Lot balonem w Kapadocji – zobacz baśniowe kominy z lotu ptaka

Jak powstały baśniowe kominy?

Kapadocja to region w środkowej Turcji, geograficznie zaliczany do Anatolii Środkowej. Niemal w całości położony jest na wysokim płaskowyżu, sięgającym często powyżej 1000 metrów n.p.m., pomiędzy górami Taurus a Morzem Czarnym. Region ten to jeden z najbardziej okazałych przykładów wulkanizmu kontynentalnego.

Krajobraz został ukształtowany w wyniku erupcji wulkanicznych – działające tu w zamierzchłych czasach wulkany uwalniały niezliczone ilości popiołów. Z czasem uległy one utwardzeniu, tworząc tuf – miękką skałę wulkaniczną. Nie wszystkie skały były jednakowe – część była zwięzła i twarda, część – słabo spojona i krucha. 

Gdy aktywność wulkaniczna ustała, swoją rolę zaczęła odgrywać erozja. Deszcz, który spływał po powierzchni, płynące rzeki oraz podmuchy wiatru usuwały miękkie fragmenty tufu, pozostawiając te twardsze warstwy. W efekcie powstały kominy o rozmaitych sylwetkach – kolumny, grzyby czy też formy przypominające zwierzęta. 

W niektórych dolinach tuf wulkaniczny przeplata się z osadami rzecznymi, co tworzy pasy o różnej barwie i odporności – stąd właśnie wielokolorowe klify. 

Wiatr jednak wieje dalej, rzeki wciąż płyną, a deszcz nie przestaje padać – dlatego erozja ciągle trwa, a krajobraz Kapadocji jest dynamiczny i zmienny. 

Krótka historia Kapadocji – od starożytnych persów po listę UNESCO 

Kapadocję w pierwszych znanych nam źródłach wspominają Persowie, którzy podbili tereny Anatolii w VI wieku p.n.e. Już wtedy w inskrypcjach króla Dariusza Wielkiego pojawia się nazwa „Katpatuka”. Od IV wieku p.n.e. aż do pierwszych lat naszej ery tereny były podbijane przez największe antyczne potęgi – od Aleksandra Wielkiego po Imperium Rzymskie. To właśnie Rzymianie rozwinęli w regionie sieć szlaków handlowych, łączących Anatolię z resztą cesarstwa. 

Złoty wiek Kapadocji przypada jednak nieco później – od IV wieku n.e. Na terenach Anatolii rozwijają się wspólnoty monastyczne, które w miękkich skałach drążą małe kaplice i kościoły. Izolacja dolin sprzyjała życiu w ascezie, z dala od cywilizacji. Z czasem pojedyncze kościoły i cele łączyły się w większe skalne kompleksy – całe osady z mieszkaniami i magazynami. 

Podziemne miasta były systematycznie pogłębiane i fortyfikowane – to w nich mieszkańcy chronili się przed arabskimi najazdami. Nie ocaliło to jednak tych niezwykłych konstrukcji przed stopniowym popadnięciem w zapomnienie. Na ponowne odkrycie musiały czekać aż do 1963 roku, gdy mieszkaniec Derinkuyu podczas remontu domu natrafił za ścianą piwnicy na wejście do podziemnego miasta. W 1985 roku Park Narodowy Göreme wraz ze skalnymi stanowiskami Kapadocji został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 

Najważniejsze zabytki Kapadocji 

Od antycznych cywilizacji po kształty wyrzeźbione przez samą matkę naturę – Kapadocja pełna jest niezwykłych atrakcji i krajobrazów. Najważniejsze z nich układają się w dwie klasyczne trasy zwiedzania – czerwoną trasę po północnej Kapadocji, z Doliną Mnichów i Doliną Devrent, oraz zieloną trasę po południowej części regionu, z podziemnymi miastami i skalnymi monastyrami.

Zacznijmy jednak od historii – w końcu jedną z głównych atrakcji regionu są tutejsze podziemne miasta. Spośród kilkudziesięciu podziemnych osad dziś możemy odwiedzić zaledwie kilka. Z zabytków wykutych w skałach na powierzchni warto zobaczyć Selime u wylotu Doliny Ihlara – miejscowość słynącą ze skalnego monastyru uważanego za największy katedralny skalny kościół na terenie Kapadocji. Zamek Uçhisar i bliźniaczy zamek w Ortahisar to z kolei skalne twierdze, z których rozciągają się piękne widoki na baśniowe kominy.

