Blog podróżniczy Rainbow

Hanoi kojarzy się przede wszystkim z leżącą niedaleko zatoką Ha Long, jednym z najsłynniejszych krajobrazów Wietnamu. Co warto zobaczyć w samej stolicy? Całkiem sporo, bo Hanoi było stolicą kraju już tysiąc lat temu i po kolejnych władcach zostały tu zabytki od cesarskiej cytadeli po francuską operę. Większość z nich leży w centrum, w promieniu kilku kilometrów od jeziora Hoan Kiem. Poza zatoką Ha Long w okolicach Hanoi leżą także pola ryżowe Ninh Binh, z których wyrastają wapienne skały, i pagody ukryte w grotach. Osobną atrakcją stolicy jest kuchnia, bo kilka najsłynniejszych dań Wietnamu wymyślono właśnie tutaj. Więcej o każdym z tych miejsc i smaków dowiecie się z poniższego tekstu.

Czy cmentarz może być wesoły? Czy śmierć musi być wyłącznie powodem do smutku? W Polsce, gdzie na cmentarzu mówi się ciszej i 1 listopada stoi się w zadumie przy zniczach, odpowiedź wydaje się oczywista. Tymczasem w wielu kulturach śmierć jest drogą ku lepszemu. Zmarłych wspomina się tam przez to, co w życiu kochali – nie przez to, że umarli. W Meksyku w Dzień Zmarłych rodziny przynoszą na groby ulubione potrawy bliskich, bo wierzą, że zmarli wracają wtedy w odwiedziny. W Ghanie bywa, że trumnę rzeźbi się na kształt tego, czym zmarły żył, więc rybak spoczywa w drewnianej rybie. Tradycyjny rumuński pogrzeb bliższy jest jednak polskiej powadze. Zmarły zwykle przez trzy dni leży w domu, gdzie czuwają przy nim bliscy. Na wsiach kobiety śpiewają nad nim obrzędowe lamenty, zwane bocete. Na tym tle Wesoły Cmentarz (Cimitirul Vesel) w Sapancie na północy Rumunii wygląda jak scena z zupełnie innego filmu. Stoi na nim ponad 800 drewnianych krzyży pomalowanych na intensywny błękit. Na każdym widnieje rymowany wierszyk, w którym zmarły opowiada o sobie, choć słowa włożyli mu w usta miejscowi rzeźbiarze. Wesołe są tu przede wszystkim kolory – wiersze bywają zarówno zabawne, jak i smutne.

Miłość i śmierć, Eros i Thanatos, od wieków chodzą w kulturze parą. Poeci łączyli je w historiach od Tristana i Izoldy po Romea i Julię, a Freud widział w nich dwa podstawowe popędy, które nieustannie spierają się w człowieku o pierwszeństwo. Eros ma jednak jeszcze jedno oblicze, o którym pamięta się rzadziej – to on wyciąga ludzi z domu. U Platona jest bosym wędrowcem sypiającym pod gołym niebem przy drogach, bo pragnienie każe szukać tego, czego się jeszcze nie ma i nie zna. Skoro miłość prowadzi w drogę, a śmierć chodzi z nią w parze, łatwo zrozumieć, dlaczego niektóre podróże wiodą do krypt i katakumb. Można to jednak wytłumaczyć prościej, bez mitologii i psychoanalizy. Chodzi o tę samą ciekawość, która każe kierowcom zwalniać przy wypadku. Psychologowie nazywają ją chorobliwą ciekawością (ang. morbid curiosity) i widzą w niej strategię przetrwania – zagrożenie, które się poznało, łatwiej potem ominąć. Krypta pełna kości czy grobowiec faraona dają właśnie taką bezpieczną odległość od śmierci. Czym jest tanatoturystyka, skąd się wzięła i dokąd prowadzi – tego dowiecie się z poniższego tekstu.

Nazwę aurora borealis nadał zjawisku sam Galileusz. W 1619 roku astronom połączył imię rzymskiej bogini świtu z greckim słowem oznaczającym północny wiatr, wierząc, że patrzy na promienie słoneczne odbite od najwyższych warstw powietrza. Poetyckie sformułowanie zachwyciło świat i przetrwało próbę czasu, choć na wyjaśnienie prawdziwej natury zorzy trzeba było czekać kolejne trzy stulecia – do czasu, gdy norweski naukowiec Kristian Birkeland zamknął namagnesowaną kulę w szklanej próżniowej komorze i pchnął fizykę na nowe tory. Prawda okazała się bowiem niezwykła: zorza nie rodzi się na niebie, lecz na Słońcu. Jej bieg zaczyna się aż 150 milionów km od Ziemi, a kończy rozbłyskiem sto km nad naszymi głowami. To od tej drogi wiatru słonecznego zależy, w jakich miejscach i o jakiej porze roku pojawią się światła, dlaczego mienią się różnymi barwami oraz czemu spektakl obserwowany z fińskiej Laponii różni się od tego widzianego z norweskiego Tromsø czy z Islandii. O tej kosmicznej mechanice, lokalnych sekretach obserwacji, a także o dawnych wierzeniach Saamów i Wikingów, którzy oswajali niebo na długo przed fizykami – przeczytacie poniżej.

