Włochy – atrakcje. Co warto zobaczyć w Italii?

Z czego słyną Włochy?

Wystarczy powiedzieć „Włochy”, a w głowie od razu pojawia się cała lawina skojarzeń. Pizza, pasta, espresso, moda, sztuka, zabytki, słońce, skutery i ten niepodrabialny styl życia... Niewiele krajów ma w świadomości podróżniczej aż tak rozbudowany katalog ikon.

Włoska kultura dała światu zarówno smaki rozpoznawane na każdym kontynencie, jak i dzieła architektury, sztuki i mody, które od stuleci wyznaczają kierunki europejskiego gustu. Z jednej strony Koloseum, Wenecja i renesansowe arcydzieła Florencji, z drugiej Mediolan, Ferrari i lody o najbardziej fantazyjnych smakach.

Włochy słyną więc z piękna w każdej postaci – na talerzu, na ulicach, w muzeach i w codziennej rutynie. Właśnie dlatego od lat znajdują się w ścisłej czołówce najpopularniejszych kierunków turystycznych świata, a liczba osób, które wracają tu po raz kolejny, tylko to potwierdza.

Najważniejsze miasta Włoch i ich największe atrakcje

Włoskich miast, które warto zobaczyć, jest więcej niż dni urlopu. Każde ma własną specjalizację – Rzym to historia splątana w kilkanaście warstw, Florencja wygląda jakby wciąż żyła w renesansie, Wenecja ze swoją „wodną specyfiką” to unikat na skalę światową, Neapol żyje głośno i szybko, Mediolan dyktuje trendy, Matera wygląda jak scenografia filmowa sprzed dwóch tysięcy lat. Poniżej przedstawiam listę miast, które na włoskiej liście „do zobaczenia” pojawiają się najczęściej.

Rzym – Wieczne Miasto pełne starożytnych skarbów

Rzym łączy starożytność, sztukę, religię i włoską codzienność w skali, z jaką rzadko się spotyka. Historyczne centrum Wiecznego Miasta skupia najważniejsze pomniki antyku i późniejszych epok: Koloseum, Panteon, Forum Romanum z Palatynem, Fontannę di Trevi, Piazza Navona, Schody Hiszpańskie i Zamek Świętego Anioła. Wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO obejmuje także wybrane obiekty Stolicy Apostolskiej – Muzea Watykańskie z Kaplicą Sykstyńską i Bazylikę św. Piotra, w której kopuła Michała Anioła wciąż dominuje w panoramie miasta.

W tej jednej przestrzeni miejskiej mieści się więc wszystko – starożytny teatr władzy, barokowa architektura najwyższej próby, cichy dziedziniec klasztoru i bar, w którym miejscowi piją espresso na stojąco. Dopełnieniem tego doświadczenia jest kuchnia rzymska, oparta na prostych, wyrazistych smakach, takich jak słynna pasta carbonara czy cacio e pepe, które najlepiej smakują w gwarnych trattoriach Zatybrza.

W Rzymie każda dzielnica, ulica i plac odsłania inne jego oblicze, a centrum historyczne było zasiedlane bez przerwy od VIII wieku p.n.e. Aby nie zgubić się w tym bogactwie, warto dowiedzieć się nieco więcej o najważniejszych atrakcjach Rzymu z naszego pogłębionego artykułu.

Florencja – kolebka renesansu

Florencja to miasto, w którym idee renesansu rozwinęły się z siłą, jaka zmieniła sposób myślenia o sztuce, przestrzeni i pięknie w całej Europie. Dlatego przez setki lat funkcjonuje jako symbol epoki, która zdefiniowała kulturę Zachodu. Historyczne centrum Florencji trafiło na listę UNESCO w 1982 roku, a liczba dzieł sztuki skoncentrowana na kilku kilometrach kwadratowych nie ma sobie odpowiednika nigdzie w Europie – szacuje się, że w samej Florencji znajduje się ponad 25% artystycznego dziedzictwa Włoch.

Najważniejsze adresy ciągną się gęsto przez centrum: Galeria Uffizi z kolekcją Botticellego, Leonarda i Caravaggia, Galeria Akademii z oryginałem „Dawida” Michała Anioła, katedra Santa Maria del Fiore z kopułą Brunelleschiego (pierwszym i do dziś największym murowanym sklepieniem tego typu na świecie), Baptysterium, Ponte Vecchio, Palazzo Vecchio i Piazza della Signoria. Siła Florencji i jej atrakcji polega jednak na tym, że wielka sztuka nie jest tu zamknięta w jednej sali. Jest w kościołach, na fasadach domów, w podwórkach i na placach, a całe centrum można traktować jak jedno ogromne dzieło w wielkiej skali.