Najczęściej odwiedzane są jednak wielopoziomowe podziemne miasta Derinkuyu i Kaymaklı – niezwykłe przykłady tego, jak człowiek adaptuje się do warunków, jakie stawia przed nim natura. Pierwsze z nich to największe i najgłębsze z udostępnionych do zwiedzania miast tego typu w Kapadocji. Kompleks schodzi około 85 metrów w głąb skał i obejmuje co najmniej osiem poziomów. Szacuje się, że w szczytowym momencie mógł pomieścić nawet 20 tysięcy osób. Kaymaklı to z kolei najszersze podziemne miasto Kapadocji. Do zwiedzania udostępniono cztery kondygnacje, które mieściły między innymi stajnie i magazyny, kuchnie i spiżarnie, pomieszczenia mieszkalne oraz kaplicę z wykutymi w skale dekoracjami. 

Atrakcje przyrodnicze – gdzie można oglądać skalne kominy? 

Pod względem przyrodniczym Kapadocja to kraina dolin i wyjątkowych formacji skalnych. Aby ochronić ten bezcenny region, ustanowiono Park Narodowy Göreme, który niemal w całości wpisany jest na listę UNESCO. Park rozciąga się między miastami Nevşehir, Ürgüp i Avanos, obejmując doliny wokół Göreme, Uçhisar, Çavuşin, Ortahisar i przyległe grzbiety. 

Spośród wszystkich dolin szczególnie wyróżniają się cztery:

• Zaczynamy od Doliny Różanej, która, jak sama nazwa wskazuje, słynie z intensywnie różowych, miejscami pomarańczowych i czerwonych klifów, które o zachodzie słońca wydają się niemal płonąć. 

• Dolina Miłości (Love Valley) oferuje wysokie, smukłe kominy skalne o kształtach interpretowanych na różne sposoby. To jeden z najbardziej księżycowych krajobrazów w całym regionie. 

• Dolina Gołębi (Pigeon Valley) prowadzi wzdłuż skalnych ścian pokrytych setkami wykutych gołębników. Jednocześnie to propozycja dla tych, którzy szukają łatwego, dobrze dostępnego szlaku na krótki trekking. 

• Dolina Zemi jest najbardziej zielona i zacieniona. Tutaj sezonowo pojawiają się strumienie, a na tarasach rozciągają się sady owocowe. To opcja idealna dla osób, które chcą zobaczyć księżycowy krajobraz w zielonej odsłonie. 

Loty balonem – kiedy i dlaczego warto skorzystać?

Wycieczka balonem na ogrzane powietrze to jedna z najbardziej widowiskowych form zwiedzania regionu, w czasie której zobaczysz najpiękniejsze i trudno dostępne miejsca w okolicy. Widoki zapierają dech w piersiach. Wschód słońca, setki kolorowych balonów wzbijających się w niebo w tym samym czasie i oczywiście możliwość podziwiania księżycowego krajobrazu z góry – połączenie tych wszystkich czynników sprawia, że w Kapadocji loty balonem cieszą się ogromną popularnością, a wspomnienie takiej wyprawy na długo pozostanie w pamięci. Tylko z góry można zobaczyć tak wielkie bogactwo geologii. 

Loty balonem w Kapadocji są organizowane przez cały rok, jednak ze względu na warunki pogodowe najlepiej jechać tu od kwietnia do listopada, kiedy przeważa stabilna pogoda. Zimą, z powodu silnych wiatrów lub opadów śniegu, loty mogą być odwołane, choć ten okres też ma swoje zalety – powietrze jest bardziej przejrzyste, widoczność lepsza, a drzewa pozbawione liści, więc łatwiej dostrzec zwierzęta. Jeśli ktoś decyduje się na zimowy lot, musi wziąć pod uwagę, że temperatury w Anatolii są niskie – o świcie często spadają poniżej 0°C.

Niezależnie jednak od tego, czy mówimy o gorącym lecie, czy o mroźnej zimie, pamiętajmy – pogoda jest największym sprzymierzeńcem i jednocześnie przeciwnikiem balonów. O tym, czy balony startują, każdego ranka decyduje turecki urząd lotnictwa cywilnego, a przy złej pogodzie loty są ze względów bezpieczeństwa wstrzymywane.

Ile trwa i jak wygląda lot balonem?