Czy wiecie, że istnieje muzeum obrzydliwego jedzenia? Disgusting Food Museum otwarto w 2018 roku w Malmö, w dawnej miejskiej rzeźni, a bilet wstępu drukuje się tam na torebkach na wymioty (serio, serio). Założyciel muzeum, psycholog Samuel West, przyznał w wywiadach, że dwie osoby zdążyły już z niej skorzystać. Wśród osiemdziesięciu eksponatów znalazły się sardyński ser z żywymi larwami, islandzki rekin po kilkumiesięcznej fermentacji i filipińskie jajo z rozwiniętym kaczym zarodkiem. Tuż obok, choć muzeum ulokowane jest przecież w Szwecji, znalazły się surströmming, czyli szwedzki śledź fermentowany w puszce, oraz szwedzka słona lukrecja. West od początku powtarzał, że każdą kuchnię muzeum ocenia tą samą miarą, bo uczucie obrzydzenia jest względne, a nie obiektywnie mierzalne. Z tego samego założenia wychodzi poniższe zestawienie.

Kuchnię mongolską przez wieki kształtował surowy klimat środkowo-wschodniej Azji i koczowniczy tryb życia jej mieszkańców. Na bezkresnych stepach jadło się przede wszystkim to, co pozwalało przetrwać i co było akurat pod ręką – czyli mięso i nabiał, z których powstały proste, ale niezwykle sycące i pełne smaku potrawy. To właśnie tutaj herbatę zaprawia się mlekiem, mięso gotuje wraz z rozgrzanymi kamieniami, a niektóre tradycyjne dania przygotowuje się nawet… w worku z koziej skóry. Zadanie tych potraw jest proste – dostarczyć zapas kalorii na długie, mroźne zimy, a latem dać siłę na wędrówki po surowych pustkowiach.

Znudził Ci się już śmigus-dyngus oraz topienie marzanny i chciałbyś powitać nadejście wiosny w inny sposób? W takim razie warto przyjrzeć się, jak robią to inne kultury. Jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów jest indyjskie Holi, czyli święto kolorów. To hinduistyczne święto, którego początki sięgają starożytnych Indii, a dziś obchodzą je ludzie różnych narodowości, wyznań i kultur. Skąd taka popularność Holi? To jedno z najradośniejszych świąt na świecie. Granice między świętującymi – turystami i miejscowymi – zacierają się w chmurach kolorowego proszku unoszącego się w powietrzu. Ulice indyjskich miast i wsi wypełniają się bawiącymi się ludźmi, śmiechem i muzyką, a wszystko mieni się feerią barw. Choć Holi kojarzy się przede wszystkim z wizualnym spektaklem, jego znaczenie sięga znacznie głębiej niż sama zabawa kolorami. To święto odnowy – symbolicznego końca zimy, triumfu dobra nad złem i nowego początku. Dla podróżnika udział w Holi to okazja, by z bliska poznać lokalną kulturę i nawiązać kontakt z mieszkańcami. Każdy region Indii pokazuje przy tym nieco inne oblicze tego święta.

W połowie kwietnia Tajlandia zamienia się w jedną wielką arenę wodnych bitew. Ulice wypełniają się ludźmi uzbrojonymi w wiadra, pistolety na wodę, a nawet węże ogrodowe. W trakcie tej szalonej zabawy przypadkowi przechodnie nie mają żadnych szans, by pozostać suchymi. To właśnie z powodu wodnego szaleństwa Songkran, czyli tajski Nowy Rok, każdego roku przyciąga tysiące żądnych zabawy turystów. To, co z punktu widzenia niewtajemniczonego turysty wygląda jak kilkudniowy huczny festiwal, dla Tajów jest świętem narodowym o głębokim znaczeniu. To czas zadumy, modlitwy i porządkowania spraw. Jak doszło do tego, że religijne święto przeobraziło się w festiwal, podczas którego całe miasta pogrążają się w wodnym chaosie? Dlaczego właśnie w kwietniu miliony Tajów i turystów ruszają na ulice, by wspólnie przywitać nowy rok? Z tego artykułu dowiesz się, skąd wzięło się jedno z najbardziej niezwykłych świąt Azji i jak wygląda dzisiaj.