Wenecja – kanały, Gondole i Plac Świętego Marka

Wenecja należy do najbardziej niezwykłych miast świata, ponieważ historia, architektura i krajobraz są tu ze sobą nierozerwalnie połączone. Miasto i jego lagunę można opisać jako rezultat stuleci współistnienia człowieka z naturalnym środowiskiem oraz świadectwo pomysłowości w budowaniu przestrzeni miejskiej na wodzie. Stolica regionu Wenecja Euganejska została założona w V wieku, rozwinęła się na 118 małych wyspach połączonych 400 mostami i już w X wieku stała się wielką potęgą morską.

Klasyczne ikony – Plac św. Marka z Bazyliką św. Marka, Pałac Dożów, Most Rialto i Canal Grande – tworzą dopiero początek doświadczenia tego miejsca. Najpierw uderza pocztówkowy obraz kanałów, mostów i gondoli, potem ogrom dziedzictwa historycznego, a wreszcie atmosfera bocznych uliczek, małych placów i ciszy, która w tak zaludnionym miejscu cały czas potrafi zaskoczyć. Warto zaplanować też wycieczkę na wyspy laguny – Murano słynące ze szkła, Burano z kolorowymi domkami rybaków i Torcello z najstarszą wenecką bazyliką z VII wieku.

Neapol – ojczyzna pizzy w cieniu słynnego wulkanu

Neapol przyciąga energią, historią i niezwykłym położeniem nad Zatoką Neapolitańską z Wezuwiuszem w tle. Trzecie pod względem wielkości miasto Włoch stanowi świadectwo kolejnych kultur, które przez wieki kształtowały Europę i basen Morza Śródziemnego – od greckiej Neapolis po dzisiejszą metropolię. Historyczne centrum Neapolu wpisano na listę UNESCO w 1995 roku, a samo miasto jest znane jako miasto kontrastów – barokowych kościołów, stromych zaułków południa Włoch i jednej z najlepszych kuchni regionalnych w kraju.

W Neapolu warto zobaczyć przede wszystkim Spaccanapoli (ulicę przecinającą stare miasto jedną prostą linią), Cappella Sansevero z rzeźbą Cristo Velato autorstwa Giuseppe Sanmartina, Castel dell'Ovo (najstarszą zachowaną fortecę miasta, z XII wieku) oraz Narodowe Muzeum Archeologiczne uznawane za jedno z najważniejszych muzeów związanych ze sztuką i dziedzictwem rzymskim. Charakterystyczną atrakcją jest też Napoli Sotterranea – podziemny Neapol z siecią dawnych tuneli i przestrzeni pod miastem. Niedaleko miasta leży Pałac Królewski w Casercie – największy pałac królewski na świecie pod względem objętości, z olbrzymim barokowym parkiem, również na liście UNESCO.

Nie wolno zapomnieć o kulinarnej historii miasta. Neapol jest uznawany za kolebkę nowoczesnej pizzy – to tutaj między XVIII a XIX wiekiem spopularyzował się placek z ciasta drożdżowego z pomidorami, który z czasem stał się podstawą znanej dziś potrawy. Symboliczna data to rok 1889, kiedy pizzaiolo Raffaele Esposito przygotował pizzę z pomidorami, mozzarellą i bazylią w barwach włoskiej flagi dla królowej Małgorzaty Sabaudzkiej. Od tego momentu pizza Margherita stała się klasyką, a w 2017 roku sztuka neapolitańskich pizzaioli trafiła na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Mediolan – stolica mody, designu i wielkomiejskiego stylu

Mediolan dowodzi, że Włochy to nie tylko starożytne ruiny i renesansowe place, ale też nowoczesność, design i wielkomiejska energia. Stolica Lombardii i zarazem stolica finansowa kraju balansuje między historią a współczesnością, pełni funkcję jednej z czterech światowych stolic mody (obok Paryża, Nowego Jorku i Londynu), co roku przyciąga tysiące odwiedzających Tygodnia Mody i Salonu Meblowego.

W centrum miasta stoi Duomo – katedra uznawana za największą i najbardziej złożoną budowlę gotycką we Włoszech, budowana od 1386 do XIX wieku, z ponad 3400 rzeźbami zdobiącymi jej fasadę i dach. Obok znajduje się Piazza Duomo, a zaraz dalej Galeria Vittorio Emanuele II – jeden z najstarszych pasaży handlowych Europy, zwany „salonem Mediolanu”. Warto zobaczyć także Zamek Sforzów z muzeami, dzielnicę Brera z galerią sztuki oraz Naviglie, czyli mediolańskie kanały z barami i restauracjami. Mediolan przechowuje też jedno z najważniejszych dzieł świata – „Ostatnią Wieczerzę” Leonarda da Vinci, namalowaną na ścianie refektarza kościoła Santa Maria delle Grazie (wejście tylko z wcześniejszą rezerwacją, bilety rozchodzą się kilka miesięcy wcześniej).