Cała wyprawa trwa około 3 godzin – z czego sam lot zajmuje około godziny. Turyści są odbierani z hoteli wczesnym rankiem, zwykle między godziną 4 a 5, a następnie wspólnie jadą na miejsce startu. Aby uczestniczyć w locie, dzieci muszą mieć ukończone 5 lat i minimum 110 cm wzrostu. Młodsi podróżnicy i osoby, które wolą zostać na ziemi, mogą podziwiać start balonów podczas jeep safari albo z punktu widokowego Sunset Point nad Göreme. W koszu balonu mieści się zwykle 20-28 pasażerów.

Pora na kilka praktycznych wskazówek. Wcześnie rano, nawet w środku lata, w Kapadocji może być chłodno, dlatego warto ubrać się tak, aby nie zmarznąć. Od maja do września sprawdzi się bluza lub cienka kurtka, w pozostałych miesiącach przydadzą się grubsze swetry i kurtki. Pamiętajmy też o wygodnych butach – cały lot spędza się w koszu na stojąco.

A jak przebiega cała wyprawa? Zwykle zaczyna się jeszcze na ziemi od lekkiego śniadania i, niczym w samolocie, od krótkiej instrukcji bezpieczeństwa – jak zachowywać się w koszu, jak będzie wyglądał start i lądowanie oraz co zrobić w nieprzewidzianej sytuacji. Następnie załoga zaczyna napełniać czaszę balonu – najpierw wentylator wtłacza do niej powietrze, a potem palnik je ogrzewa, aż powłoka powoli staje pionowo. Wszyscy wsiadają do kosza.

Balon powoli wznosi się w powietrze. Pilot zmienia wysokość, by wykorzystać różne warstwy wiatru – balon przelatuje nad dolinami Kapadocji, kominami i zamkami skalnymi. Gdy słońce wreszcie wstaje, niebo nad horyzontem zmienia barwę na soczysty pomarańcz, a pierwsze promienie oświetlają skały – to najbardziej fotogeniczny moment całego lotu.

Po serii zdjęć pora na lądowanie. Pilot powoli zniża lot i prowadzi balon w stronę ekipy naziemnej, która podąża za nim z przyczepą. Na ziemi czeka zwykle toast z szampanem, a bus – zależnie od programu – zabiera podróżników w kierunku kolejnych atrakcji lub z powrotem do hotelu.

Ile kosztuje lot balonem nad Kapadocją?

Cena lotu balonem w Kapadocji zależy od wielu czynników. Przede wszystkim wpływ ma sezon – w czasie największego wakacyjnego obłożenia ceny rosną. Poza sezonem lot balonem jest zwykle najbardziej dostępny.

Do tego dochodzi wielkość kosza – im więcej pasażerów mieści, tym niższa cena za osobę. Na koniec pozostają czynniki, na które operator nie ma wpływu – pogoda, ceny paliwa oraz dzienny limit lotów zatwierdzanych przez urząd lotnictwa cywilnego.

Czy da się cenę mniej więcej oszacować? Możemy przyjąć, że to wydatek rzędu kilkuset euro za osobę. Pamiętajmy jednak – to szacunek orientacyjny. Dokładną kwotę poznamy podczas rezerwacji konkretnego lotu.

Lot balonem na wycieczce z Rainbow

Lot balonem nad Kapadocją to idealny dodatek do wakacji w Turcji i jedna z najlepszych pamiątek, jakie można sobie zafundować po urlopie w kraju Orientu. Kapadocję z góry możesz zobaczyć, wybierając się na wycieczkę objazdową po Turcji. 

Możliwości jest wiele – od tras skupionych wokół wybrzeża egejskiego po warianty zahaczające o Stambuł i Ankarę. Kapadocja to stały punkt programu niemal każdej wycieczki objazdowej. Szczegóły, w tym dostępność lotu balonem jako atrakcji fakultatywnej, znajdziesz w opisie wybranej wycieczki.

Spędzasz wakacje w hotelu na Riwierze Tureckiej? Czujesz, że potrzebujesz nieco więcej adrenaliny? W tej sytuacji zajrzyj do oferty Wycieczek Fakultatywnych. Warto mieć na uwadze, że liczba miejsc w koszach jest ograniczona, szczególnie w szczycie sezonu, więc im wcześniej zarezerwujemy wyprawę, tym większa szansa, że zobaczymy Kapadocję z góry.