Październik to moment w roku, gdy czas powoli zwalnia. Deszcz delikatnie uderza o szyby, a liście leniwie opadają przy porywach wiatru. Bałtyckie plaże zostają dla spacerowiczów, a weekendy przenoszą się do lasów pełnych grzybów. Temperatura spada, a w domach pachnie pieczoną dynią i cynamonowymi świeczkami. Trwa złota polska jesień. A jak to wygląda na południu Europy? W niewielkich wioskach rozpoczynają się zbiory winogron, a do tłoczni trafiają tony świeżych oliwek. Popularne miejsca pustoszeją, a słońce ogrzewa plaże jeszcze długo po zakończeniu szkolnych wakacji. To czas lokalności, prywatności i spokoju. Temperatury do samego końca miesiąca przypominają o letnim cieple i zachęcają do długich spacerów oraz relaksu na świeżym powietrzu. To również czas niższych, posezonowych cen. Wyjazd w październiku to więc dobra okazja, by nacieszyć się słońcem przed nadejściem zimy. Czas więc porzucić przytulne koce, zdmuchnąć świeczki i zadać sobie proste pytanie – gdzie polecę na wakacje w październiku?

Polszczyzna przyswoiła termin Last Minute jako synonim promocji, podczas gdy realnie oznacza on wyłącznie zakup w ostatniej chwili i tak naprawdę opisuje wyłącznie czas do daty wylotu, a nie kwestie związane z ceną. Prawdopodobnie to właśnie ta różnica między oczekiwaniami a rzeczywistością sprawia, że niektórzy, przeglądając oferty w szczycie sezonu na ostatnią chwilę przed urlopem, czują się zwyczajnie rozczarowani. To drugie znaczenie nie wzięło się jednak znikąd. Przez kilka lat polski rynek faktycznie zachowywał się tak, jak podpowiada skojarzenie. Tylko że tamten rynek już nie istnieje, a słowo zostało. Żeby uczciwie odpowiedzieć na pytanie, kiedy kupować Last Minute, trzeba najpierw zrozumieć, skąd ta formuła w ogóle się wzięła – bo mechanizm, który do dziś ustawia ceny wycieczek, zaprojektowano pół wieku temu za oceanem, a polskie oczekiwania ukształtował rynek sprzed kilkunastu lat.

Dziś zwiedzanie świata jest w zasięgu ręki. Trzeba tylko chcieć. I choć część z nas wciąż żyje w przekonaniu, że wyprawa na inny kontynent to luksus „nie na moją kieszeń", to historycznie podróżowanie nigdy nie było tak dostępne jak teraz. Coraz większa część społeczeństwa może sobie pozwolić nawet na odległe kierunki, o których kiedyś można było tylko pomarzyć. Paradoksalnie, problemem staje się nie to, czy i za co jechać, ale dokąd – bo wybór ofert i możliwości jest oszałamiający.

Przemysław Piotrowski – pisarz, były dziennikarz śledczy i sportowy, a także autor bestsellerowych powieści kryminalnych, takich jak seria z komisarzem Igorem Brudnym („Piętno”, „Sfora”, „Cherub”) – to twórca, który w swojej literaturze łączy precyzyjny realizm z mrocznym klimatem. Jego książki sprzedały się w setkach tysięcy egzemplarzy, co uczyniło go jednym z najchętniej czytanych autorów polskiego kryminału. Piotrowski nie tylko pisze o świecie, ale też konsekwentnie go poznaje – studiował w Hiszpanii i USA, pracował w Irlandii, Anglii, Norwegii i Nowym Jorku, a inspiracji szukał m.in. w Kenii, Kolumbii czy Nepalu. W podróży nie szuka komfortu, lecz autentyczności, a jego wyprawy często prowadzą go w miejsca, których przeciętny turysta unika. To tam – na trudnych szlakach czy wśród lokalnych społeczności – odnajduje historie, które później przenosi na karty swoich powieści. W rozmowie Przemysław Piotrowski opowiada o podróżach, które kształtują jego spojrzenie na świat, o pisarskim researchu i wyzwaniach, jakie stawia sobie jako autor. Czy podróż może zmienić nasze życie? Gdzie kończy się wyobraźnia, a zaczyna prawdziwe doświadczenie? I co tak naprawdę daje odkrywanie świata nie z perspektywy turysty, ale mieszkańca? Zapraszamy do lektury wywiadu.