Werona – miasto Romea i Julii nie tylko dla zakochanych

Werona to jedno z najpiękniejszych miast północnych Włoch i jednocześnie najsłynniejsza sceneria historii Romea i Julii. Romantyczna legenda mocno do niej przylgnęła, ale byłoby uproszczeniem oceniać miasto wyłącznie przez ten jeden motyw. W stolicy Wenecji Euganejskiej zachowało się wyjątkowo dużo zabytków z epoki rzymskiej, średniowiecza i renesansu, a historyczne centrum Werony wpisano na listę UNESCO w 2000 roku.

Do najważniejszych atrakcji należą Arena di Verona – rzymski amfiteatr z I wieku mieszczący około 15 tysięcy widzów, od 1913 roku gospodarz letniego festiwalu operowego, Dom Julii z balkonem, Castelvecchio z muzeum sztuki, Piazza delle Erbe na miejscu dawnego rzymskiego forum, Piazza dei Signori, Teatr Rzymski i Muzeum Archeologiczne. Werona jest też świetną bazą wypadową nad Jezioro Garda, które leży zaledwie 30 kilometrów od miasta.

Piza – miasto z Krzywą Wieżą i Katedrą na Polach Cudów

Piza kojarzy się przede wszystkim z jedną ikoną, ale w rzeczywistości ma znacznie więcej do zaoferowania niż tylko słynną krzywą wieżę. Swoją światową sławę miasto zawdzięcza Piazza del Duomo, zwanej też Polami Cudów, wpisanej na listę UNESCO w 1987 roku. Plac tworzy kompletny zespół czterech arcydzieł średniowiecznej architektury – katedry w pizańskim stylu romańskim, baptysterium, kampanili (czyli Krzywej Wieży) oraz cmentarza Camposanto z freskami z XIV i XV wieku.

Krzywa Wieża w Pizie jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków świata. Ma 56 metrów wysokości, 294 stopnie prowadzące na szczyt i odchylenie od pionu sięgające obecnie około 4 metrów. Budowano ją od 1173 do 1372 roku, z dwoma długimi przerwami spowodowanymi osiadaniem gruntu. Sama Piza, dawne wielkie miasto morskie Toskanii, oferuje też średniowieczne centrum z Piazza dei Cavalieri i Palazzo della Carovana oraz promenady wzdłuż Arno z kolorowymi fasadami kamienic.

Siena – toskańska perła z wyjątkowym klimatem

Siena jest jednym z najpełniej zachowanych miast średniowiecznych w Europie. Przez stulecia utrzymała gotycki charakter ukształtowany między XII a XV wiekiem – za co w 1995 roku trafiła na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Najbardziej symboliczna dla miasta pozostaje Piazza del Campo – plac o wyjątkowym kształcie muszli, uznawany za jeden z najpiękniejszych placów Europy, otoczony Palazzo Pubblico z wieżą Torre del Mangia.

To właśnie tutaj dwa razy do roku – 2 lipca i 16 sierpnia – odbywa się Palio di Siena, historyczny wyścig konny organizowany od XVII wieku, w którym rywalizuje siedemnaście contrade, czyli dzielnic miasta. Samo wydarzenie trwa około 90 sekund, ale przygotowania i atmosfera wokół niego zajmują cały rok. Warto też zobaczyć katedrę Santa Maria Assunta z marmurową posadzką uznawaną za jedno z najważniejszych dzieł renesansowej dekoracji, Palazzo Piccolomini i Museo dell'Opera del Duomo. W Sienie tworzyli Duccio, bracia Lorenzetti i Simone Martini, artyści, którzy odcisnęli trwały ślad w sztuce włoskiej i europejskiej.

Bari – nadmorskie miasto z bazyliką św. Mikołaja

Historyczna część Bari, znana jako Bari Vecchia, ciągnie się labiryntem wąskich uliczek między katedrami, zamkami i placami. Najważniejszym punktem jest Bazylika św. Mikołaja z końca XI wieku, która przechowuje relikwie świętego czczonego zarówno na Zachodzie, jak i na Wschodzie. Znajduje się kilka minut od portu i wciąż pozostaje aktywnym celem pielgrzymek, zwłaszcza wiernych prawosławnych – w pobliżu działa nawet rosyjski kościół prawosławny.

Do Bari warto przyjechać, żeby zobaczyć charakter południowych Włoch, pospacerować promenadą Lungomare nad Adriatykiem i spróbować lokalnych przysmaków, w tym ręcznie wyrabianych orecchiette, które miejscowe kobiety wciąż lepią na progach swoich domów w uliczce Strada delle Orecchiette. Bari to też świetna brama do regionu, który ma do zaoferowania znacznie więcej niż jedno miasto – Alberobello z zabytkowymi domami trulli na liście UNESCO, Matera oddalona o godzinę drogi, Polignano a Mare z klifem i plażą pod nim, Ostuni zwane białym miastem oraz Lecce – barokowa perła Salento.

