Wieżą

Krzywa Wieża w Pizie od stuleci jest bohaterką niezwykłych historii, które balansują na granicy faktów i legend. Czy Galileusz rzeczywiście przeprowadził tu swój słynny eksperyment? Co stało się z architektem, który nie mógł znieść „skazy” swojego dzieła? I wreszcie – czy wieża może kiedykolwiek się zawalić?

Eksperyment Galileusza ze spadającymi kulami – prawda czy legenda?

Według popularnej legendy urodzony w Pizie Galileusz wykorzystał Krzywą Wieżę do udowodnienia swojej tezy i obalenia teorii Arystotelesa, który twierdził, że czas spadania zależy od masy spadających przedmiotów. W tym celu Galileusz zrzucił ze szczytu wieży dwie kule armatnie o różnej masie. Przedmioty spadły na ziemię niemal w tym samym czasie, co obaliło teorię Arystotelesa i udowodniło, że czas spadania jest niezależny od masy, a przyśpieszenie ziemskie działa na wszystkie ciała jednakowo.

Eksperyment Galileusza został spopularyzowany dzięki biografii Racconto istorico della vita di Galileo Galilei napisanej przez Vincenzo Vivianiego, włoskiego biografa i matematyka oraz ucznia i sekretarza Galileusza. Nie ma jednak mocnych dowodów historycznych, które potwierdziłyby, że taki eksperyment rzeczywiście miał miejsce. Zdecydowana większość badaczy i historyków twierdzi, że mógł być to eksperyment myślowy.

Niezależnie od faktycznego wykonania, eksperyment uznawany jest za przełomowy w nauce – podważył prawdy znane jeszcze z czasów starożytnych oraz zapoczątkował fizykę eksperymentalną. Na cześć Galileusza wewnątrz Krzywej Wieży została umieszczona w 1839 roku marmurowa tablica upamiętniająca słynny eksperyment uczonego.

Czy architekt Wieży odebrał sobie życie?

Za pierwotnego architekta wieży uznaje się Bonanno Pisano, chociaż jego autorstwo budziło wiele domysłów i kontrowersji. Kilka lat temu udało się przeczytać inskrypcję z kamienia znalezionego pod Krzywą Wieżą w 1820 roku, która ostatecznie potwierdziła, że Pisano jest architektem: „ja, którym bez wątpienia wzniósł to cudowne dzieło, które jest nad wszystkie inne, jestem obywatelem Pizy, a imię moje Bonanno".

Domniemywa się, że gdy wieża zaczęła się przechylać, a budowę przerwano, uznał konstrukcję za swoją wielką porażkę i ze wstydu zakopał kamień z inskrypcją pod Wieżą.

Nie ma żadnych źródeł historycznych, które mówią o ostatnich latach życia artysty ani o okolicznościach jego śmierci. Wiadomo, że zmarł około 1200 roku w Pizie, jednak w żadnej kronice nie ma mowy o odebraniu sobie życia. Mit ten mógł wziąć się najpewniej z braku informacji o okolicznościach śmierci artysty oraz z przekonania, że doznawszy porażki, artyści są zdolni do dramatycznych czynów.

Czy dzwony na wieży nie biją, ponieważ Wieża mogłaby się zawalić?

Obecnie siedem dzwonów znajdujących się na Krzywej Wieży nie jest już używanych do wzywania wiernych na nabożeństwa. Traktowane są wyłącznie jako element zabytkowy, ponieważ drgania generowane przez dzwony mogłyby zaszkodzić konstrukcji, powodując dalszy przechył.

Współcześnie zamiast dzwonów używa się elektronicznych młotków, które wydają dźwięk imitujący dzwony. Rozwiązanie to nie oddziałuje negatywnie na konstrukcję.

Czy i kiedy Krzywa Wieża runie?

Dzięki skutecznym pracom stabilizacyjnym w XX i XXI wieku przechył nie zmienił się praktycznie przez kilka dekad i jest na bezpiecznym poziomie. Nieznaczne zmiany zostały zanotowane, jednak stan Wieży jest stale monitorowany, a ocena pozostaje zadowalająca.

Specjaliści dali konstrukcji przynajmniej 300 lat stabilności. Potwierdzają to współczesne badania, dlatego nie ma obaw, że w najbliższych stuleciach zawali się najściślej monitorowany zabytek świata.