Arabscy żeglarze nazywali tę wyspę Serendib i pod tą nazwą trafiła ona do perskiej baśni o trzech książętach, którzy w drodze potykali się o same szczęśliwe przypadki. Baśń przeczytał angielski pisarz Horace Walpole i w 1754 roku ulepił z niej słowo „serendipity”, czyli właśnie szczęśliwy przypadek. Z sezonem plażowym przypadek, szczęśliwy czy nie, nie ma jednak nic wspólnego. Wyspą rządzą dwa monsuny, które uderzają w przeciwne brzegi w przeciwnych porach roku. Nazywa się je tu yala i maha. Południowo-zachodni yala zasypuje deszczem zachód i południe od maja do września, a północno-wschodni maha przychodzi nad wschód i północ od października do stycznia. Plaże na Sri Lance mają więc sezon przez cały rok, tylko za każdym razem po innej stronie wyspy. Wraz z monsunami wędrują po wyspie fale dla surferów, a za nimi sezon na wieloryby. Na której plaży rozłożyć ręcznik i w którym miesiącu warto wybrać który brzeg? Objedźmy wyspę po kolei, od Bentoty na zachodzie aż po Nilaveli na dalekim północnym wschodzie.

Wietnamczycy od dawna opisują swój kraj jako bambusowy kij z miseczką ryżu na każdym końcu. Miseczki to żyzne delty Rzeki Czerwonej na północy i Mekongu na południu, a kij to wąski, górzysty pas lądu, który je łączy. Sam kij mierzy około 1650 kilometrów, natomiast brzeg wzdłuż niego liczy aż 3260 kilometrów, bo wije się przez kolejne zatoki, półwyspy i ujścia rzek. Wybrzeże jest tu zatem dwa razy dłuższe niż sam kraj. Rozciąga się przy tym od podzwrotnikowej północy, gdzie zdarza się prawdziwa zima, po tropikalne południe, w którym pory roku sprowadzają się do suchej i deszczowej. Sezon plażowy obejmuje za każdym razem inny odcinek wybrzeża i płynnie przesuwa się po nim w ciągu całego roku. Pytanie o najpiękniejsze plaże Wietnamu jest więc zawsze pytaniem o dwie rzeczy naraz – o miejsce i o miesiąc. Gdzie warto rozłożyć ręcznik i kiedy poszczególne brzegi pokazują się z najlepszej strony? Zejdźmy razem na piasek, po kolei, od granicy z Chinami po wyspy najdalej wysunięte na południe. Znajdziecie tu i te najsłynniejsze z wietnamskich plaż, i takie, o których w przewodnikach jest jedno zdanie. Najpiękniejsze plaże w Wietnamie leżą bowiem na całej długości tego brzegu.

Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych w swoim ostrzeżeniu dla Tunezji wymienia z nazwy pięć gór – Orbata, Selloum, Semema, Chambi i Mghila – oraz Saharę przy granicach z Algierią i Libią, z wyłączeniem szlaków turystycznych. Na tym lista się kończy – całe wybrzeże od Hammametu po Djerbę, z hotelami, plażami i medynami, leży poza nią. Ten pas wybrzeża to cel czarterów z Polski, które lądują tu po około trzech godzinach lotu, a w 2025 roku Tunezja przyjęła ponad 11 milionów gości, najwięcej w swojej historii. Bezpieczeństwo w Tunezji zależy więc przede wszystkim od tego, gdzie się jest, a wyjazd z Rainbow w całości mieści się na wybrzeżu i na szlakach wycieczek fakultatywnych. Jak czytać resztę tego ostrzeżenia i czego poza nim pilnować na miejscu, dowiecie się z poniższego tekstu.

O Meksyku krążą dziś dwie opowieści. Pierwszą piszą serwisy informacyjne i seriale o kartelach. Drugą – foldery i instagramowe rolki, w których kraj wygląda jak z sennego marzenia albo z pocztówki. Obie są po trosze prawdziwe i obie przerysowane, bo jedna pokazuje Meksyk przez najciemniejszy filtr, a druga przez najjaśniejszy. Pytanie „czy w Meksyku jest bezpiecznie?” pada regularnie. Zadają je czytelnicy bloga, znajomi, czasem osoby, które bilet mają już kupiony i dopiero po zakupie zaczęły czytać nagłówki. To pytanie jest w pełni zasadne, co nie oznacza, że odpowiedź na nie jest łatwa. Oddałam głos osobom, dla których Meksyk jest miejscem pracy i życia. Iwona Klemczak to licencjonowana przewodniczka, która mieszkała tam wystarczająco długo, by przestać być turystką. Łukasz Misza to amerykanista i pilot wycieczek po Ameryce Północnej. To właśnie niniejsi eksperci opowiadają w tym artykule gdzie w Meksyku jest spokojnie, gdzie potrzebna jest wzmożona czujność, jak czytać ostrzeżenia MSZ i czego turysta powinien obawiać się naprawdę. Ostatnią odpowiedź zdradzę od razu, bo zaskakuje najbardziej – pierwsze miejsca na liście realnych zagrożeń zajmują słońce i… dziury w drodze.