Asyż – duchowe serce Włoch

Asyż to jedno z miast Italii, w których znaczenie religijne, architektura i duch miejsca stapiają się w jedno. Położone na zboczu góry Monte Subasio, jest miejscem narodzin św. Franciszka, ściśle związanym z rozwojem zakonu franciszkańskiego i jego przesłaniem pokoju oraz tolerancji. Pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych świata chrześcijańskiego – co roku odwiedza je około 5 milionów osób. W 2000 roku Asyż wraz z zespołem bazylik i klasztoru franciszkańskiego został wpisany na listę UNESCO.

Najbardziej znanym miejscem pozostaje Papieska Bazylika św. Franciszka z klasztorem, gdzie spoczywają relikwie świętego, a wnętrza zdobią freski Giotta, Cimabuego i Simone Martiniego – jeden z najważniejszych zespołów malarstwa ściennego w całej Italii. Poza bazyliką warto zobaczyć Bazylikę św. Klary, katedrę San Rufino, świątynię Minerwy z I wieku p.n.e. (dziś służącą jako kościół), Rocca Maggiore, San Damiano, Eremo delle Carceri i Santa Maria degli Angeli z kaplicą Porcjunkuli. Asyż przyciąga też wspaniałymi widokami na Umbrię i spokojną atmosferą.

Matera – miasto w skale

Matera wygląda bardziej jak miasto wyrzeźbione niż zbudowane. Jej słynne dzielnice Sassi – zespół domów, kościołów, klasztorów i pustelni wykutych w naturalnych jaskiniach płaskowyżu Murgia – są zamieszkane nieprzerwanie od paleolitu po czasy współczesne, co czyni Materę jednym z najstarszych miast świata pod względem ciągłości osadnictwa. Domy wyrastają tu z kamienia, uliczki płynnie przechodzą w schody i tarasy, a cały układ miejski wydaje się częścią naturalnego krajobrazu.

Sassi wraz z Parkiem Kościołów Skalnych trafiły na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1993 roku, a w 2019 roku Matera była Europejską Stolicą Kultury. Miasto pojawiało się w filmach od „Ewangelii według św. Mateusza” Pasoliniego po „Pasję” Gibsona i „Nie czas umierać” z Jamesem Bondem. Krajobraz z wąwozami, płaskowyżem, kościołami wykutymi w skale i dawnymi ścieżkami pasterskimi tworzy jedno z najbardziej sugestywnych miejsc w basenie Morza Śródziemnego.

Wyspy Włoch, które musisz odwiedzić!

Włoskie wyspy pokazują Italię w innej odsłonie niż Rzym, Florencja czy Wenecja. Jedne kuszą turkusową wodą i piaszczystymi plażami, inne surowym krajobrazem, historią i spokojem z dala od największych miast. Sycylia, Sardynia i Capri to trzy zupełnie różne propozycje, z których każda zasługuje na osobną podróż – a między nimi warto też wspomnieć o Ischii (termy i ogrody w Zatoce Neapolitańskiej), Wyspach Egadzkich czy wulkanicznych Wyspach Liparyjskich wpisanych na listę UNESCO.

Sycylia – wyspa słońca, wulkanów i niezwykłej historii

Sycylia to największa wyspa Morza Śródziemnego (25 711 km²) i jedna z najbardziej fascynujących części Włoch. Łączy w sobie wszystko, co w Italii najmocniej przyciąga – wielką historię, żywą kulturę, krajobrazy, morze i kuchnię, która sama w sobie potrafi stać się celem wyjazdu. Do dziś widać tu warstwy różnych kultur, które rządziły wyspą – greckiej, rzymskiej, arabskiej, normańskiej i hiszpańskiej.

Nad wschodnim wybrzeżem dominuje Etna – najwyższy czynny wulkan Europy (3357 metrów) i jednocześnie jeden z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie. Od 2013 roku wpisana na listę UNESCO, wciąż regularnie wyrzuca lawę i popiół. Z drugiej strony wyspy znajduje się Dolina Świątyń w Agrigento – majestatyczny zespół greckich świątyń z V wieku p.n.e., również chroniony przez UNESCO jako jeden z najlepiej zachowanych kompleksów świątynnych starożytnej Grecji, i to poza terytorium dzisiejszej Grecji.

Równie ważne co Etna i Agrigento są tu Palermo (stolica wyspy i największe miasto Sycylii) z arabsko-normańską architekturą na liście UNESCO, Syrakuzy z historyczną dzielnicą na wyspie Ortigia, Katania u podnóża Etny, Taormina z antycznym teatrem greckim zawieszonym nad morzem, barokowe miasta Val di Noto (Noto, Ragusa, Modica) oraz rezerwaty przyrody jak Lo Zingaro. To nie tylko jedna z najpiękniejszych włoskich wysp, ale osobny świat, w którym starożytność, wulkaniczna potęga i intensywne życie codzienne składają się na jedną z najbardziej pamiętnych podróży po Italii.