Krzywa Wieża w Pizie – ciekawostki

Nawet tak słynny zabytek, jakim jest Krzywa Wieża w Pizie, skrywa wiele tajemnic i nieoczywistych faktów. Poniżej znajdziesz ciekawostki na temat konstrukcji oraz historii z nią związanych, o których mało kto wie.

• Wieża przetrwała trzęsienia ziemi – od 1280 roku w regionie Pizy zanotowano co najmniej cztery silne trzęsienia ziemi. Paradoksalnie błędy konstrukcyjne i niestabilny grunt uratowały zabytek przed zniszczeniem. Jej przechył powoduje, że w trakcie wstrząsów budowla nie drga z tą samą częstotliwością, co budynki stojące prosto, a miękki grunt absorbuje energię drgań, działając jak amortyzacyjna poduszka.

• Wieża pochylała się bardziej zimą – podczas deszczu gleba i skały były stale nasycone wodą, dlatego poziom wód gruntowych po stronie północnej był wyższy niż po stronie południowej. Efektem tego było jeszcze większe uniesienie strony północnej. Wykopanie kanałów umożliwiło wodzie równomierny odpływ do studni i zmniejszyło sezonowe wahania przechyłu.

• Krzywa wieża w Pizie nie jest najbardziej pochyloną budowlą na świecie – tytuł ten został przyznany Wieży Kościelnej w Suurhusen w Niemczech, która jest wychylona o 5,19 stopnia. Jej przechylenie jest również wynikiem działań naturalnych. W przypadku budowli, których krzywizna została zaprojektowana przez człowieka, rekord należy do wieżowca Capital Gate w Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Ma on nachylenie wynoszące około 18 stopni.

• Podczas II wojny światowej wieża zachwyciła i została uratowana przez sierżanta amerykańskiej armii – Alianci podejrzewali, że Niemcy wykorzystują wieżę jako punkt obserwacyjny. Wysłany na zwiad sierżant Leon Weckstein, zachwycony pięknem Katedry i dzwonnicy, nie wydał rozkazu rozpoczęcia ostrzału artyleryjskiego, które mogłoby doszczętnie zniszczyć budowlę.

Dlaczego warto zobaczyć Krzywą Wieżę w Pizie na własne oczy?

Krzywa Wieża w Pizie to jedna z najsłynniejszych budowli na świecie. Jej widok znasz z pocztówek i zdjęć – ale dopiero na miejscu widzisz skalę tego zjawiska. Marmurowy kolos przechylony o prawie 4 stopnie wygląda inaczej z każdej strony, a perspektywa zmienia się z każdym krokiem.

Wchodząc po spiralnych schodach, czujesz nachylenie całym ciałem – lekkie zawroty głowy przypominają, że to nie iluzja optyczna. Na szczycie czeka widok na Plac Cudów z białymi zabytkami, czerwone dachy Pizy i w oddali pas morza.

Spacer po wpisanym na Listę UNESCO kompleksie dopełnia wrażeń – Katedra, Baptysterium i Cmentarz Monumentalny tworzą spójną całość, pokazując bogactwo włoskiej architektury średniowiecznej. To nie jest kolejny zabytek do odhaczenia. To historia o tym, jak budowla walczyła z grawitacją przez 800 lat – i wygrała.

Odkryj Krzywą Wieżę i inne skarby Toskanii z Rainbow!

Krzywa Wieża w Pizie to dopiero początek. Wycieczki objazdowe po Włoszech z Rainbow to szansa, by zobaczyć cały kompleks Placu Cudów – monumentalną katedrę, baptysterium i zabytkowy cmentarz Camposanto. Piza to miasto pełne historii i sztuki, które naturalnie prowadzi dalej – do Florencji, Sieny, San Gimignano i innych zakątków Toskanii.

Toskania słynie z zielonych wzgórz, winnic i jednej z najlepszych włoskich kuchni. Tutaj tworzyli Dante, Petrarka, Boccaccio – tu narodził się włoski renesans. Podczas wycieczek zobaczysz światowej sławy zabytki wpisane na Listę UNESCO i poczujesz ducha miejsca, które od wieków inspiruje artystów. Rainbow oferuje różne trasy – od skoncentrowanych na Toskanii po te obejmujące także inne regiony.

Inne podejście to wczasy we Włoszech – lazurowe morze, piaszczyste plaże i dolce vita w nadmorskich kurortach. Wakacje we Włoszech możesz spędzić aktywnie zwiedzając, spokojnie wypoczywając, albo łącząc jedno z drugim.

Nie zwlekaj i sprawdź naszą ofertę włoskich wakacji jeszcze dziś!