Brzmi ciekawie? Dowiedz się jeszcze więcej o atrakcjach Sardynii z naszego artykułu.

Sardynia – rajskie plaże i dzika natura w śródziemnomorskim wydaniu

Sardynia słynie z zatok, plaż i archipelagów, ale jest czymś więcej niż tylko wyspą morza i kąpielisk. To również kraina gór, dolin, tradycji i wyjątkowo bogatej historii. Przezroczysta, intensywnie niebieska woda łączy się tu z surowym, bardziej dzikim wnętrzem wyspy i silnym poczuciem własnej tożsamości – Sardowie mówią własnym językiem i kultywują tradycje, które trudno znaleźć w innych regionach kraju.

Szczególne znaczenie dla dziejów wyspy miała cywilizacja nuragijska, która pozostawiła po sobie ponad 7000 kamiennych budowli o charakterystycznym stożkowatym kształcie – nuraghów, wznoszonych między XVIII a VIII wiekiem p.n.e. Najlepiej zachowanym przykładem jest Su Nuraxi w Barumini, wpisany na listę UNESCO w 1997 roku.

Największy urok Sardynii polega na jej różnorodności krajobrazowej i poczuciu przestrzeni. Wyspa zmienia się dosłownie z kilometra na kilometr – od zielonych dolin po wysokie góry, od historycznych miasteczek po malownicze wybrzeża i archipelagi. Jednym z najbardziej malowniczych miejsc jest Park Narodowy Archipelagu La Maddalena, obejmujący około 20 tysięcy hektarów obszaru lądowego i morskiego, ponad 60 wysp i 180 kilometrów wybrzeża. Granitowe skały, przejrzysta woda i pejzaże, które zostają w pamięci na długo – właśnie dlatego Costa Smeralda od dekad przyciąga elitę europejskich wakacji.

Capri – klify, lazurowa woda i elegancja

Wyspa Capri jest jednym z symboli śródziemnomorskiego piękna. Leży w Zatoce Neapolitańskiej naprzeciwko Półwyspu Sorrentyńskiego i już od czasów cesarza Tyberiusza (który spędził tu ostatnie 10 lat życia i zbudował Villa Jovis) przyciąga artystów, pisarzy i podróżnych szukających wyjątkowej atmosfery. Jej urok wynika nie tylko z elegancji i sławy, ale przede wszystkim z połączenia natury, światła, stromych klifów i wspaniałych widoków na morze.

Najbardziej rozpoznawalne są tu Faraglioni – trzy wapienne skały wyrastające z wody do wysokości 109 metrów – oraz Grotta Azzurra, czyli Błękitna Grota. Ta morska jaskinia ma około 60 metrów długości i 25 metrów szerokości, a niezwykły błękit wody powstaje w efekcie załamania światła wpadającego przez podwodne wejście. Do środka można dostać się jedynie małymi łodziami i tylko przy spokojnym morzu.

Na Capri warto zobaczyć także Marinę Grande (główny port wyspy), Certosę św. Jakuba z XIV wieku, Villę San Michele w Anacapri, Ogrody Augusta z widokiem na Faraglioni oraz punkt widokowy na Monte Solaro (589 m), najwyższym szczycie wyspy, na który wjeżdża się krzesełkową kolejką. Capri jest niewielka rozmiarem, ale ogromna w tym, jak silnie działa na zmysły i pamięć.

Włochy – atrakcje przyrodnicze i najpiękniejsze miejsca

Jakby tych wszystkich atrakcji było za mało, Włochy mogą pochwalić się także niezwykłą różnorodnością krajobrazów. Majestatyczne góry (Alpy i Dolomity na liście UNESCO od 2009 roku), piękne jeziora, spektakularne wybrzeża, zielone wzgórza i wulkaniczne pejzaże składają się na osobny rozdział każdej podróży po Włoszech.

Etna i Wezuwiusz – najsłynniejsze wulkany na świecie

Etna, położona na wschodnim wybrzeżu Sycylii, jest najwyższą górą wyspową Morza Śródziemnego (3357 metrów) i najaktywniejszym stratowulkanem na świecie. Uwagę zwraca nie tylko rozmiarem, ale przede wszystkim kontrastem między czarnymi polami lawy, pustynnymi fragmentami zboczy i zielonymi lasami otaczającymi masyw. Od 2013 roku figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a wokół niej rozciąga się Park Narodowy Etny ze szlakami dostępnymi dla turystów przez cały rok, od pieszych tras do wycieczek jeepem w okolice głównych kraterów.

Wezuwiusz jest mniejszy (1281 metrów), ale ma wyjątkowy charakter historyczny. To ten wulkan zniszczył Pompeje i Herkulanum podczas słynnej erupcji w 79 roku n.e., a oba stanowiska archeologiczne (również na liście UNESCO) można dziś zwiedzać jako unikalne świadectwa rzymskiego życia codziennego. Wezuwiusz ostatni raz dał znać o sobie w 1944 roku i od tamtej pory pozostaje uśpiony, choć wciąż klasyfikowany jako aktywny. Jego obszar chroni Park Narodowy Wezuwiusza, utworzony w 1995 roku, z 11 szlakami o łącznej długości 54 kilometrów. Wejście na Gran Cono – główny stożek wulkanu – pozwala oglądać krater z bliska i panoramę Kampanii z Zatoką Neapolitańską w tle.

Jezioro Garda, Como i Maggiore – rajskie widoki nad wodą

Trzy największe włoskie jeziora pokazują odmienne oblicza malowniczych krajobrazów północy kraju.

Jezioro Garda, największe jezioro Włoch (370 kilometrów kwadratowych i ponad 50 kilometrów długości), łączy górskie widoki, średniowieczne miasteczka i aktywny wypoczynek. Wokół brzegów można znaleźć zamki, ślady rzymskiej historii (jak Grotte di Catullo w Sirmione) oraz świetne warunki do żeglowania, windsurfingu i kitesurfingu – szczególnie w północnej części, gdzie wiatr wieje regularnie przez całe popołudnie. Nad Gardą leżą też jedne z największych parków rozrywki w Europie – Gardaland i Movieland.

Jezioro Como to najgłębsze jezioro Włoch (410 metrów) i trzecie pod względem wielkości. Ma charakterystyczny kształt odwróconej litery Y i słynie z głębokiej, ciemnoniebieskiej wody, imponującego górskiego tła oraz zabytkowych willi z ogrodami – Villa del Balbianello (znana z „Gwiezdnych wojen” i filmów o Bondzie), Villa Carlotta, Villa Melzi. Promenady nad brzegiem, szlachetne rezydencje i miasteczka takie jak Bellagio, Varenna i Menaggio sprawiają, że Como przyciąga zakochanych, fotografów i miłośników spokojnego luksusu – nad brzegiem mają swoje posiadłości między innymi George Clooney i Richard Branson.

Jezioro Maggiore, drugie pod względem wielkości we Włoszech, słynie przede wszystkim z Wysp Boromejskich – Isola Bella, Isola Madre i Isola dei Pescatori – z pałacami i tarasowymi ogrodami z XVII wieku. Samo jezioro leży u stóp Alp i częściowo sięga aż na terytorium Szwajcarii, co nadaje mu bardziej alpejski charakter i mniej tłumny styl wypoczynku niż pozostałe dwa.

Cinque Terre – tarasowe uprawy winorośli zawieszone na klifach

Cinque Terre to odcinek liguryjskiego wybrzeża, na który składa się pięć miasteczek – Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola i Riomaggiore. Sławę zawdzięcza nie tylko kolorowym domom zawieszonym na stromych zboczach nad morzem, ale też temu, że tworzy wyjątkowy krajobraz kulturowy. Przez wieki mieszkańcy przekształcali trudny, skalisty teren w tarasy pod uprawy, podtrzymywane kilometrami kamiennych murków – ich łączna długość szacowana jest na ponad 6 tysięcy kilometrów, co daje dystans porównywalny z długością Wielkiego Muru Chińskiego.

Ta harmonia między naturą a pracą człowieka sprawiła, że Cinque Terre trafiło na listę UNESCO w 1997 roku, a dwa lata później cały obszar objęto ochroną jako park narodowy. Miasteczka łączy słynny szlak pieszy Sentiero Azzurro, a z morza można je zwiedzać łodzią lub przesiadać się między nimi lokalną koleją co kilkanaście minut.

Wybrzeże Amalfitańskie – droga wijąca się nad skalistymi przepaściami

Wybrzeże Amalfitańskie rozciąga się nad Zatoką Salerno od Positano po Vietri sul Mare – około 50 kilometrów malowniczego wybrzeża, które prowadzi słynna droga SS163, wielokrotnie pojawiająca się w filmach i fotografiach i regularnie typowana jako jedna z najpiękniejszych tras widokowych świata. Krajobraz wyznaczają wysokie klify opadające do morza, tarasy obsadzone winoroślą, oliwkami i cytrusami (z których produkuje się miejscowe limoncello ze słynnych cytryn sfusato amalfitano) oraz miasteczka przyklejone do zboczy.

Cały odcinek wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1997 roku jako wyjątkowy krajobraz kulturowy. Najbardziej rozpoznawalne miejscowości to Positano z kaskadowo ułożonymi domami schodzącymi ku morzu, Amalfi ze słynną katedrą św. Andrzeja z IX wieku i dawną morską historią jednej z czterech włoskich republik morskich, oraz Ravello – położone wyżej niż sąsiednie miasteczka i znane z panoramicznych tarasów widokowych Villa Cimbrone i Villa Rufolo, która inspirowała Wagnera przy komponowaniu „Parsifala”.

Val d'Orcia – samotne cyprysowe aleje

Val d'Orcia to jeden z najbardziej rozpoznawalnych malowniczych krajobrazów Toskanii i dla wielu osób wizualny symbol włoskiej prowincji. Falujące wzgórza, aleje cyprysów, kamienne gospodarstwa, winnice i urokliwe miasteczka rozsiane pośród harmonijnego pejzażu doskonale oddają renesansową wizję uporządkowanej, pięknej wsi – właśnie dlatego w 2004 roku cały obszar został wpisany na listę UNESCO jako krajobraz kulturowy.

Val d'Orcia przyciąga miłośników fotografii, spokojnych podróży samochodem, pieszych wędrówek i wszystkich, którzy szukają bardziej sielankowego oblicza Italii. Sławę regionu budują też jego wyjątkowe miejscowości – Pienza (pierwsze „miasto idealne” renesansu, zaprojektowane w XV wieku przez papieża Piusa II jako spełnienie humanistycznych ideałów urbanistycznych), Montalcino (stąd pochodzi słynne wino Brunello di Montalcino), San Quirico d'Orcia i Bagno Vignoni z renesansową sadzawką termalną zamiast głównego placu.

Najpiękniejsze plaże Włoch – odkryj malownicze wybrzeże Italii!

Włochy to 7600 km linii brzegowej, oferującej wszystko – od szerokich piasków po dzikie zatoki. Sycylia kusi szerokimi piaskami San Vito Lo Capo oraz spektakularną białą skałą Scala dei Turchi, która schodzi naturalnymi stopniami prosto do morza. Sardynia, nazywana włoskimi Karaibami, olśniewa krystaliczną La Pelosą i ukrytą wśród klifów Cala Goloritzè, uznawaną za jedną z najpiękniejszych plaż świata. Wyjątkowy charakter ma Kampania – jej skalne kąpieliska, jak ukryte wśród rzymskich ruin Bagni Regina Giovanna pod Sorrento, to raj dla osób szukających wrażeń poza klasycznym piaskiem. Poszukiwacze kameralnych miejsc docenią też liguryjskie San Fruttuoso z zatopioną w głębinach figurą Chrystusa, podczas gdy południowa Apulia zachwyca widowiskową Zatoką Zagare oraz plażami Pescoluse, które ze względu na swój kolor zyskały miano „Maledywów Włoch”.

Włochy – atrakcje dla dzieci i pomysły rodzinne wakacje

Włochy świetnie sprawdzają się na rodzinne wakacje, bo naprawdę dobrze łączą zwiedzanie z wypoczynkiem i atrakcjami, które nie męczą dzieci (ani rodziców) po pierwszej godzinie. Są tu plaże z łagodnym zejściem do morza, rodzinne miejscowości nad jeziorami, górskie kurorty, miasta z dużą liczbą otwartych przestrzeni oraz parki rozrywki, które potrafią być równie ważnym punktem wyjazdu co wspaniałe zabytki.

Wśród parków tematycznych warto wymienić Gardaland Resort nad Jeziorem Garda – największy park rozrywki we Włoszech i jeden z dziesięciu najczęściej odwiedzanych w Europie, Mirabilandię w Emilii-Romanii (z najwyższym rollercoasterem w Italii), Cinecittà World pod Rzymem z dekoracjami inspirowanymi filmami, Edenlandię w Kampanii (najstarszy park rozrywki w Italii, działający od 1965 roku) i Etnaland na Sycylii łączący park wodny z parkiem rozrywki i prehistorycznym parkiem dinozaurów.

Do tego dochodzą parki wodne – Caribe Bay w Jesolo z motywami karaibskimi, Aquafan w Riccione (jeden z największych parków wodnych w Europie) oraz Egnazia Aquapark w Apulii. Dla najmłodszych idealnym wyborem jest Leolandia niedaleko Bergamo z miniaturowymi replikami zabytków Włoch.

Doświadczenia jako atrakcje. Co trzeba zrobić we Włoszech?

Włochy to nie tylko miejsca, które się ogląda, ale też doświadczenia, które zostają w pamięci na długo. Czasem największą atrakcją jest krótka chwila – smak pizzy zjedzonej w neapolitańskim zaułku, spojrzenie przez słynną dziurkę od klucza w Rzymie, poranek spędzony przy prostym, lokalnym stole gdzieś na Sardynii.

Zjeść pizzę od neapolitańskiego pizzaiolo – w mieście, gdzie pizza się narodziła

Są smaki, dla których warto pojechać daleko. Należy do nich prawdziwa pizza neapolitańska jedzona tam, gdzie narodziła się jej tradycja. Podkreśla to samo UNESCO, które w 2017 roku wpisało sztukę neapolitańskich pizzaioli na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Najbardziej znane adresy to Antica Pizzeria Port'Alba (działająca od 1738 roku – najstarsza pizzeria świata), L'Antica Pizzeria da Michele (słynna z filmu „Jedz, módl się, kochaj”) i Sorbillo – każda z nich ma własnych zwolenników i długie kolejki przed wejściem.

Zajrzeć przez dziurkę od klucza na Awentynie – i zobaczyć trzy państwa naraz

W Rzymie nawet krótka chwila może zamienić się w coś niezwykłego. Jednym z najbardziej intrygujących doświadczeń jest spojrzenie przez słynną dziurkę od klucza przy bramie Kawalerów Maltańskich na Awentynie, gdzie otwiera się perfekcyjnie wykadrowana kopuła Bazyliki św. Piotra. W jednym spojrzeniu „łapiemy” wtedy trzy państwa – Włochy, terytorium Zakonu Kawalerów Maltańskich i Watykan. Wzgórze Awentyn to też świetny punkt do popołudniowego spaceru – z widokiem na Rzym z Ogrodu Pomarańczowego i jednym z najstarszych kościołów miasta, Bazyliką Santa Sabina z V wieku.

Spróbować czekolady z Modici – receptury przywiezionej przez Hiszpanów z Meksyku

Niektóre regionalne smaki są na tyle wyraziste, że nie da się ich pomylić z niczym innym. Taka właśnie jest czekolada z Modiki – sycylijskiego miasteczka z doliny Val di Noto wpisanej na listę UNESCO. Jej sekret tkwi w dawnej metodzie przygotowania na zimno, bez rozpuszczania cukru, dzięki której zachowuje charakterystyczną ziarnistą strukturę i intensywny, surowy smak. To nie zwykła słodycz, ale ślad historii, w którym spotykają się Sycylia, Hiszpania i kultura Azteków – receptura przyjechała do Europy wprost z Meksyku w XVI wieku, a w Modice przetrwała w oryginalnej formie. W 2018 roku czekolada z Modiki otrzymała europejskie oznaczenie chronione IGP.

Zjeść „śniadanie starożytnych” z sardyńskimi pasterzami w Barbagii

W Barbagii – górzystym regionie centralnej Sardynii, jednym z pięciu tak zwanych „niebieskich stref”, gdzie ludzie żyją statystycznie najdłużej na świecie – tradycyjne śniadanie pasterzy wciąż jest ważnym elementem miejscowej kultury gościnności. Świeża ricotta, domowy chleb pane carasau wypiekany rano, dojrzewające wędliny z czarnej świni sardyńskiej, pecorino sardo i kieliszek Cannonau składają się na posiłek, który łączy lokalne produkty z opowieścią o Sardynii nieśpiesznej, zakorzenionej w tradycji pasterskiej sięgającej czasów nuragijskich.

Największe atrakcje Włoch odkryjesz podczas włoskich wakacji z Rainbow!

Włochy od lat uwodzą podróżników i niezmiennie królują w światowych rankingach turystycznych – ponad 65 milionów zagranicznych turystów rocznie to nie przypadek ani chwilowa moda. To kraj, który oferuje absolutnie wszystko: wybitną kuchnię (poznasz ją bliżej w artykule o kuchni włoskiej), zapierające dech w piersiach krajobrazy, perły światowej sztuki i niepowtarzalny klimat dolce vita. Dlatego wakacje we Włoszech to zawsze trafiony wybór. Nieważne, czy to Twoja pierwsza podróż, czy kolejna.

Z Rainbow możesz doświadczyć tego kraju na własnych zasadach. Jeśli kochasz odkrywać nowe miejsca, nasze wycieczki objazdowe po Włoszech poprowadzą Cię przez Rzym, Florencję, Wenecję i urzekające wybrzeże Amalfitańskie w komfortowym tempie, pod opieką doświadczonego pilota. Dla spragnionych czystego relaksu przygotowaliśmy z kolei włoskie All Inclusive. Sycylia, Sardynia, Kalabria czy wybrzeże Adriatyku to idealne tło dla beztroskiego wypoczynku, podczas którego jedynym dylematem jest wybór smaku popołudniowych lodów.

Pamiętaj, że najpiękniejsze hotele i najbardziej dogodne terminy znikają najszybciej. Nie odkładaj marzeń na później – sprawdź dostępne wyjazdy i zarezerwuj swój już dziś, by zagwarantować sobie idealny, włoski urlop.